Tại sao sử dụng Facebook quá nhiều có thể mang lại cảm giác thất vọng

Tác giả: Mai-Ly Nguyen Steers, University of Houston | Dịch giả: PT, 2015

“Chúc cuộc sống của bạn sẽ có một ngày được tuyệt vời như cuộc sống bạn tô vẽ trên Facebook”. (toaireisdivine, CC BY 4.0)

Cựu tổng thống Hoa Kỳ Theodore Roosevelt đã từng nói: “Sự so sánh là kẻ trộm đánh cắp niềm vui”. Hơn một thế kỷ đã trôi qua nhưng nhận định của Roosevelt vẫn đúng với thực tế xã hội ngày nay.

Trong những năm 1950, nhà tâm lý xã hội học được nhiều người ủng hộ, Leon Festinger, đã xây dựng nên lý thuyết so sánh xã hội (social comparison theory) để góp phần giải thích cho các diễn biến tâm lý đằng sau việc tại sao chúng ta thường so sánh chúng ta với những người khác. Theo Festinger, mỗi cá nhân bẩm sinh đều có một khát khao muốn biết họ so với những người xung quanh như thế nào ở các phương diện mà bản thân họ cảm thấy quan trọng để có thể đánh giá họ đang sống tốt như thế nào.

Khuynh hướng này vẫn còn tồn tại trong xã hội hiện đại ngày nay, và trên thực tế, thông qua các mạng xã hội như Facebook chúng ta có khả năng được tham gia vào việc so sánh xã hội nhiều hơn bao giờ hết. Sự so sánh xã hội như vậy có thể mang đến những thông tin quan trọng: chúng ta có đang so sánh về những tiến bộ hay thành tích của chúng ta không, hoặc là, chúng ta có bị tụt hậu không và cần phải nỗ lực để có thể bắt kịp?

Dĩ nhiên, sự tự so sánh với những người xung quanh quá nhiều có thể mang đến cho chúng ta cảm giác khó chịu về chính bản thân mình. Khi chúng ta vào mạng xã hội, chúng ta thường bị choáng ngợp với những dòng thông tin và những hình ảnh về các thành viên trong gia đình, bạn bè và những người quen biết. Có những thời điểm thông tin quá nhiều, và sẽ tốt hơn nếu chúng ta không biết chi tiết về các sự kiện mà chúng ta nghe ngóng được từ những trang web này.

Có một ví dụ, vài năm trước cô em gái tôi quyết định không đến buổi tiệc khiêu vũ lớn ở trường bởi vì cô ấy không có bạn trai để hẹn hò đi cùng. Cô ấy cho tôi biết cô ấy đã bị suy sụp về điều đó. Sau hôm khiêu vũ, những hình ảnh của bạn bè cô ấy trong buổi tiệc khiêu vũ đã bắt đầu xuất hiện trên dòng tin (news feed) Facebook của cô ấy. Cô ấy bảo điều đó làm cho cô ấy còn cảm thấy tồi tệ hơn. Mặc dù tôi không muốn dò hỏi xem tại sao cô ấy lại có cảm giác như vậy, tôi bắt đầu nghĩ rằng đây có thể là một sự việc phổ biến. Có lẽ, tất cả những nụ cười đó, những bức ảnh vui vẻ của những cô bạn gái nhảy múa suốt đêm với những chàng trai làm cho cô ấy cảm thấy mình không đủ quyến rũ hoặc không đủ nổi bật để có thể kiếm được một người bạn trai.

Những thông tin xuất hiện trên mạng xã hội không nhất thiết là giống như những gì xảy ra trong thực tế (Nguồn: ra2studioshutterstock.com)

Trải nghiệm của cô ấy đã vô tình tạo cảm hứng cho bài nghiên cứu mà tôi đã thực hiện cùng với các đồng nghiệp từ các trường đại học Houston và Palo Alto. Chúng tôi đã tiến hành hai nghiên cứu trên 300 sinh viên đại học người Mỹ (98 nam và 236 nữ), những người này chủ yếu ở độ tuổi 20.

Chúng tôi đã tiến hành hai nghiên cứu, nghiên cứu thứ nhất thực hiện trong 1 ngày và nghiên cứu thứ hai thực hiện trong 14 ngày. Những người tham gia đã báo cáo việc sử dụng Facebook hằng ngày của họ, những so sánh xã hội trên Facebook, và các triệu chứng trầm cảm hằng ngày. Nhìn chung, chúng tôi phát hiện ra rằng những người (ở cả 2 giới) đã dành nhiều thời gian hơn trên Facebook cho thấy có triệu chứng trầm cảm cao hơn do những so sánh xã hội trên Facebook.

Mặc dù các nghiên cứu trước đây đã tìm thấy mối liên hệ giữa việc sử dụng Facebook và chứng trầm cảm, nghiên cứu của chúng tôi đã chứng minh rằng nguyên nhân cơ bản hoặc lý do tại sao người ta cảm thấy chán nản sau khi dành nhiều thời gian trên Facebook; đó có thể là do nó khiến người dùng thường so sánh bản thân mình với những người khác.

Thật không may, khi chúng ta so sánh mình với những người khác, chúng ta làm như vậy một cách tự nhiên — một sự thôi thúc thường nằm ngoài tầm kiểm soát. Chúng ta cũng không dự đoán được lúc nào chúng ta sẽ so sánh bản thân mình với những người bạn (và có thể là những người bạn mà chúng ta không ưa) trên Facebook bởi vì chúng ta chẳng bao giờ biết được chúng ta sẽ đọc phải những thông tin gì.

