9 thg 8, 2026

XÚC D(ỖNG - Nguyễn Tấn Phát

 

Giữa lúc văn đàn chưa qua cơn sóng gió mà một nhà văn kỳ cựu chăm chú đoc hết bản thảo cuốn tiểu thuyết KHÁT VỌNG TUNG CÁNH của tôi như một BTV để có nhận xét như dưới đây hỏi sao tác giả kiềm nén được XÚC ĐỘNG !
"Thời gian, không gian nghệ thuật trong tác phẩm đặc biệt khoáng đạt để những nhân vật bộc lộ tính cách hợp với văn cảnh, với bản ngã nghề nghiệp, xuất xứ. Bạn đọc chắc chắn sẽ yêu thích các đoạn văn “ đọc thoại thầm lặng” trong tác phẩm.
Trong dòng chảy của tiểu thuyết hiện đại, sức hấp dẫn của một tác phẩm không chỉ nằm ở những tình huống kịch tính hay những xung đột bề nổi, mà chủ yếu được quyết định bởi khả năng thấu thị tâm lý nhân vật của nhà văn. Với tiểu thuyết "Khát vọng tung cánh", sự thành công trong việc xây dựng nhân vật Kỳ Anh là một minh chứng điển hình. Bằng việc sử dụng tài tình thủ pháp độc thoại thầm lặng, tác phẩm đã mở toang cánh cửa vào thế giới nội tâm đầy giông bão nhưng cũng rất đỗi kiên cường của nhân vật, từ đó khắc họa nên một chân dung sống động, đa tầng và giàu sức gợi cảm xúc.
Trước hết, độc thoại thầm lặng là chiếc kính hiển vi tâm lý phản ánh chân thực cuộc đấu tranh gay gắt giữa một thực tại khốc liệt và khát vọng vươn lên của Kỳ Anh. Không cần mượn đến lời người kể chuyện hay những lời đối thoại ồn ào, những dòng suy nghĩ không thốt nên lời của Kỳ Anh tự bản thân nó đã có sức nặng tự sự. Đó là nơi anh đối diện với chính mình một cách trần trụi nhất, có những góc khuất của sự tự ti, gánh nặng, cả nỗi lo lắng và khát vọng dấn thân. Thế nhưng, điều làm nên sự khác biệt là ngay trong bóng tối của sự bế tắc, những luồng tư duy âm thầm ấy lại luôn nhen nhóm ngọn lửa của ước mơ. Thủ pháp này giúp tính cách của Kỳ Anh không bị lý tưởng hóa một chiều; anh hiện lên là một con người bằng xương bằng thịt, có những phút giây yếu đuối để rồi tự dùng ý chí vực bản thân đứng dậy.
Chiều sâu bản lĩnh và nhân cách cao thượng của Kỳ Anh được đẩy lên cao trào trong phân đoạn anh giấu kín quá khứ khốc liệt trước bà Mai. Bi kịch suýt bị ném xuống biển trong một cơn giông bão dữ dội vốn là một vết sẹo chí mạng, một chấn thương tâm lý bám riết lấy anh. Thế nhưng, khi đứng trước bà Mai, một cuộc chiến tâm lý thầm lặng đã diễn ra. Bên ngoài, Kỳ Anh giữ một nụ cười bình thản, buông những lời trấn an nhẹ nhàng; nhưng bên trong, dòng độc thoại thầm lặng lại cuộn xoáy như một lòng chảo ký ức với tiếng sóng gầm và vị mặn chát của ranh giới sinh tử. Anh tự vấn và quyết định khóa chặt cơn giông bão ấy vào lòng. Động cơ của sự im lặng này không phải là hèn nhát hay trốn tránh, mà chính là sự che chở, sự hy sinh cao cả. Anh chấp nhận một mình gánh chịu nỗi sợ hãi để đổi lấy sự bình yên cho người phụ nữ đối diện. Chi tiết độc thoại đắt giá này đã nâng tầm Kỳ Anh từ một nạn nhân của số phận thành người làm chủ số phận, định hình một nhân cách kiêu hãnh và giàu lòng vị tha.
Không chỉ dừng lại ở sự trưởng thành trong nghịch cảnh, thủ pháp độc thoại thầm lặng còn khắc họa sâu sắc tư duy tiến bộ và khát vọng học tập suốt đời của Kỳ Anh, đặc biệt là trong phân đoạn anh bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ. Thông thường, đỉnh cao học vị là đích đến để người ta thỏa mãn và thụ hưởng vinh quang. Nhưng giữa tiếng vỗ tay tán thưởng vang dội của khán phòng, dòng suy nghĩ thầm lặng của Kỳ Anh lại bộc lộ một cú lội ngược dòng của tư duy. Anh nhìn xuống tấm bằng, nhìn ra khoảng không bao la ngoài cửa sổ và tự nhủ: “Đây không phải là điểm cuối, đây chỉ là tấm vé để bước vào một giảng đường lớn hơn – giảng đường của cuộc đời”. Đoạn độc thoại ngắn ngủi nhưng chứa đựng một cái đầu cực kỳ tỉnh táo. Kỳ Anh ý thức được sự hữu hạn của tri thức cá nhân và sự vô hạn của thế giới. Anh không học vì hư danh hay địa vị; anh học vì bản năng tiến hóa và khát khao cống hiến. Việc anh hướng tư duy về "sự học suốt đời" ngay sau giây phút vinh quang nhất đã biến anh thành biểu tượng của một cánh chim không bao giờ ngừng bay, luôn hướng về phía ánh sáng tri thức.
Về mặt nghệ thuật, thủ pháp độc thoại thầm lặng trong "Khát vọng tung cánh" đã xóa nhòa ranh giới giữa người đọc và nhân vật. Người đọc như được "nghe" trực tiếp tần số sóng não của Kỳ Anh, tạo nên một sự đồng cảm sâu sắc. Những câu chữ ngắn, ngắt quãng trong tâm tưởng tạo nên nhịp điệu tự sự đa tầng, nén chặt cảm xúc để rồi bùng nổ mạnh mẽ qua từng hành động thực tế của nhân vật.
Tóm lại, độc thoại thầm lặng trong "Khát vọng tung cánh" đã hoàn thành xuất sắc vai trò kiến tạo nên linh hồn cho nhân vật Kỳ Anh. Qua những góc khuất giấu kín trước bà Mai hay những trăn trở ngay trên đỉnh vinh quang học thuật, thủ pháp này đã chứng minh một chân lý sâu sắc: khát vọng lớn nhất của con người không phải là chiến thắng thế giới bên ngoài, mà là cuộc đấu tranh âm thầm để vượt qua giới hạn của chính bản thân mình
Ngôn ngữ, văn phong tiểu thuyết trong sáng, giản dị, giàu chất thơ, nhưng không ít chương đoạn quyết liệt phù hợp với trạng thái yêu ghét sinh tử vì chân lý.
Cuốn sách không chỉ làm sáng danh một con người, mà còn là nhịp cầu lan tỏa khát vọng ‘bay cao, bay xa ‘ của mọi lớp người, đặc biệt là các nhà khoa học, các thanh niên khát vọng dấn thân lập nghiệp, khẳng định rằng: khi có đủ Tâm và Trí, con người ta hoàn toàn có thể vượt qua mọi nghịch cảnh để có những cống hiến ích nước lợi nhà, xứng tầm trí tuệ Việt."

MƠI XEM ;


Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét