11 thg 3, 2026

Bài Cho Người Dưới Mộ - Thuyên Huy

 


Phát Hiện Loài Hoa Quí Trong Rừng QG Phong Nha Kẻ Bàng

 Địa Nhãn Himalaya


Ảnh Lưu Niệm SPSaigon

 

Trong hình từ trái qua : các bạn Vũ Khắc Long, Vũ Cao Biền, Dương Văn Ngọc (Năm An Nhứt), Nguyễn Văn Trung, thầy Đoàn Viết Bửu và anh Hồ Hoàng Minh tại nhà anh Năm An Nhứt…!!!
Ảnh chụp trong một chuyến đi về Long Đất, BR
Ảnh do a Vũ Biền cung cấp
VŨ KA
Quí Chị K.9 - Tây Ninh chụp ảnh lưu niệm cùng Quí Thầy Cô của minh 55 năm trước ở SPSG.
Hàng ngồi, từ phải sang :
* Thầy Duy Linh (94 tuổi),
* Thầy Huỳnh Văn Ngôn (89 tuổi)
* Thầy Phạm Hữu Thành (U.90)
* Cô Trịnh Thị Sanh (U.90),

Xem Thêm ;
Đôi điều Tâm sự : NGHỀ DẠY HỌC (Đỗ Chiêu Đức) & Thơ họa

10 thg 3, 2026

Hỏi - Nguyễn Cang

HỎI

 


 














Trăm năm một thế kỷ u hoài

Nửa đời còn lại tìm tương lai

Tiếng thời gian vọng miền ký ức

Mang ưu tư gọi nắng tàn phai

 

Sao hôm nay thoảng mùi hương nhẹ

Mùi hoa bưởi hay tóc em thơm

Quê nghèo ngày cũ buồn cô lẽ

Ta đợi người góc phố chiều hôm

 

Ngoài trời chợt đổ cơn mưa nhỏ

Sương lạnh hoàng hôn chẳng thấy ai

Gác trọ quay về trong quạnh quẽ

Không gian nặng trĩu phủ hình hài

 

Sao người vội bỏ ta mà đi

Để cho héo hắt tuổi xuân thì

Sương khuya lạnh, sầu lên mấy nẻo

Mất nhau trong đời, hận biệt ly

 

Trông vời cố quốc trong hư ảo

Người ở nơi nào biệt tăm hơi

Độc ẩm đêm tàn ly rượu cạn

Mà nghe giông tố cuốn tơi bời

 

Ta như con đò không bến đỗ

Trôi giạt giữa đời, cạn ước mong

Thuyền tình dang dở không về nữa

Tâm trạng buồn thiu kẻ mục đồng

 

Ai về bến cũ cho ta nhắn

Người xưa giờ, bến đục hay trong?!!

 

Nguyễn Cang ( Feb. 24, 2026) 

HỌC TẮC – BÀI 4 (Diển Đàn Khai Phóng )

 


Tác giả: Ogyu Sorai
Dịch giả: Nguyễn Sơn Hùng

QUAN TRỌNG CỦA HỌC VÀ GHI CHÉP LỊCH SỬ ĐỂ TIẾN BỘ

Cổ đại có thánh nhân trong khi hiện đại không có thánh nhân. Do đó,

đối với việc học (nhất là để học cách làm người), cần phải tìm hiểu cổ đại để

học học thuyết của thánh nhân.

Không có cổ đại thì không có hiện đại, không có hiện dại thì cũng

không cần tìm biết cổ đại để làm gì. Do đó, hiện đại cũng không thể bỏ

qua. Thời đại cứ diễn tiến mãi theo thời gian, thời đại sau kế tục thời đại

trước; hiện đại cũng có lúc trở thành cổ đại và hiện đại khác lại xuất hiện.

Do đó nếu thông hiểu cổ đại và lấy đó làm tiêu chuẩn rồi tìm hiểu và thể

nghiệm hiện đại, quan sát các dấu vết thay đổi, các khác biệt giữa các thời

đại thì phong tục và nhân tình của thế gian sẽ trở nên rõ ràng minh bạch

giống như nhìn thấy vật ở lòng bàn tay.

Cổ đại và hiện đại vốn khác biệt nhau. Làm thế nào để biết khác biệt

này?

Ngoài cách xem xét sự vật cụ thể không còn cách nào khác. Sự vật

thay đổi theo thời đại, và thời đại cũng khác đi do sự biến đổi của sự vật.

Tôi cho rằng sau đời Tần, đời Hán thánh nhân không xuất hiện nhưng mỗi

thời đại đều có chế độ riêng được thành lập, chỉ có điều trí tuệ lập ra chế độ

ở đời sau không bao trọn hết sự vật vì không có thánh nhân. Tuy nhiên,

trong các thời đại về sau này vẫn có sự vật tồn tại, xảy ra nên cần phải tra

cứu các nội dung được ghi chép lại để biết sự thay đổi, sai biệt sự vật giữa

các thời đại.