Người ta thường cố gắng thể hiện bản thân mình một cách tích cực trên Facebook, nghĩa là họ thường lọc ra những mặt tiêu cực trong cuộc sống và nhấn mạnh vào những mặt tích cực. Vì vậy nếu chúng ta so sánh mình với những người “đã được đánh bóng”, chúng ta sẽ cảm thấy cuộc sống của mình thật bình thường và không được hoành tráng như họ. Nhưng nếu chúng ta nghĩ rằng chúng ta đang so sánh bản thân mình với một phiên bản đã được tô vẽ cẩn thận hoặc được uốn nắn theo hướng tích cực, chúng ta sẽ có một cái nhìn khác.

Facebook hay những mạng xã hội khác như Twitter hay Instagram bản thân nó không phải là tốt hay xấu. Chúng được tạo ra để thực hiện một mục đích cụ thể, để giải trí và kết nối chúng ta với những người bạn. Về cơ bản nó tạo ra những trải nghiệm tích cực. Vì vậy nếu bạn cảm thấy rầu rĩ sau khi xem hình ảnh đi du lịch của bạn mình ở nước ngoài, các thông báo đính hôn, hình ảnh những em bé dễ thương, hoặc những thông tin thăng chức của bạn bè — có lẽ đã đến lúc bạn phải rời khỏi bàn phím rồi đó.

Bài viết này được đăng nguyên gốc trên The Conversation. 

(từ daikynguyen.com)

Đây Là Những Gì Xảy Ra Khi Bạn Tiêu Thụ Gừng Mỗi Ngày

Gừng là loại gia vị phổ biến thường thấy ở bất kỳ nơi đâu, ngoài hương vị độc đáo, chúng còn mang lại cho bạn những lợi ích sức khỏe tuyệt vời.

Cụ thể, nếu  bạn ăn trực tiếp, chúng sẽ kích thích sự thèm ăn và quá trình tiêu hóa. Hơn nữa, gừng có thể thể làm giảm cảm giác buồn nôn, bệnh nhân tiểu đường cũng được khuyên nên uống nước gừng vào buổi sáng lúc bụng đói, nhằm điều chỉnh lượng đường trong máu.

Nếu bạn trộn bột nghệ và gừng thành hỗn hợp nhão và dán lên các vị trí khớp, cơ bắp đau nhức,  chỉ hai lần một ngày các cơn đau sẽ nhanh chóng biến mất.

Không những vậy, bưới đây là những điều tuyệt vời mà gừng mang lại cho sức khỏe của bạn.

1. Giảm Các triệu chứng của ho và đau họng

Sử dụng gừng mỗi ngày là cách cực kỳ hiệu quả trong các trường hợp đau họng và cảm lạnh thông thường. Tất cả những gì bạn cần làm là cắt gừng thành lát rồi thêm chúng vào nước sôi. Sau đó, thêm một chút mật ong và chanh. Tiêu thụ loại nước uống ngày ngay sau đó để giảm đau họng và nghẹt mũi.

2. Tăng tốc tiêu hóa và ngăn chặn đầy hơi

Trong trường hợp khó tiêu, gừng là phương thuốc hoàn hảo có thể giúp bạn. Để xoa dịu tình trạng khó chịu của dạ dày và giảm đầy hơi, Hãy đun sôi nước có vài lát gừng, thêm mật ong và thưởng thức ngay sau đó.

3. Tăng lưu thông máu

Để gừng làm tăng lưu thông máu đi khắp cơ thể, bạn chỉ cần lấy nước cốt 50gr gừng tươi hòa vào 4-5 lít nước nóng. Sau đó, ngâm một miếng vải vào dung dịch và đắp trực tiếp lên các vùng cơ thể có vấn đề.

4. Chữa Nhức đầu

Sự kết hợp của gừng, bạc hà và ớt cayenne có thể làm nên điều kỳ diệu của căn bệnh đau nửa đầu. Cách thực hiện vô cùng đơn giản, chuẩn bị 1 nồi nước sôi vừa phải, thêm một muỗng cà phê bạc hà khô, một chút ớt cayenne và vài lát gừng.

Đun nhỏ lửa hỗn hợp một thời gian, và sau đó thêm mật ong nguyên chất. Cuối cùng, thưởng thức ngay sao đó. Nếu thích, bạn có thể thêm nửa thìa cà phê bột gừng rồi đun thêm 1 thời gian nữa để hỗn hợp hơi sánh lại và đắp trên trán của bạn. Cách này cũng được chứng minh làm dịu cơn đau đầu hiệu quả.

5. Điều trị trào ngược axit

Người mắc căn bệnh này thường được triều trị bằng loại thuốc chẹn axit, mặc dù hiệu quả nhưng nếu lạm dụng quá nhiều có thể dẫn đến viêm loét và ung thư dạ dày. Mặt khác, theo Molecular Research and Food Nutrition, gừng được xem là loại gia vị hiệu quả gấp 6 lần so với thuốc trong hỗ trợ điều trị căn bệnh trào ngược axit dạ dày.

6. Giảm đau răng
Do đặc tính kháng viêm cực mạnh của gừng, nên chúng có thể làm giảm bớt tình trạng đau răng. 

Tất cả bạn cần làm là dùng gừng tươi chà trực tiếp lên  nướu răng bị đau, ngoài ra, bạn có thể đun sôi trong nước, để nguội và súc miệng.

7. Giảm Viêm

Gừng chứa gingerol, một thành phần hoạt chất hiệu quả trong việc chống lại viêm tế bào. Một nghiên cứu được thực hiện trên các bệnh nhân bị đau khớp và cơ bắp, phát hiện ra rằng việc tiêu thụ gừng kháng viêm, giảm đau cơ bắp sưng rất hiệu quả.

8. Giảm buồn nôn do ốm nghén

Gừng được xem có tác dụng với triệu chứng buồn nôn do ốm nghén thai kỳ. Tuy nhiên, trước khi sử dụng, thai phụ nên tham khảo ý kiến bác sĩ.

9. Ức chế tế bào ung thư

Nhiều nghiên cứu cho thấy rằng việc sử dụng gừng làm giảm viêm đại tràng, do đó làm giảm nguy cơ ung thư ruột kết. Hơn nữa, các bác sĩ tại Đại học Michigan đã chứng minh rằng loại gia vị tuyệt vời này ức chế thành công các tế bào ung thư buồng trứng.

