Nhờ anh bạn nhà ở Sài Gòn cùng lớp chỉ, vì căn nhà anh ở trọ trên đường Vĩnh Viễn, được vợ chồng chủ nhà bán, để về quê đâu đó dưới Sa Đéc, anh dọn tới căn gác lửng trong cái hẻm khá rộng tráng xi măng sạch sẽ của ông bác, sống một mình, làm gác dan cho hảng bánh ngọt bên phường Cây Sung từ giữa năm học.
* Xế chiều thứ Bảy, không về thăm nhà như thường lệ, ngồi trên gác trọ học bài, nghe tiếng con gái rao chè đậu xanh bột lọc nhẹ nhàng nhỏ, mỗi đầu hôm hàng ngày, không lê thê kéo dài, riết rồi quen, hôm nào ngồi học không nghe, tự nhiên thấy thiếu thiếu cái gì đó, nhưng thật ra chưa có lần nào mua.
* Chiều thứ bảy, đi bán hơi sớm hơn mọi khi, cũng con hẻm cũ thường ngày, vừa gánh tới trước hiên nhà, chỗ anh ở trọ, trời bất chợt đổ mưa như trút nước, đúng là mưa Sài Gòn, chợt mưa chợt nắng, tiếng rao chè chưa kịp hết câu, cô đành phải quảy gánh đứng lại, trong hẻm nhà nào cũng như nhà nào, mái hiên nhô ra không dài, nước cứ mặc tình làm tình làm tội người đi.
Từ trên gác, anh cầm vội cái áo mưa khá tốt, để dành chưa xái lần nào, mua ngoài chợ trời Hàm Nghi chạy xuống lầu, ông chủ không có nhà, mở rộng cửa, đưa cái áo mưa cho cô gái đậy sơ gánh chè lại, rồi phụ đở gánh chè, kêu cô bước vào trong chút xíu đụt mưa, chờ tạnh rồi đi.
* Đứng bên nhau, bên cạnh gánh chè, mưa vẫn mưa, hỏi nhau qua lại làm quen, chờ mưa tạnh, cô chừng mười bảy, tên Hiếu, trông khá đẹp, dễ thương, nói năng nhỏ nhẹ, học lớp đệ Nhị, ở trường Phan Sào Nam, kế bên rạp chiếu bóng Long Vân, nhà chỉ có hai mẹ con, mẹ bán hàng ban ngày, ở cuối con hẻm, chỗ trổ ra ngõ đường phía bên kia khu hỏa hoạn Petrus Ký cũ. Anh, sinh viên nghèo năm thứ hai Kỹ sư Hóa học, trường Kỹ thuật Phú Thọ, quê ở tận dưới miệt làng quê miền Tây, Chợ Lách, nơi ruộng đầy ốc gạo bốn mùa. Mưa tạnh, trời rạng lên một chút nắng muộn, cô ngại ngùng, quảy gánh đi, luôn miệng mấy lần cám ơn, anh đứng trước cửa nhìn theo, chờ nghe tiếng rao chè quen, tiếng rao nhỏ dần ở cuối đầu kia hẻm mà anh nhớ cứ nhớ.
* Chiều tan trường, anh nhiều lần đón Hiếu ở cổng trường, rồi bên nhau đưa về, thẹn thùng rồi cũng qua, ngập ngừng rồi cũng thôi, hai người thật quen nhau, thương nhau, đưa về nhà chào hỏi kính thưa, theo lễ nghĩa cha mẹ dạy, nhà chỉ có hai mẹ con, ba Hiếu làm công nhân hỏa xa, nhưng bị bệnh mất chừng bảy tám năm nay, anh cũng thành thật nói hoàn cảnh gia đình mình dưới Chợ Lách, gia đình cũng tạm đủ ăn đủ mặc với công việc bỏ mối ốc gạo cho bạn hàng chợ Vĩnh Long, mẹ cô hiền từ, vui vẻ, mừng không biết bao nhiêu mà nói, con cái nhà ai biết phép biết tắc, bà cười luôn tỏ ý ưng lòng cho chuyện quen biết của hai người.