Một khi đã đối chiếu đầy đủ các điểm khác nhau giữa các thời đại thì

mới bắt đầu có tư cách luận bàn về sự biến chuyển giữa các thời đại. Nếu

không thông qua quá trình như trên mà đặt ra 1 tiêu chuẩn cố định (không

thay đổi) và theo đó mà phê phán hàng trăm thời đại, hết thời đại này đến

thời đại khác thì rất dễ dàng. Nhưng đó chỉ là lấy chủ quan của bản thân

  • mình làm tiêu chuẩn phán đoán, là thái độ không xem thời đại là đối tượng

cần phải xem xét và bất chấp lịch sử. (Ý Sorai muốn phê phán thái độ đối với lịch

sử của Tống Nho mà tiêu biểu là Tư Trị Thông Giám Cương Mục 資治通鑑綱目 của

Chu Hy)

Do đó muốn hiểu biết hiện đại trước hết cần phải thông thạo cổ đại.

Muốn thông thạo cổ đại cần phải dựa theo lịch sử. Học lịch sử cần phải đọc

các ghi chép về chế độ và văn vật. Một khi đã đọc lịch sử thì nội dung của

lục kinh sẽ trở nên rõ ràng. Một khi lục kinh đã rõ ràng thì sẽ thấy rõ đạo

của thánh nhân không có cổ đại hay hiện đại (ý nói đạo thánh nhân đều hữu ích

cho mọi thời đại). Chính khi đã đạt được trình độ này thì mới có thể quản

lý công việc của quốc gia. Do đó, người quân tử (tức những người có tư cách

đảm nhiệm công việc quản lý xã hội) cần phải thảo luận về thời đại và chỉ căn

cứ theo những sự vật, sự kiện cụ thể (vật 物).

Tóm tắt ý quan trọng

– Việc ghi chép đầy đủ và trung thật lịch sử của sự vật xảy ra trong xã hội

hiện đại và học tập xem xét lịch sử sự vật của các thời đại trước rất quan

trọng để con người càng ngày càng sống hạnh phúc, hòa bình và thịnh

vượng hơn.

– Người phụ trách công việc quốc gia xã hội cần thông thạo lịch sử, đặc biệt

về chế độ, các kết quả và ảnh hưởng của chế độ của các thời đại trong quá

khứ để từ đó mới có thể thực hiện tốt nhiệm vụ.

Nhận xét

(1) Sorai đã nhận thức rõ về sự quan trọng của lịch sử và xem trọng sự vật

cụ thể, một đặc điểm rất khác biệt với Tống Nho.

(2) Học lịch sử là việc quan trọng mà ghi chép trung thực và đầy đủ sự

kiện, sự vật của hiện đại cũng là việc quan trọng không kém để cho đời sau

học hỏi rút kinh nghiệm. Đây có lẽ là 1 trong những yếu tố giúp Nhật Bản

tiến bộ nhanh. Người Nhật Bản có đặc điểm là hay ghi chép và giữ gìn

những gì của đời trước và tiếp tục truyền đạt lại cho đời sau. Việc họ xem

trọng việc truyền đạt truyền thống trong dòng tộc cho thấy điều này vì

trong dòng tộc thì không cần phải dối trá hoặc giả dối. Đây là điểm chúng

ta cần suy ngẫm nhiều hơn.

(3) Sorai cho thấy quy định, tiêu chuẩn căn bản của đạo đức cũng cần phải

thích hợp với mọi thời đại.

  • (4) Một điểm độc đáo của Sorai là nhấn mạnh việc người phụ trách công

việc quốc gia xã hội cần thông thạo lịch sử đặc biệt về chế độ, các kết quả

và ảnh hưởng của chế độ thông qua việc nắm rõ văn vật (sản phẩm của chế độ

và văn hóa phong tục). Quan niệm này rất hợp lý bởi vì tối thiểu cần phải thỏa

điều kiện này mới có thể quản lý tốt quốc gia xã hội.

(5) Cách lập luận của Sorai gần với tam đoạn luận. Nội dung bài này rất

quan trọng và được viết rất dễ đọc, dễ hiểu không như Bài 1!