Với những công dụng như trên, còn chần chờ gì nữa mà bạn không thêm gừng vào thực đơn dinh dưỡng hằng ngày. Có thể tiêu thụ trực tiếp hoặc làm nguyên liệu cho các món ăn mỗi ngày đều tốt.

Chúc bạn sống vui khỏe.

Vạn Phúc (Theo Healthy Food House

NHỜ EM - Thơ Đức Huỳnh

Trăng sáng soi trên miền thôn dã

Bóng hàng cau nghiêng đổ trước sân

Chị với em bỗng thấy thật gần

Đêm này nữa là ta xa cách

                                              ]

                                                Ngồi dạy em khâu manh áo rách

                                             Chị đi rồi thương nhớ Mẹ Cha

                                              Trách làm chi chị lấy chồng xa

Phận con gái mười hai bến nước

   

                                             Muốn xin trời cho ba điều ước

                                             Một, Mẹ Cha hạnh phúc tuỗi già

                                              Hai là em đời mãi như hoa

Ba, phần chị tròn câu hiếu đạo

                                             Sẽ không còn ngửi mùi hoa gạo

                                             Sáng hôm nao rụng trắng sân vườn

                                                Chị đi rồi sẽ mãi nhớ thương

Khu vườn nhỏ mà ta vun đắp

                                            Chị đi rồi lòng sầu chất ngất

                                         Cậy nhờ em thương lấy song thân

                                          Lòng chị đây chua xót trào dâng

Thương dùm chị, lấy chồng xa xứ

DucHuynh 

Các loại hạt ngũ cốc: thành phần quan trọng của chế độ ăn phòng bệnh tiểu đường

Tác giả: Joel Fuhrman, www.drfuhrman.com | Dịch giả: Xuân Dung

Các loại hạt ngũ cốc là một nguồn dinh dưỡng giàu protein thực vật, chất xơ, chất chống oxy hóa, phytosterol, và khoáng chất. (Brendan Delany / iStock)

Các biến chứng của bệnh tiểu đường là kết quả của việc tăng glucose máu liên tục, gây tổn hại các mạch máu và các mô khác. Đường dư thừa trong máu do sự hình thành của những tích tụ Glycation (AGE) – là những tích tụ được tạo ra khi các loại đường tương tác với các loại protein và chất béo, dẫn đến phá huỷ protein hoặc chất béo trong các mô của cơ thể, đặc biệt là các mạch máu. Đối với các bệnh nhân tiểu đường, các AGE được sản xuất với tốc độ tăng rất nhanh và dẫn đến các biến chứng như làm vết thương khó lành, bệnh thận do đái tháo đường, xơ vữa động mạch. Ngoài AGE được sản xuất trong cơ thể do glucose dư thừa, một số loại AGE có thể bắt đầu từ chế độ ăn uống. Các loại thực phẩm rán, các loại thịt và các loại thực phẩm giàu tinh bột khô nấu chín (khoai tây rán hoặc nướng, bánh mì, bánh quy giòn, bánh quy, bánh xốp và các loại đồ bỏ lò khác, ngũ cốc lạnh, vv) có AGE rất cao.

Làm giảm đường máu sau ăn và tránh nhiễm AGE:

Khi xây dựng một chế độ ăn cho bệnh nhân tiểu đường loại 2, chúng tôi hướng đến hạn chế việc tăng đường máu sau ăn và tránh những AGE nguy hiểm bằng cách chọn những nguồn năng lượng chính thấp glycemic (GL) – là những loại thực phẩm kích thích việc tăng những lượng tương đối nhỏ trong đường máu. Điểm quan trọng ở đây là chọn những loại thực phẩm vừa giàu dinh dưỡng vừa thấp GL, chứ không phải là bất kỳ thực phẩm thấp GL nào – dưới đây là một số điểm thiếu sót trong chế độ ăn uống thông thường cho những người mắc bệnh tiểu đường:

+ Thịt là loại thực phẩm thấp GL, nhưng tiêu thụ nhiều thịt có liên quan đến làm giảm tuổi thọ và tăng nguy cơ phát triển bệnh tiểu đường loại 2; nguy cơ mắc bệnh tiểu đường dường như liên quan đến việc tăng cân và hàm lượng AGE. Nếu thực hiện một chế độ ăn uống chú trọng sử dụng thịt cho bệnh nhân tiểu đường thì có thể kiểm soát đường huyết ngắn hạn nhưng lại ảnh hưởng đến sức khoẻ lâu dài.

+ Các sản phẩm nguyên hạt (whole grain) và các loại rau giàu tinh bột. Việc ăn ngũ cốc nguyên hạt thực sự làm giảm nguy cơ mắc bệnh tiểu đường, có thể là do hàm lượng chất xơ. Một chế độ ăn chay ít béo chú trọng những loại thực phẩm này để thế chỗ các carbohydrate tinh chế đã đưa đến một số thành công trong việc cải thiện kiểm soát đường huyết. Tuy nhiên, các chế độ ăn này có xu hướng tăng chất béo xấu (một yếu tố nguy cơ cho bệnh tim), và các loại ngũ cốc và tinh bột nấu chín không phải là nguồn năng lượng lý tưởng cho bệnh nhân tiểu đường vì chúng có một lượng GL đáng kể, như bạn có thể thấy trong bảng dưới đây:

Các loại hạt giúp duy trì cân nặng (tashka2000 / iStock)

Các loại đậu, và các loại hạt ngũ cốc (và hạt mầm) giàu chất dinh dưỡng và thấp GL, rất thích hợp làm những nguồn năng lượng chủ yếu đối với bệnh nhân tiểu đường.