* Tết Mậu Thân, tỉnh thành hổn loạn, giặc giã tràn lan, tiếng súng nhỏ súng lớn vào tận đường phố, anh về quê rồi bị kẹt lại, sau gần cả tháng kẹt đường kẹt xá, anh lên tới Sài Gòn, trường chưa mở cửa lại. Vội vã chạy đến nhà Hiếu, nguyên một khu phố tan hoang, nhà cháy không còn một cái, có người chết, hai mẹ con không còn đó, anh bấn loạn, hỏi thăm số người, chắc là người ở đây đang quanh quẩn tìm tìm kiếm kiếm gì đó trong đám tro than đen mờ bụi, biết hai mẹ con cô gái bán chè rong nhưng không biết bây giờ ở đâu, cũng có thể chết vì trúng đạn đại pháo bắn vào.
Đau đớn, tan nát hồn, ngơ ngẩn, anh ngồi xuống lề đường, mắt cay xé đỏ, rồi bật khóc sướt mướt. Chiếc xe tuần cảnh chậm qua ngang, ngươi cảnh sát ngồi phía sau, nhìn rồi lắc đầu buồn, xe qua một khúc đường rồi mà người đó cũng còn ngoáy cổ nhìn lại.
* Mấy ngày sau, vào học lại, mượn được cái xe đạp cũ của thằng bạn chung lớp, chạy đôn chạy đáo, đường này ngõ kia, phố này hẻm nọ, hết trường đua Phú Thọ lên Ngã Tư Hàng Xanh, qua Khánh Hội xuống Phú Lâm, hỏi bất cứ ai có thể hỏi, không ai biết, bặt tin, cuối cùng, vẫn cố hy vọng nhưng rồi cũng nén lòng đau, đành bỏ cuộc.
* Đêm xuống, ngõ hẻm cũng đã lên đèn từ lâu, anh cứ ngồi bất động trên gác trọ, nhìn xuống chờ, như đã chờ từ những ngày trước đó, vẫn chưa có tiếng rao chè ngày cũ, thẩn thờ đứng dậy, chút ánh sáng đèn vàng vọt từ căn nhà đối diện chiếu ngang qua mặt, anh đi vào, ướt sủng nước mắt.
MỹCác nhà khoa học tại Đại học Bang Utah đã tạo ra một loại enzyme có thể phá hủy gene của tế bào ung thư, khiến chúng tự hủy.
Enzyme tên là Cas12a2, có thể được lập trình để nhận diện một RNA cụ thể, chẳng hạn loại do tế bào ung thư tạo ra. Khi tìm thấy RNA mục tiêu, enzyme sẽ cắt bộ gene của tế bào thành từng mảnh. Nghiên cứu mới, được đăng trong hai bài báo trên Nature, có thể được phát triển thành giải pháp tiêu diệt những tế bào ung thư khó bị tác động bằng các loại thuốc thông thường.
Ban đầu, nhóm nghiên cứu tìm đến Cas12a2 như một công cụ chỉnh sửa gene để sử dụng trong CRISPR. Hàng loạt thử nghiệm thất bại do Cas12a2 trở nên mất kiểm soát và cắt phá ADN một cách không chọn lọc sau khi nhận diện được RNA khớp với RNA dẫn đường, trong khi mục tiêu của enzyme Cas là cắt đúng vị trí để có thể sửa hoặc chèn thông tin di truyền. Họ nhận thấy đây là cơ chế trong tự nhiên giúp hạn chế nhiễm trùng lây lan trong quần thể và tận dụng để tiêu diệt tế bào ung thư theo hai cách khác nhau.
Một cách là điều hướng Cas12a2 đến RNA do tế bào tạo ra, cụ thể là các tế bào mang đột biến trong gene TP53. Gene này bị biến đổi trong khoảng một nửa số ca ung thư. Theo Genecards, TP53 nằm trên nhiễm sắc thể 17, có nhiệm vụ kiểm soát chu kỳ tế bào và tiêu diệt tế bào bất thường. Cách thứ hai là cho enzyme nhắm vào RNA do gene KRAS đột biến - có thể khiến tế bào phát triển mất kiểm soát và trở thành tế bào ung thư.
Một loại enzyme có khả năng cắt ADN đã được khai thác để tiêu diệt tế bào ung thư. Ảnh: Science Photo Library
Trong cả hai trường hợp, Cas12a2 thể hiện độ đặc hiệu cao, tiêu diệt các tế bào mang gene đột biến liên quan đến ung thư, ngay cả khi đột biến đó chỉ khác RNA bình thường ở một ký tự duy nhất. Thử nghiệm cho thấy hiệu quả trên các tế bào người được nuôi cấy trong phòng thí nghiệm. Ở chuột sống, enzyme làm thu nhỏ các khối u.