Nguyễn Sơn Hùng, Ngày 8/1/2026


Xem thêm cùng tác giả: Những bài viết và dịch của Nguyễn Sơn Hùng

CUỘC ĐỜI- Thơ Trang Thế Hy

 


CUỘC ĐỜI

(Trang Thế Hy)
Ngày xưa hồi còn thơ
Một chiều nắng đẹp khoe màu tơ
Tôi cùng em, hai đứa
Thơ thẩn ngồi chơi trên ngạch cửa.
Tóc em chừa bánh bèo
Môi chưa hồng, da mét
(con nhà nghèo!)
Đầu tôi còn hớt trọc
Khét nắng, hôi trâu, thèm đi học
Em cầm một củ khoai
Cạp vỏ bằng răng rồi chia hai
Thứ khoai sùng lượm mót
Mà sao nó ngọt ơi là ngọt!
Bây giờ giữa đường đời
Kỷ niệm ngày xưa xa mù khơi
Gặp nhau chiều mưa lạnh
Hai đứa đều sang trong bộ cánh
Dung nhan em còn tươi
Anh mừng tưởng đâu đời em vui.
Nào hay đây là quán
Em bẹo hình hài rao lên bán
Đang thời đông khách mua
Chợ thịt còn sung được nhiều mùa.
Nghe anh theo nghề viết
Nghệ thuật là gì em muốn biết.
- “Mùi tanh nói mùi thơm
Cây bút cầm tay: Cần câu cơm
Đó, em ơi! Nghệ thuật:
Nhắm mắt, quay lưng chào sự thật.”
Rồi đôi ta nhìn nhau
Không ai đánh mà nghe đau
Em mời ăn bánh ngọt
Nhớ củ khoai sùng ngày xưa lượm mót
Đường bánh tươm vàng mơ
Như nắng chiều xưa khoe màu tơ
Mới cầm tay chưa cắn
Mà sao nó đắng, ơi là đắng!
Xin anh một nụ cười
- Cười là sao nhỉ? Anh quên rồi!
Xin em chút nước mắt
Mạch lệ em từ lâu đã tắt!
Hỏi nhau buồn hay vui?
- Biết đâu; ta cùng hỏi cuộc đời.

9 thg 3, 2026

8/3 NĂM NAY, Thơ Vui - Trần Phong Vũ

 

8/3 NĂM NAY

8 tháng 3 năm nay, vợ phải chúc mừng chồng
50 năm gồng gánh nợ tình chung
Thương, hận, vui buồn đầy đủ cả
Nghèo khó, sang hèn như gió thoảng qua song
Đường chúng ta đi dù có lắm gập ghềnh
May mà không ai phải chịu một mình ênh
Nợ nước tình nhà đều trọn vẹn
Chỉ còn đây khúc cuối mối lương duyên
Tháng ba năm nay cấm ai cũng không được giận hờn
Quà hoa gì cũng không bằng cú vuốt má bông lơn
Bà ơi bà là tui yêu bà lắm
Cho lũ cháu con cười té xỉu tưng tưng
Nhớ chúc tui còn sức khỏe lên đường
Dẫn bà về thăm lại quê hương
Thăm lại đền Trần, Hồ Gươm chùa Trấn Vũ
Mình lại xin xăm lại đi dạo phố phường
Chỉ mong năm này, năm sau nữa
Mình vẫn yêu nhau như hồi học chung trường
Bà nha...
TRẦN PHONG VŨ
8/3/26
THƠ ZUI NGÀY 8/3
Thuở đất và trời chưa có ngày tám tháng ba
Chỉ có gái, trai, đàn ông với đàn bà
Đã có nhớ, thương, yêu đương và ganh ghét
Khu vườn cuộc đời muôn sắc bướm và hoa
Thế rồi một ngày không biết cha nào đấy.."zặn" ra
Một ngày cả thế giới gúng động là ngày 8/3
Người ta chỉ tôn vinh người phụ nữ
Chứ đâu có chị em nào vớ vẫn đi đòi quà
Thế gian biến đổi người biến tướng
Chẳng có ai buồn đi tranh đấu quyền lợi cho đàn bà
Chỉ có mấy em gái vô công mà tinh tướng
Cứ chăm bảm ngày nay để nhận quà... hoa
Có bố còn chế thêm cái món tình vờ vịt
Bắt đàn ông thi nấu với cắm hoa
Nay mai biết đâu may ô và xà lỏn
Cho anh em thi "chuối hậu" nữa thì bỏ bà
Thôi thôi ngứa miệng khéo mà xơi đá
Em về đóng cửa để chăm rau
Thời nay rau chợ đầy thuốc độc
Rau nhà chăm khéo vẫn tươi lâu...
p/s vui thôi xí...ko ném đá nha
TRẦN PHONG VŨ
....
Tui hận... tên nào chế ra cái ngày này... Hôm qua shipper giao hàng 1 bộ đồ nghề sửa điện 6 món 99k. Mụ nhà tui hí hửng rinh vô nhà. Chừng phát hiện ra không phải quà, hoa gì trất... Thế là tui dính đòn... tẩy chay... hụ hụ