Đậu và các cây họ đậu giàu chất xơ và tinh bột hơn so với ngũ cốc nguyên hạt và có lượng GL thấp hơn.
Thường xuyên ăn các loại hạt ngũ cốc và hạt mầm cũng đã được ghi nhận là có lợi cho tim mạch, làm hạ cholesterol, chống oxy hóa, cải thiện chức năng nội mô, và giảm nguy cơ đột tử do bệnh tim và bệnh mạch vành.
Ngoài việc giảm nguy cơ của bệnh tim mạch, các loại hạt ngũ cốc có một số tính năng làm chúng trở thành loại thực phẩm ưa thích cho bệnh nhân tiểu đường:

+ Các loại hạt ngũ cốc là nguồn dinh dưỡng giàu protein thực vật, chất xơ, chất chống oxy hóa, phytosterol, và khoáng chất.

+ Các loại hạt ngũ cốc kích thích phản ứng đường huyết tối thiểu, giúp ngăn ngừa tăng đường huyết sau ăn, tăng insulin, và sản xuất AGE. Chúng cũng giúp làm giảm GL của bữa ăn – hạnh nhân đã được cho thấy có thể giảm phản ứng đường huyết và insulin của một bữa ăn giàu carbohydrate đồng thời làm giảm ứng suất oxy hóa.

+ Các loại hạt ngũ cốc giúp duy trì trọng lượng – là một điều quan trọng, vì trọng lượng dư thừa là yếu tố nguy cơ chính đối với bệnh tiểu đường. Mặc dù có hàm lượng calo cao, ăn nhiều hạt ngũ cốc có liên quan đến việc làm giảm trọng lượng cơ thể, có thể do việc loại trừ sự thèm ăn của các chất béo lành mạnh.

+ Các loại hạt ngũ cốc có tác dụng chống viêm có thể giúp ngăn chặn tình trạng kháng insulin

Trong một nghiên cứu gần đây về HbA1C, một chỉ số kiểm soát đường huyết lâu dài, được đo ở một nhóm bệnh nhân tiểu đường ăn 2,5 ounce / ngày hỗn hợp chủ yếu là các loại hạt ngũ cốc sống và nhóm kia ăn bánh xốp (một thực phẩm giàu tinh bột nấu chín) có lượng năng lượng tương đương (bánh xốp có cùng một lượng chất xơ và calo như các loại hạt). Mức HbA1C là thấp hơn ở nhóm ăn các loại hạt ngũ cốc, cho thấy khi thay thế các loại thực phẩm giàu carbohydrate bằng các loại hạt sẽ bảo vệ việc tăng đường huyết dài hạn.
Những dữ liệu mới này là kết quả những nghiên cứu theo dõi trước đó đã phát hiện ra mối quan hệ nghịch đảo giữa việc ăn các loại hạt và bệnh tiểu đường. Ví dụ, một nghiên cứu sức khỏe các y tá cho thấy nguy cơ mắc bệnh tiểu đường giảm 27% trong những y tá ăn 5 khẩu phần các loại hạt mỗi tuần hoặc nhiều hơn. Trong số các y tá mắc bệnh tiểu đường,  ăn cùng một lượng hạt này đã làm giảm nguy cơ bệnh tim đến 47%.
Các loại hạt ngũ cốc là một phần quan trọng của chế độ ăn uống chống lại bệnh tiểu đường, cùng với các loại rau xanh, đậu, và trái cây ít đường. Trong một nghiên cứu gần đây đối với các bệnh nhân tiểu đường loại 2 ăn theo chế độ này, chúng tôi thấy rằng 90 phần trăm số người tham gia đã có khả năng bỏ tất cả các loại thuốc tiểu đường, và chỉ số HbA1c trung bình sau một năm là 5,8%, đó là trong khoảng không bị đái tháo đường (bình thường). Các loại hạt ngũ cốc, hạt mầm, các loại đậu và rau không những chỉ giữ mức đường trong tầm kiểm soát, mà còn nâng cao sức khỏe dài hạn.
Bài viết này đã được xuất bản lần đầu tại trang www.drfuhrman.com. Đọc bản gốc ở đây.

Não chúng ta tái lập thế giới trực quan ra sao?

Tác giả: Alex Burmester, Đại học New York | Dịch giả: An Nhiên

(monkeybusinessimages/iStock)

Với việc chúng ta nhìn thế giới qua hai võng mạc nhỏ dẹt nằm ở phía sau mắt, điều đáng ngạc nhiên là mỗi chúng ta đều cảm thụ được thế giới trực quan ba chiều hoàn toàn mượt mà.
Võng mạc phản ứng với nhiều loại bước sóng ánh sáng khác nhau từ thế giới xung quanh. Nhưng đó mới chỉ là phần đầu của một quá trình. Não phải làm rất nhiều việc với những dữ liệu thô được đưa vào – kết nối chúng lại với nhau, lựa chọn giữ lại và bỏ qua những gì. Chính não dựng lên thế giới chúng ta nhìn thấy.
Các nhà khoa học nhận thức và nghiên cứu thần kinh gần đây đã gặt hái nhiều tiến bộ trong nghiên cứu quá trình xây dựng thế giới trực quan của não. Nghiên cứu của tôi tập trung tìm hiểu cách con người xây dựng thế giới nhìn thấy thông qua lựa chọn thông tin và sử dụng ký ức thị giác để giữ lại những thông tin được lựa chọn trong những quãng thời gian ngắn. Sự cảm nhận thế giới chúng ta đang sống không chỉ gồm những dữ liệu thụ cảm đơn giản.