Công nghệ này cho thấy khả năng chọn lọc cao hơn so với phương pháp hóa trị phổ biến hiện nay, vốn tiêu diệt tất cả tế bào phân chia nhanh trong cơ thể, theo Jingkun Zeng, nhà sinh học ung thư tại Viện Gladstone, Mỹ.
Theo Baojun Wang, nhà sinh học tổng hợp tại Đại học Chiết Giang, Trung Quốc, vẫn còn một chặng đường dài từ các thí nghiệm đến một liệu pháp có thể thử nghiệm trên người. Rào cản hiện nay là làm sao để đưa Cas12a2 vào tế bào, vì đây là một phân tử có kích thước lớn. Enzyme cũng chưa tiêu diệt được toàn bộ tế bào ung thư trong các thí nghiệm, trong khi đó vẫn cần thêm nhiều thử nghiệm an toàn để bảo đảm Cas12a2 không gây hại cho các tế bào khỏe mạnh.
Tuy nhiên, Wang đánh giá các nghiên cứu là bằng chứng mang tính cột mốc với một công nghệ triển vọng. Phạm vi ứng dụng có thể mở rộng sang các bệnh tự miễn và thần kinh, chỉ cần bệnh có liên quan đến một loại RNA đặc trưng.
Cứ hai năm một lần, vào năm số chẵn của mùa hè, quãng trường Grand-Place Bruxelles được phủ kín bằng một thảm hoa rộng với kích thước 70m x 24m.
Mỗi lần lại một thiết kế độc đáo khác được các nghệ nhân tạo ra. Thiết kế năm 2026 này, được dành riêng cho kỷ niệm cuộc đối thoại giữa Bỉ và Nhật Bản, nhân dịp kỷ niệm 160 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai nước. Một thiết kế được chọn lựa chính là bức tranh « Sóng lớn ngoài khơi Kanagawa » của Hokusai, được tái hiện bằng hơn 750.000 bông hoa thược dược do nghệ sĩ Nhật Bản Hiro Sugiyama và nhóm nghệ nhân Enlightenment của ông. Để tạo dựng các họa tiết, một bản vẽ kích thước thật được chuyển lên một tấm nhựa trong suốt, có lỗ nhỏ li ti. Sau đó, thảm hoa được tạo ra với gần 120 tình nguyện viên, những người này đã lắp đặt gần một triệu bông hoa (với mật độ 300 bông hoa/mét vuông). Tất cả chỉ trong vòng chưa đầy 4 giờ.
Bản vẽ kích thước thật được chuyển lên một tấm nhựa trong suốt, có lỗ nhỏ li ti (photo Ara).
Được tạo nên từ hơn 750.000 bông hoa, chủ yếu là hoa thược dược, một loài hoa kinh điển của ngành làm vườn Bỉ, thiết kế này nhằm tôn vinh kiệt tác kỷ niệm 200 năm ngày sinh của Hokusai. Nghệ sĩ Sugiyama giải thích rằng tấm thảm này mang một phần văn hóa Nhật Bản đương đại đến Bỉ. Các tình nguyện viên sắp xếp hoa thược dược trên một tấm thảm hoa khổng lồ lấy cảm hứng từ Hokusai tại quảng trường Grand-Place lịch sử ở Brussels vào thứ Năm, ngày 13 tháng 8 năm 2026. Nghệ sĩ Sugiyama, giảng viên Đại học Nghệ thuật Kyoto và người sáng lập tập thể nghệ thuật đương đại Enlightenment, đã dành tám tháng để phát triển thiết kế và ban đầu hình dung một bố cục nhiều màu sắc hơn nữa, nhưng ông giải thích rằng ông chỉ được xử dụng 16 màu do hạn chế về thời gian. Ông cũng phát biểu rằng “Thành thật mà nói, lúc đầu tôi khá lo lắng về bảng màu hạn chế này, nhưng khi đến đây và nhìn thấy thiết kế cũng như cách sắp xếp hoa, tôi rất hào hứng và nhận ra mình không cần phải lo lắng nữa, vì nó đã quá tuyệt vời rồi,
Kỷ niệm 160 năm hợp tác giữa Nhật và Bỉ Sự hợp tác giữa Bỉ và Nhật Bản lần này đánh dấu kỷ niệm 160 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai nước và diễn ra mười năm sau lần đầu tiên Nhật Bản tham gia Thảm Hoa Brussels năm 2016. Đối với Richard Poncint, một thành viên của ủy ban tổ chức Thảm Hoa Brussels, tấm thảm không chỉ là một tác phẩm nghệ thuật: nó còn là biểu tượng của sự xích lại gần nhau giữa các dân tộc và các nền văn hóa. “Các sự kiện văn hóa cho mọi người thấy rằng chúng ta có thể làm việc cùng nhau, cùng nhau làm những điều thú vị, và đó là một trong những mục tiêu của dự án này với những người bạn Nhật Bản của chúng tôi,” Poncint giải thích. Sau khi chủ đề được hoàn thiện, các nhà tổ chức sẽ tính toán số lượng hoa cần thiết và xác định bảng màu Vài ngày trước khi thảm hoa được trải, bản thiết kế được sao chép với kích thước thật trên một tấm vải bố lớn được trải ra quảng trường.