Con mắt là cơ quan thụ cảm nhìn

Võng mạc là một tấm các tế bào nằm cuối mỗi con mắt. Một số tế bào này, được gọi là các cơ quan thụ cảm ánh sáng, nhạy cảm với ánh sáng. Có hai loại chính: Loại hình que nhạy với những khác biệt về sáng và tối, còn loại hình nón nhạy với màu sắc.
Những cơ quan thụ cảm ánh sáng này được sắp xếp ở mật độ cao nhất tại một khu vực nhỏ giữa vọng mạc gọi là hố thị giác. Nó tương ứng với trung tâm giữa tầm nhìn của chúng ta, nơi có độ phân giải cao nhất. Hình ảnh chi tiết giảm dần ở những khoảng cách xa trung tâm trường quan sát – tức là, ở vùng ngoại vi (vì thế gọi là “tầm nhìn ngoại vi”).
Khi chúng ta nhìn xung quanh, chúng ta di chuyển mắt. Điều này cho phép hướng hố thị giác tới nơi chúng ta muốn nhìn nhất. Sự di chuyển mắt này gọi là đảo mắt đột ngột và được thực hiện ba lần mỗi giây.

 Mắt + Não = Cảnh nhìn thấy

Mắt luôn luôn chuyển động như vậy, làm sao bức ảnh thế giới trong trí óc chúng ta vẫn hoàn toàn ổn định? Nghiên cứu về sự kỳ lạ này, các nhà khoa học thần kinh phát hiện những thông tin được đưa vào từ mắt chúng ta đều bị chặn lại trong quá trình đảo mắt, vì thế không ghi nhận chuyển động nhanh và sự mờ hình ảnh. Nếu không chặn lại như thế, chúng ta sẽ ghi nhận sự chuyển động nhanh và mờ hình ảnh liên tục. Ngoài ra, não hiệu chỉnh chuyển động của mắt bằng cách sử dụng thông tin từ các cơ điều khiển chuyển động của mắt. Vì não bỏ qua thông tin được tiếp nhận khi mắt đang di chuyển, nên thế giới chúng ta nhìn thấy được nhận thức chủ yếu trong những khoảng cố định, là các khoảng thời gian ngắn (xấp xỉ 200 – 300 mili giây) khi mắt dừng. Ví dụ, trong lúc đọc chữ, mắt chỉ chuyển động 10-20% thời gian. Trong mỗi khoảng dừng, chúng ta phải lựa chọn thông tin thị giác phù hợp nhất để thực hiện công việc sắp làm. Chúng ta có khả năng tập trung vào một hoặc nhiều nguồn thông tin trong khi bỏ qua các nguồn còn lại, hoặc ít nhất giảm đi tầm quan trọng của chúng. Các nhà nghiên cứu gọi điều này là sự tập trung thị giác; họ nghĩ rằng điều này quan trọng vì giúp chúng ta liên kết hay ghép nối các đặc điểm cơ bản (ví dụ: màu sắc, phương hướng) để tạo ra sự nhận thức vật thể toàn diện trong môi trường.
Nói các khác, lý thuyết phát biểu rằng sự tập trung thị giác là cửa sổ nhỏ của chúng ta nhìn ra thế giới. Chính nhờ sự tập trung có giới hạn cả về không gian và sự chú ý ấy mà não ghép nối thông tin thị giác thành các vật thể thống nhất. Ví dụ, khi nhìn vào một đường phố đông đúc, có nhiều nguồn thông tin thị giác tiềm năng để tập trung sự chú ý. Nhưng bằng sự tập trung thị giác, chúng ta sẽ chỉ chọn lựa một tập hợp nhỏ các thông tin này – ví dụ, đốm màu vàng đang tiến về phía chúng ta biến thành một chiếc taxi – tại bất kỳ một thời điểm nào.

Ký ức thị giác giúp xây dựng cảnh tượng

Chính các quá trình lựa chọn tập trung thị giác này cho phép não xử lý thông tin quan trọng và bỏ đi những thông tin không quan trọng. Thông tin nào đáng quan tâm hoặc không đáng quan tâm sẽ do các mục tiêu cá nhân xác định. Ví dụ, một nghiên cứu cho thấy những người quan sát phát hiện một sự thay đổi ở vật thể trong một môi trường thực tế ảo chỉ khi vật đó liên quan đến một nhiệm vụ tại thời điểm thay đổi. Ví dụ, nếu họ được yêu cầu chọn gạch theo kích thước, họ có khả năng lớn hơn trong việc phát giác những thay đổi về kích thước các viên gạch so với việc nếu họ được yêu cầu nhặt các viên gạch theo thứ tự xuất hiện.
Để biết điều gì quan trọng hay không với một nhiệm vụ đang làm, một người cần có cách thức để có một số thông tin theo thời gian. Đây chính là lúc ký ức thị giác khởi tác dụng. Nó thường được chia thành loại ký ức dài và ngắn hạn. Loại ký ức thị giác ngắn hạn là quan trọng nhất trong việc xây dựng và ổn định thế giới nhìn thấy từ thời khắc này sang thời khắc khác. Các nhà khoa học trước đây thường nghĩ ký ức thị giác ngắn hạn thể hiện chi tiết thế giới nhìn thấy, gắn kết các thông tin với nhau từ mỗi điểm cố định của mắt để xây dựng một “hình ảnh trong đầu” của môi trường xung quanh.
Tuy nhiên, nghiên cứu gần đây chỉ ra rằng những người quan sát thường không nhận ra các thay đổi tương đối lớn ở môi trường nhìn thấy khi những thay đổi này đi kèm với một sự chuyển động của mắt, hoặc sự gián đoạn nào đó. Hiện tượng này được gọi là mù thay đổi.
Trong một hiện tượng liên quan gọi là mù tập trung, người ta thường bỏ qua những sự kiện rõ ràng ở môi trường khi đắm chìm trong một nhiệm vụ không liên quan. Ví dụ khi được yêu cầu đếm số lần qua lưới của quả bóng rổ, người ta thường không chú ý khi một người mặc bộ quần áo gorrila chạy qua sân chơi và đi qua nhóm người chơi.
Nghiên cứu về hiện tượng này và cơ chế liên quan cho thấy con người xây dựng một phiên bản môi trường giản lược hơn qua các điểm cố định của mắt so với trước đây vẫn nghĩ. Phiên bản giản lược của môi trường thường được gọi là thực chất cảnh tượng.  Nó bao gồm thông tin khái niệm về chủng loại cảnh tượng cơ bản – là tự nhiên hay do con người tạo ra, một cảnh quan thành phố? – và cách bố trí chung, có thể giới hạn ở một vài vật thể và/hoặc vài đặc điểm. Phiên bản giản lược này không giống với cảnh tượng “bức tranh trong đầu”. Nhưng chính thông tin giản lược lại đóng vai trò hướng dẫn chúng ta từ một điểm cố định của mắt sang điểm kế tiếp, trong đó có thể có được mẫu thông tin chi tiết hơn.
Nếu não không liên tục tính toán như một bộ xử lý hình ảnh nhìn thấy thì thông tin thị giác mà chúng ta nhận được qua mắt sẽ loạn và đứt quãng. Các cơ chế thần kinh điều chỉnh chịu trách nhiệm về các chuyển động của mắt. Ký ức thị giác và sự tập trung phối hợp cho phép sự chuyển đổi mượt mà từ một nguồn thông tin này sang nguồn thông tin kế. Kết hợp lại, những quá trình này cho phép não chúng ta tạo ra được hình ảnh thế giới nhìn thấy thật ổn định và ăn khớp.
Alex Burmester là phụ tá nghiên cứu về nhận thức và trí nhớ tại Trường Đại học New York. Bài viết này được xuất bản trước đây tại TheConversation.com