Hôm thứ Năm, 13/8/2026 hơn một trăm tình nguyện viên đã làm việc khoảng sáu tiếng đồng hồ để sắp xếp hoa theo thiết kế do nghệ sĩ tạo ra. Đại sứ Nhật Bản tại Bỉ, ông Takeshi Osuga, cũng có mặt và tham gia sắp xếp hoa, ông cho rằng « hoa là một ngôn ngữ tình yêu phổ quát với mọi người, vì ở Bỉ cũng như ở Nhật hoa chiếm một vị trí đặc biệt liên quan đến đời sống văn hóa và xã hội của chúng ta . « Nhiều nhà tài trợ Nhật Bản đã đóng góp cho sự kiện này, và tôi muốn thể hiện sự ủng hộ của mình. » Điểm mới đáng chú ý của phiên bản 2026 là sự xuất hiện của một thảm hoa thứ hai. Lần đầu tiên trong lịch sử sự kiện, tòa nhà Sở Giao dịch Brussels, cách Grand-Place chưa đầy 10 phút đi bộ, cũng được trang trí bằng một tấm thảm hoa lấy cảm hứng từ cây hoa bia, biểu tượng của di sản bia Bỉ.
Khai mạc thảm hoa ngày 13/8, hắn có tạt ngang qua lúc 16 giờ ngày 12/8, chẳng có chút gì ngoài những đường viền cỏ, nguyên một tấm thảm trải dài trên sân…vậy mà thành hình ngay sau đó do 130 tình nguyện viên gắn 750.000 hoa thược dược đủ màu sắc trong vòng 4 tiếng, những tình nguyện viên này là những nhà trồng tỉa ở vùng flamand sát biên giới Hòa Lan (photo Ara)
Tác phẩm trung tâm của thảm hoa Brussels 2026 mang tên Neo Hokusai, bản diễn giải « Sóng lớn ngoài khơi Kanagawa » của danh họa Katsushika Hokusai, được dệt nên từ 750.000 hoa thược dược nhiều màu sắc.
Những tình nguyện viên của hai nước say sưa tham gia vào công việc nghệ thuật này
Thảm hoa dần dần hoàn thiện, hắn cũng say sưa ngắm nhìn.
Để nhìn toàn cảnh bức tranh « Sóng lớn ngoài khơi Kanagawa » phải nhìn từ trên balcon mới thấy hết cái đẹp của bức tranh, đứng dưới nhỉ nhìn thấy từng đoạn.
Để chụp hình tổng quát hay để xem show ánh sáng, vé lên balcon là 9 Euro kèm ly bia miễn phí, người người xếp hàng để thưởng thức (photo Ara)
Thảm Hoa Brussels 2026 có thể chiêm ngưỡng miễn phí từ 13-16/8 tại Quảng trường lớn, vốn là Di sản Thế giới được UNESCO công nhận từ năm 1998. Mỗi tối trong dịp này, Grand-Place còn là sân khấu của màn biểu diễn âm thanh và ánh sáng.