21 cách đơn giản để tránh ung thư

Ngồi ít, tranh thủ vận động, ăn nhiều đồ luộc hấp, tắm nắng sớm 15 phút, đời sống tình dục khỏe mạnh... giúp bạn tăng sức khỏe phòng chống ung thư.

• Ăn gì để ngừa ung thư

Trang Reader's Digest chỉ ra những thói quen tốt giúp ngừa bệnh ung thư:

Cắt giảm đồ uống có đường

Không chỉ làm tăng nguy cơ mắc tiểu đường và béo phì, người thường dùng đồ uống có ga, thức ăn ngọt còn tăng nguy cơ ung thư nội mạc tử cung. Theo nghiên cứu của Đại học Y tế công cộng Minnesota (Mỹ), uống nước ngọt nhiều tăng nguy cơ mắc ung thư nội mạc tử cung cao hơn 87% so với người thường.

Ngồi ít, đi đứng nhiều

Nghiên cứu mới chỉ ra những người ngồi nhiều, dân văn phòng có nguy cơ mắc ung thư đại tràng và ung thư nội mạc tử cung cao hơn 24%. Tương tự, những ai ngồi xem tivi nhiều hơn 5 giờ mỗi ngày tăng 54% nguy cơ ung thư ruột kết. Hãy tranh thủ vận động mỗi khi có thể, đứng dậy đi lấy nước sau khoảng một giờ đồng hồ là cách đơn giản để yêu cơ thể.

Các thực phẩm chống oxy hóa có tác dụng ngăn ngừa ung thư. Ảnh: Health Care.

Ăn bông cải xanh hấp

Đây là siêu thực phẩm giúp ngăn ngừa ung thư hiệu quả nên ăn thường xuyên. Nghiên cứu cho thấy bông cải xanh hấp chứa nhiều glucosinolate, chất dinh dưỡng lành mạnh nhiều hơn xào, luộc hay nấu qua lò vi sóng.

Ăn tỏi

Loại gia vị này chứa nhiều allyl sulfur có khả năng kích thích tính phòng thủ tự nhiên của hệ miễn dịch chống ung thư và tiêu diệt tế bào ung thư. Những người dùng tỏi trong nấu ăn thường xuyên giảm nguy cơ mắc ung thư ruột kết.

Bữa tối chống ung thư

Xào 2 muỗng tỏi nghiền nhỏ trong muỗng dầu oliu, cho ít cà chua thái hạt lựu vào xào cho nóng làm nước sốt cho món mì ống. Thực đơn bữa tối này chứa các thành phần chống ung thư, chất lycopene trong cà chua cho đại tràng khỏe mạnh, dầu oliu giúp tăng khả năng hấp thụ lycopene và ăn mì ống giảm nguy cơ ung thư ruột kết.

Ăn atiso

Atiso là nguồn tuyệt vời của silymarin, một chất chống oxy hóa có thể giúp ngăn ngừa ung thư da bằng cách làm chậm sự tăng trưởng tế bào ung thư. Bóc lớp lá cứng bên ngoài, cắt phần đầu ngọn sau đó đun sôi hoặc hấp cách thủy cho đến khi mềm, khoảng 30-45 phút. Để ráo nước và ăn. Bạn cũng có thể hầm atiso làm canh bổ dưỡng, thanh nhiệt.

Phơi nắng sáng 15 phút

90% vitamin D được cơ thể tổng hợp trực tiếp từ ánh sáng mặt trời chứ không phải từ thực phẩm bổ sung hay thức ăn. Thiếu hụt vitamin D có thể gây mất giao tiếp giữ các tế bào khiến ung thư lan rộng. Những người thiếu hụt vitamin D có nguy cơ mắc ung thư dạ dày, đại tràng, tuyến tiền liệt, loãng xương… Phơi nắng gay gắt sẽ khiến bạn có nguy cơ ung thư da nên chỉ dành vài phút mỗi ngày tắm nắng sớm trước 7h sáng.

Nguy cơ tiếp nhận nhiều hóa chất từ việc sơn móng thường xuyên. Ảnh: Pinterest.

Không nên ăn đồ nướng bị cháy

Nướng thịt ở nhiệt độ cao trong thời gian dài sẽ sinh ra hợpchất heterocyclic amines (HCAs). Hợp chất này có khả năng gây hại cho DNA làm thay đổi cấu trúc tế bào và tăng khả năng ung thư.

Uống trà xanh

EGCG có trong trà xanh là một trong những hợp chất chống ung thư mạnh mẽ nhất vì giàu chất chống oxy hóa.

Ngủ trong bóng tối

Nghiên cứu chỉ ra tiếp xúc với ánh sáng về đêm ảnh hưởng đến việc tiết ra melatonin, chất hóa học não điều khiển chu kỳ ngủ - thức của cơ thể, làm rối loạn chuyển hóa estrogen là nguyên nhân gây ung thư vú hay buồng trứng.

Không ăn quá nhiều protein động vật

Những loại thịt chứa lượng protein cao như thịt bò, lợn, cừu và thực phẩm đã qua chế biến làm tăng nguy cơ ung thư ruột. Nên tăng cường bổ sung protein từ đậu nành, các loại hạt đậu.

Ăn hành tây

Loại củ này chứa hợp chất chống oxy hóa mạnh mẽ và hợp chất ức chế tế bào tăng trưởng, chống lại nguy cơ phát triển của tế bào ung thư.

Vận động ít nhất 30 phút mỗi ngày

Đi bộ, nhảy dây, yoga, tập gym hay nhảy… đều tăng cường sức đề kháng cho cơ thể và giúp bạn tránh xa nguy cơ ung thư.

Ăn chuối

Chuối giàu chất chống oxy hóa là fenolics, giúp chống ung thư. Duy trì thói quen ăn chuối mỗi ngày để giảm nguy cơ ung thư gan.

Theo dõi thói quen đại tiện

Việc theo dõi nhu cầu này của cơ thể giúp bạn sớm nhận ra những dấu hiệu của cơ thể khi mắc bệnh đường ruột.

Kiểm tra răng miệng thường xuyên

Thói quen này không những giúp hàm răng được bảo vệ khỏe mạnh mà còn sớm phát hiện bệnh ung thư miệng.

Ăn nghệ

Củ nghệ giàu curcumin và phenethyl isothiocyanate (PEITC), chất tự nhiên có tác dụng làm chậm quá trình phát triển của các tế bào ung thư tuyến tiền liệt.

Bảo vệ da để tránh nguy cơ ung thư. Ảnh: Elle.com.

Không uống nhiều rượu bia

Đồ uống có cồn làm tăng nguy cơ ung thư họng, là loại ung thư đang tăng dần trong vòng 10 năm nay. 

Ăn cá hồi

Cá hồi giàu axit béo omega-3 giúp cơ thể chống viêm và đẩy lùi nguy cơ mắc ung thư, giúp duy trì vẻ tươi trẻ.

Đời sống tình dục lành mạnh

Sử dụng biện pháp bảo vệ khi quan hệ tình dục và tiêm ngừa HPV để ngăn ngừa ung thư cổ tử cung, âm đạo hay dương vật.

Giảm sơn móng tay

Theo nghiên cứu ở Đại học Georgia Regents (Mỹ), những ai sơn móng tay liên tục trong nhiều năm liền, sử dụng đèn sấy tia cực tím ở tiệm móng tay có thể tăng nguy cơ ung thư do các tế bào hư hại da ngấm vào cơ thể.

Khánh Ly

Socrate, một nhà giáo lớn của nhân loại- Lê Thanh Hoàng Dân-nguyên GS.SPSG

(*)

Cuộc đời dạy học của Socrate giống với chúng ta. Ông sanh ra và lớn lên trong một thành phố dân chủ, thuộc thời đại huy hoàng của nền văn minh ở đây. Đó là thời đại Pericles. Trong một khoảnh khắc nhỏ của lịch sử, nền văn minh ở đây bùng nổ, chiếu sáng nhiều ngàn năm, ảnh hưởng mạnh mẽ đến văn minh nhân loại, từ đó đến nay. Nhiều triết gia nổi tiếng, và nhiều văn nghệ sĩ lừng danh đã sống và tạo nên thời đại này. Ông cũng sống trong cuộc chiến huynh đệ tương tàn, giữa hai thành bang làm nên xã hội Hy Lạp ngày xưa, là Athènes và Spartes. Chế độ dân chủ Athenes thua chế độ quân phiệt độc tài Spartes.

“…Lúc đó Socrate được 65 tuổi. Lúc đó Athenes rớt xuống hố sâu: bị kẻ thù tàn phá xâm lăng, bị những triết gia ngụy biện và đồ đệ của họ phá hủy hết những thần thánh, những định chế, và bị lung lạc không còn yêu Tổ Quốc nữa, hơn thế Athenes còn phải chịu sự cai trị của nhóm người do ngoại bang trả lương.

Tuy nhiên những tàn bạo của nhóm 30 nhà độc tài này làm cho dân chúng Athenes phản ứng, muốn trở về với chế độ dân chủ. Trong thành phố Athenes đang cố gắng hồi sinh này, Socrate cố gắng hơn bao giờ hết để soi sáng tuổi trẻ hoang mang và không biết hướng đi, về cái mà ông gọi là Thiện tối thượng.” (trích Tư Tưởng Sư Phạm, nxb Trẻ năm 1972 ở Sài Gòn, trang 10-11).

Thời tuổi trẻ Socrate học với những nhà ngụy biện nổi tiếng ở Athenes. Tuy nhiên ông cố gắng tránh và thoát khỏi thái độ hoài nghi toàn diện của mấy ông Thầy nầy. Ông không đồng ý với Protagoras rằng tất cả phát nguồn từ cảm giác, và con người khả giác là thước đo lường mọi chuyện. Ông cũng không đồng ý với Gorgias rằng không có gì hiện hữu cả, do đó không thể có hiểu biết thật sự. Ông tin nơi một Thương Đế duy nhất, Thượng đế này là sự thể hiện tối cao của Thiện.