Để tái tạo các họa tiết, bản vẽ kích thước thật được chuyển lên một tấm nhựa trong suốt, có lỗ nhỏ li ti. Sau đó, gần 120 tình nguyện viên sẽ tạo nên tấm thảm bằng cách gắn gần một triệu bông hoa (với mật độ 300 bông/mét vuông). Tất cả chỉ trong vòng chưa đầy bốn giờ
Điểm mới, đáng chú ý của phiên bản 2026 khác với mọi năm là sự xuất hiện của một thảm hoa thứ hai. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử sự kiện, thảm thứ hai thiết kế trong tòa nhà mà trước kia là Sở Giao dịch chứng khoán Brussels, nằm ở Boulevard Anspach, cách Grand-Place chưa đầy 10 phút đi bộ, Từ năm 2007 nơi đây sửa sang lại dùng để giới thiệu trưng bày sản phẩm nổi tiếng thế giới của Bỉ. Đó là sản phẩm Bia là biểu tượng của bia Bỉ nổi tiếng thế giới. Cũng vì vậy vào thời điểm tổ chức hội hoa 2026 này, nơi đây được trang hoàng một thảm hoa lấy cảm hứng từ những cây hoa houblon, đây là thành phần chính để tạo nên « bia » món giải khát lừng danh trong dân gian vào những ngày nóng bức và hơn nữa bia cũng là thức uống trong những bữa tiệc. Hoa Houblon còn được người Việt gọi một chữ gợi hình là « hoa bia », tấm thảm thứ hai này lấy cảm hứng từ hoa houblon – biểu tượng của di sản sản xuất bia Bỉ.
Hoa Houblon còn được người Việt gọi một chữ gợi hình là « hoa bia »
Nghệ sĩ Sugiyama giải thích rằng tấm thảm này mang một phần văn hóa Nhật Bản đương đại đến Bỉ. Thảm hoa Bourse được thể hiện theo cách gần gũi, xanh tươi, gợi nhớ vùng đất và thủ công truyền thống Bỉ. Hai thảm hoa, hai câu chuyện nhưng vẫn giữ nguyên một hành trình liên tục giữa hai biểu tượng của thủ đô. Một thiết kế gồm những dây leo và hoa bia, thành phần được mệnh danh là « vàng xanh » mang lại vị đắng đặc trưng cho các loại bia của Bỉ. Sự lựa chọn này không phải là ngẫu nhiên: tác phẩm nghệ thuật này thực sự nở rộ dưới mắt thế giới . Bia Bỉ, được tôn vinh trong vũ trụ của nó, đó là « chủ đề của tấm thảm thứ hai này ». Hoa Houblon của Bỉ xếp vào loại thơm, ngon . Houblon còn tên gọi là « hop » hay người Việt gọi là « hoa bia » vì dùng cho sản xuất bia.
Tấm thảm hoa thứ hai này lấy cảm hứng từ hoa houblon – biểu tượng của sản xuất bia Bỉ. (photo Ara)
Trước năm 1975, Việt Nam có cơ sở sản xuất bia lớn nhất trong vùng Đông Dương, đó là công ty của người Pháp có tên là BGI, là chữ viết tắt của Brasseries Glacières d’Indochine (Hãng bia và nước đá Đông Dương). Nơi đây có sản xuất bia 33 và bière Larue, các bác có thấy trên hình vẽ chai Larue có hình dây leo hoa bia mà ngày trước hay gọi là bia trái khóm.
Bière Larue, bia do hãng BGI sản xuất tại Sài Gòn, sau năm 1975 bị nhà nước tiếp quản, trên hình vẽ chai bière Larue có hình dây leo hoa bia mà ngày trước hay gọi là bia trái khóm.
Hoa Houblon từ cây Humulus lupulus, truy nguyên cũng có họ hàng với cây cần sa, có nhiệm vụ tạo cho bia có vị đắng, cũng vì khó bảo quản để dùng tươi nên dùng dưới dạng khô.
La bourse Bruxelles không còn là nơi buôn bán chứng khoán nữa mà dùng làm nơi triển lãm trình bày bia Bỉ (photo Ara)
Những thùng hoa được đem đến cho các tình nguyện viên sắp xếp. Ảnh chụp từ trên balcon của tòa nhà
Vào đây thưởng thức ly bia Bỉ (photo Ara)
Houblon Chouffe 33cl, Bia chai hảo hạng
Bia được sản xuất từ bốn nguyên liệu cơ bản gồm nước, mạch nha (malt đại mạch), hoa bia (houblon) và nấm men, nguyên liệu thơm ngon cho ra bia ngon
Houblon khô
Grand-Place(đại quảng trường) Bruxelles mỗi ngày đón tiếp trung bình khoảng 20 ngàn du khách, người người tấp nập do các hướng dẫn viên giới thiệu, các cà phê, cửa hàng Chocolat, cửa hàng lưu niệm nhân viên làm liền tay, bán từ sáng đến khuya, nhiều nhân viên chia ra làm nhiều ca, người có việc làm, kinh tế phát triển, nhà nước thu thuế nhiều…TVA của Bỉ cũng khá cao so với nhiều nước khác. Ngày hắn làm nhà hàng nơi đây, hết việc vào lúc hơn 1 giờ sáng, hay ra đây ngồi nghỉ, những người trong nghề nhà hàng là lấy đêm làm ngày, giờ đó vẫn còn tấp nập du khách quán nước vẫn còn đông nghẹt, phải là những phục vụ viên tháo vát mới trụ được những công việc này, vì thế khi hắn đọc câu chuyện » Bên lề một chuyến tây du » bác Tràm Cà Mau có ghi lại là « Có người hỏi, ngày thường mà ăn nhậu, chơi khuya đông đảo như thế nầy, thì sức đâu mà ngày hôm sau vào sở? Đó là câu hỏi của những người du khách Mỹ. Chắc dân địa phương thì chẳng có thắc mắc gì. Anh bạn tôi kết luận, ham chơi thế nầy thì làm sao mà giàu được, ở Mỹ thì lo làm giờ phụ trội ( OT) bở hơi tai, dân bên nầy chắc chẳng có cái màn làm một ngày mười giờ, mười hai giờ. » Câu nhận xét của bác làm nhiều người bạn hắn được hắn hướng dẫn đến đây họ cũng nhắc lại y như là nhận xét chính xác của họ khi ngồi uống nước với hắn…trong 10 du khách chắc chỉ có 2 người là dân Bỉ như hắn đi hướng dẫn bạn bè mà thôi. Thanh niên dù ham chơi cũng không vào ngồi chỗ giá ly nước đắt gấp đôi, gấp ba chỗ khác. Mà đắt hơn cũng phải vì chỗ thuê mặt tiền cũng đắt gấp 3 lần ở Auderghem nơi hắn cư ngụ, như hắn làm việc chỗ này lương cũng gấp đôi các nhà hàng ở tỉnh. Hắn cũng từng làm việc tại ngay thủ đô Bruxelles, có hôm hắn làm từ 11 giờ sáng đến 2 giờ khuya, làm non stop đấy…Chấm dứt việc ra đến đây thư giãn, lúc này vẫn còn ngập du khách tại những quán café. Đã là du khách cái thú vị của du khách là được hòa mình vào đám đông nhộn nhịp, thiếu điều này không lôi kéo được du khách, bằng chứng là trong các tours du lịch đến Bỉ, Grand- place là điểm đến ưu tiên hàng đầu…Đài Loan, Hồng Kông, Tokyo, kyoto cũng đều có những khu chợ khuya, tấp nập du khách, du khách đến đây để « tiêu tiền », không có chỗ tiêu tiền đến để làm gì. Nhờ vậy mới tạo công ăn việc làm cho người bản xứ, bao nhiêu công việc khác xoay quanh, thịt thà cá mú, bia rượu, nước ngọt, còn nhiều thứ khác nữa như làm giàu cho quốc gia…đến những nơi du lịch nổi tiếng này không thiếu « dân làm biếng » như hắn khi tan công việc ngồi đấy nghỉ ngơi.Thế là chậm tiến !!! Cũng còn nhiều điều hắn có suy nghĩ khác với bác Tràm trong « chuyện du lịch tây Âu » sẽ trả lời bác khi có dịp, ở đây hắn chỉ nói đến Grand- Place ở Bruxelles nơi hắn chỉ mất 20 phút trên métro là có mặt, nơi đây hắn giới thiệu với các bác một quán café mang tên Coréca, đây là một dégustation(trải nghiệm) café của thế giới, có khoảng 30 máy pha café, mỗi máy một loại, xay và pha khi khách muốn.