“… Trong khi dạy học, Socrate thường hay chỉ trích mạnh mẽ những khiếm khuyết cũa chế độ dân chủ đang hồi sinh (chẳng hạn như việc rút thăm hên xuôi để được làm Thẫm Phán), vì vậy ông bị người ta tố cáo làm suy đồi tuổi trẻ, và muốn đem những Thượng Đế mới thay thế cho Thượng Đế đang có cũa chế độ. Ông bị kêu án tử hình vào năm 399, và bị bắt buộc uống thuốc độc chết. Cái chết bất công này làm cho tên tuổi của ông biểu tượng cho sự hy sinh vì tư tưởng Tự Do.” (trích Tư Tưởng Sư Phạm, nxb Trẻ năm 1972 ở Sài Gòn, trang 11-12).

Socrate là một ông Thầy dạy học, chớ không phải là lý thuyết gia, nên ông không để lại một tác phẩm nào. Tại Hy Lạp Triết học được phát sanh ngoài trời, dưới ánh nắng, khi mà giới trẻ ở đây mệt nhọc sau những buổi luyện tập thể thao, đứng dưới bóng cây trò chuyện với Socrate về Thiện và Ác, Phải và Quấy, về ý nghĩa cuộc đời. Trong số người trẻ tuổi nầy, một vài người có ghi lại những đối thoại với Socrate, như Xenophon, Platon, Aristote v.v…, nhờ đó ngày nay chúng ta mới hiểu được tư tưởng của Ông, người Thầy lớn của nhân loại.

Tư tưởng của Socrate có thể tóm tắt trong 3 điểm: một quan niệm Tâm lý, một quan niệm Triết lý và một quan niệm Sư Phạm. Tâm lý học của ông dựa vào Ý Niệm. Theo Ông đằng sau những dữ kiện khả giác, có những Ý Niệm bất biến, độc lập đối với dữ kiện. Triết học của Ông có tánh cách đạo đức, dùng Ý Niệm để giải quyết những vấn đề trí thức và hành động đặt ra.

“…Khoa Sư Phạm của ông sở dĩ có là do nhu cầu cần phải đưa con người tới chỗ biết sử dụng dụng cụ căn bản mà chúng ta vừa nói, đó là Ý Niệm. Đối với Socrate, giáo dục không phải là dạy những cơ chế lý luận, để giúp học trò có thể thuyết giảng về sự sai lầm hay chân lý. Giáo dục cũng không có nghĩa là nhồi sọ những công thức truyền thống, mà không được phép thảo luận. Giáo dục cũng không nhằm mục đích làm cho con người phải mất hút trong đám đông, hay nhằm mục đích làm cho con người phải tách rời khỏi dám đông để cai trị nó, điều này cũng là một cách khác để chìm đắm trong đám đông. Giáo dục nhằm cho con người tìm thấy chính mình nơi mình. Muốn được như vậy, nó phải chống lại mọi sự xã hội hóa, nó phải phát sanh ra chủ nghĩa cá nhân.” (trích Tư Tưởng Sư Phạm, nxb Trẻ năm 1972 ở Sài Gòn, trang 13-14).

Chính vì Ông chống lại quan niệm giáo dục là xã hội hóa, nhồi sọ đứa trẻ theo chiều hướng bỏ quên chính mình, chìm đắm trong đám đông, chính quan niệm giáo dục là giúp đứa trẻ tìm thấy chính mình, và giá trị tiềm ẩn của mỗi cá nhân riêng biệt, chính quan niệm này làm cho xã hội đương thời quyết định giết chết ông. Những công dân thành phố Athenes có nhiệm vụ xử tội Socrate từ chối coi ông là bình minh của ngày giải phóng họ, ngược lại cho ông là phản động xúi dục tuổi trẻ chống lại họ, và sự ngu xuẩn của họ.

“…Rốt cuộc Socrate là nạn nhân của sự ngu dốt ông đã bỏ cả đời để chống lại... Socrate là tấm gương sáng cho Nhà Giáo, một người phục vụ cho Chân Lý và Thiện.

Người ta thường cho rằng Socrate là một người đặt câu hỏi hay nhất của nhân loại. Điều này rất đúng. Nhưng nói như vậy là hạn chế kinh khủng tầm quan trọng của một người đã đem hết đời mình để phục vụ cho Giáo Dục, Chân Lý và Đạo Đức. Một cuộc đời can đảm trên phương diện quân sự cũng như công dân, trên phương diện trí thức cũng như đạo đức.

Trong suốt 40 năm trời, Ông đã dạy cho người dân thành Athenes phải thấy rõ chính mình để hành động hợp với Lẽ Phải và Lương Tâm. Trong suốt 40 năm trời Ông đã nổ lực chống lại ảnh hưởng tai hại của những triết gia Ngụy Biện, hoài nghi tất cả, và không tin tưởng nơi bất cứ cái gì. Và khi tất cả đều sụp đổ, và khi chính những Thần Thánh của Athenes cũng có vẻ như bỏ rơi họ, người ta chỉ còn nghe được có một tiếng nói của Ông, tiếng nói đem lại cho họ niềm tin nơi một tương lai tươi sáng hơn, bằng cách làm cho họ thấy được những lực lượng xây dựng nơi chính họ, đó là những đức hạnh.

Và chính bản thân Ông cũng có những đức hạnh cao cả nhất, đó là tình yêu Chân lý và sự can đảm dám nói lên Chân Lý này. Sống như Ông đã sống, và chết như Ông đã chết, Ông đã để lại cho nhân loại một tấm gương sáng cho tất cả những ai muốn hành nghề dạy học. (trích Tư Tưởng Sư Phạm, nxb Trẻ năm 1972 ở Sài Gòn, trang 19-20). (Sẽ bổ túc sau).

Thầy Lê Thanh Hoàng Dân (Thứ 3 từ trái)  tại buổi họp SPSG1/1/2016 (HT.ĐHSG-Bác Ái củ).
(*) Tượng Socrate tại bảo tàng Louvres