30 máy pha café, mỗi máy một loại, xay và pha khi khách muốn (photo Ara)
Grand Place ngưng một ngày mất nguồn thu nhiều. Trong đợt Covid bao nhiêu người lao đao khi Grand- Place đóng cửa Hắn chỉ mới sống ở đây 5 năm, còn nhiều điều chưa biết hết về thủ đô của Âu châu này. Đến giờ phút này (17.38′ ngày 16/8/26), số lượng người thăm thảm hoa được khoảng gần 200 ngàn lượt và có khoảng 20 ngàn người mua ticket để ngắm thảm hoa từ balcon ngôi nhà. Hắn cũng khép lại bài viết.
Đồi Delta- Auderghem Bruxelles Ngày 16/08/2026 Ara
Trường Trung học Trần Quốc Tuấn, Quảng Ngãi (10h00 24/04/2026
Ngã tư Quang Trung - Lê Ngung (cũ là Trần Cao Vân) Quảng Ngãi
Chú thích
(1) Ngọ: Tên cô gái trong ca khúc nổi tiếng “Ngày Xưa Hoàng Thị” của Ns Phạm Duy phổ thơ Phạm Thiên Thư
(2) Hoả châu, tiếng đạn bom: những hình ảnh âm thanh quen thuộc của những năm tháng chiến tranh khốc liệt thời ấy (trước 1975)
(3) Trường Trần Quốc Tuấn (vẫn còn), trường Nam Tiểu học (đã bị lấy làm phòng thuế (!?)
(4) Các cảnh đẹp của QNg xưa: Thiên Ấn niêm hà (vẫn còn), Thiê Bủ phê vân (bút đã tà rồi), Cổ Luỹ Cô thôn (thôn đã hểt cô từ lâu), La Hà thạch trận (đá đã tiêu… tùng), Qng - xứ đường - đâu còn những ruộng mía bạt ngàn như xưa nữa.
Năm Canh Tý (1780), Nguyễn Khản là anh cả của Nguyễn Du đang làm Trấn thủ Sơn Tây bị khép tội mưu loạn trong Vụ án năm Canh Tý, bị bãi chức và bị giam ở nhà Châu Quận công. Lúc này Nguyễn Du được một người thân của Nguyễn Nghiễm là Đoàn Nguyễn Tuấn đón về Sơn Nam Hạ nuôi ăn học. Năm Quý Mão (1783), Nguyễn Du thi Hương ở trường Sơn Nam, đậu Tam trường (Tú tài). Ông lấy vợ là em gái Đoàn Nguyễn Tuấn và là con gái quan ngự sử Đoàn Nguyễn Thục. Ông cũng được tập ấm chức Chánh thủ hiệu hiệu quân Hùng hậu của cha nuôi họ Hà ở Thái Nguyên. Đến năm 1786, khi Tây Sơn Nguyễn Huệ ra Bắc lần thứ nhất dẹp chúa Trịnh, hai anh lớn là Nguyễn Khản và Nguyễn Điều bị bệnh chết, Nguyễn Du về Quỳnh Côi lánh nạn, ở đó suốt mười năm, thời gian này được gọi là thời kỳ "Mười năm gió bụi (1786-1796)". Năm 1791, một đại hoạ xảy ra: Nguyễn Quýnh, anh cùng cha khác mẹ của ông, người đồng chí rất thân yêu, nổi lên chống nhà Tây Sơn, đã bị bắt, bị giết, và làng Tiên Điền bị tàn phá, dinh thự nhà họ Nguyễn bị đốt hết. Năm 1795, vợ ông sinh được Nguyễn Tứ con thứ tư, người con duy nhất sống sót, thì bà qua đời. Nguyễn Du quá đau khổ vì vợ mất, lại ôm trên tay một đứa con mất mẹ còn rất nhỏ. Ông thực sự đã đến bước đường cùng : Ở lại, nương nhờ anh vợ thì không còn lý do, về quê mình thì dù anh Nguyễn Đề cũng làm quan cho Tây Sơn, nhưng đang đi sứ Trung Quốc chưa biết bao giờ về (đi sứ lần thứ 2, 1795). Nguyễn Du nấn ná ở lại Quỳnh Côi chưa đi ngay vì đợi cho con cứng cáp hơn, và có ý chờ Nguyễn Đề về để có chỗ dựa, trong tình thế quân Tây Sơn săn đuổi rất ráo riết những người chống đối (Vào năm 1796, Nguyễn Du dự định đi Nam, bị quận công Nguyễn Thận bắt giam ở Nghệ An, chính Nguyễn Đề đi sứ về kịp, đã cứu được em). Khi sắp rời hẳn Quỳnh Côi, trong khung cảnh êm ả của đồng bằng sông Hồng, nhưng cõi lòng tràn đầy bão tố, Nguyễn Du viết bài thơ TRỆ KHÁCH 滯客, bài thơ cuối cùng của thời kỳ Mười năm gió bụi. (Theo : Thi Viên được gởi bởi PH@ vào 10/06/2017).
* Chú thích : - TRỆ KHÁCH 滯 客 : Người khách còn trì trệ, nấn ná chưa chịu rời đi; Nguyễn Du tự ví mình khi vợ mất mà còn nấn ná ở lại nhà bên vợ. - YÊM LƯU 淹 留 : YÊM 淹 là Ngâm, là Ngập chìm trong nước. Nên YÊM LƯU 淹 留 là "Cố lưu lại thêm một thời gian nữa". - TỊCH LIÊU 寂 寥 : là Tịch Mịch 寂 寞 và Cô Liêu 孤 寥; Có nghĩa : Yên lặng vắng vẻ và Cô đơn chỉ có một mình. - THIÊN HÀ 天 河 : là Dòng sông trên trời, chỉ dãy Ngân Hà. - THÚ CỔ 戍 鼓 : Tiếng trống điểm sang canh của những người lính thú. - CÙNG ĐỒ 窮 途 : là Con đường cùng, là Bước đường cùng. - XÚC PHÙ TUNG 促 浮 蹤 : XÚC là Thôi thúc; PHÙ là Trôi nổi; TUNG là Tung tích, là dấu chân; nên XÚC PHÙ TUNG là "Thôi thúc những bước chân phiêu bồng trôi nổi còn chưa biết phải đi về đâu!". - PHONG TRẦN ĐỘI LÝ 風 塵 隊 裡 : là Trong hàng ngũ (trong đám) của những người phong trần chìm nổi trong gió bụi cuộc đời. - TIÊU TIÊU 蕭 蕭 : Ở đây chỉ (hai bên tóc mai) đã hoa râm, lốm đốm bạc.
* Nghĩa bài thơ : NGƯỜI KHÁCH CÒN NẤN NÁ CHƯA RỜI Người khách trì trệ vẫn còn nấn ná mãi ở vùng đất Nam hải nầy; Trong đêm thanh cô đơn vắng vẻ chỉ một thân một mình không người cùng bầu bạn. Tiếng con chim nhạn bi thương bay về làm kinh động cả nước trên sông Ngân hà. Tiếng trống điểm canh của những người lính thú như thấm đậm thêm cái gió lạnh của đêm hè. Con người đã đến bước đường cùng thì không còn gì là mộng đẹp nữa; Trời đã xoay bể khổ trở lại nên lại thôi thúc bước chân trôi nổi của kẻ phiêu bồng. Trong đám của những kẻ lăn lóc phong trần gió bụi chỉ còn lại có da bọc xương và lòa xòa bên gối khách là hai làn tóc mai đà lốm đốm bạc mà thôi !
* Diễn Nôm :
TRỆ KHÁCH Một khách biển Nam trì trệ mãi, Đêm thanh vắng lặng biết ai cùng ? Nhạn về khuấy động sông Ngân chảy, Trống giục lao xao gió lạnh lồng. Người đến đường cùng không mộng đẹp, Trời xoay biển khổ chẳng đường trông. Phong trần một kẻ xương da bọc, Bên gối tóc mai đã trắng ngần ! Lục bát : Biển Nam trì trệ khách xa, Đêm thanh vắng lặng ai là cảm thông ? Nhạn về lay động sông Ngân, Trống canh đêm hạ gió lành lạnh đưa. Người cùng mộng đẹp dần thưa, Trời xoay biển khổ chân đưa phiêu bồng. Xương da trong bước phong trần, Lơ thơ bên gối trắng ngần tóc mai ! Đỗ Chiêu Đức diễn Nôm
Qủa là tâm sự buồn thương yếm thế của một kẻ sĩ trong bước phong trần khi còn nổi chìm chưa đắc chí ở chốn quê người đất khách. Tâm tình của Nguyễn Du đã lắng đọng đến mức thấp nhất trong khoảng thời gian "Mười năm gió bụi" nầy. Nhưng rồi, sau cơn mưa trời lại sáng, bước đường tương lai sau nầy sẽ rộng mở hơn !...
