nhungnguoibanspsg.

3 thg 11, 2015

Chuyện Ngắn của Nguyễn Ngọc Tư ;

Chuyện nước trong nhà

Mở mắt ra, chân quơ tìm dép thấy giặc đã ngang nhiên ở đó. Nước, không biết vào hồi nào, ngập nửa chân giường. Lần đầu tiên cái thành phố nhỏ này nổi trôi theo những ngày mưa trút xả, hồi nào giờ cứ tưởng đâu nó nghiêng chừng hai ba độ bảy, có nhiêu nước dốc chảy ra biển hết, nhưng giờ biết không phải vậy.

Một cuộc xâm lăng trắng trợn. Mở rộng lãnh thổ của mình vào tận các hộc bàn, nước tràn qua mặt ghế sô pha, thậm chí nó còn reo khi qua cửa hẹp. Bầy cá lòng tong lăng xăng lội te vào dọ thám mọi ngóc ngách, bã mía và lá khô thì điềm đạm hơn, dường như có chút tự ti cái phận rác của mình.

Những nếp nhăn trong vỏ não bà già cũng như bị úng nước. Mấy món đồ điện tử đắt tiền sắp ướt đít, nhưng bà mãi cứu hủ rượu mơ, tìm chỗ kê cao bình bông giả, cuốn võng lại. Bận rộn với đám đồ linh tinh vô giá trị, đến điện, thứ có thể rò rỉ bất cứ lúc nào, bà già cũng quên ngắt. Lúc ngơi tay đứng thở, bà ngó quanh, nghĩ những thứ đúng kiểu người già lo xa, biết dọn dẹp nổi không, một mai nước rút.

Ngày mai ấy chưa tới, còn lâu mới tới khi bão nối bão ngoài khơi, bầu trời cú rủ nặng trịch, và hiện tại nước không có dấu hiệu dừng cuộc chiếm đóng vô lối. Xế trưa nước đã lên quá đầu gối, bà già nghĩ tối nay chắc khó ngủ lắm đây, nghe sóng vỗ ì oạp dưới lưng, lại nhớ cái hồi ở trên nhà sàn của ông nội. Lúc ấy vẫn chưa tính tới chuyện bứt đi. Bỏ đi là chịu thua sao, dễ gì, bà già nói vô điện thoại lúc gọi cho thằng con độc nhất giờ đang ở xa ngàn cây số, nó giảy nảy kêu mẹ tạm chạy qua bên ngoại đi. Đâu được, ở lại coi chừng nhà cửa, bà già cãi.

Nhưng nước lên tinh thần xuống, phần do ngấm lạnh và thấm mệt, bà già tính chuyện chạy lụt. Chỉ nghĩ thôi mà đã rầu thúi ruột rồi. Làm sao chở theo cái võng ban trưa nằm đọc sách, bộ dàn Akai sáng nào Thái Thanh, Hà Thanh, Minh Hiếu cũng da diết “tim vang còn giây lát/hơi run còn thơm ngát/dương gian còn trong mắt/nghe tiếng hát chưa nhạt tan”, bộ bàn đá mài đặt ngoài hiên bà hay ngồi uống trà đón mặt trời, cái tủ lạnh lúc nào cũng chật ních những món ăn thú vị.

Bà già không muốn bỏ lại gì trong vòng tay lạnh lẽo của nước. Mọi thứ trong căn nhà nhỏ như lỗ mũi này đều quan trọng, thiết thân, áp chặt vào đời sống thường ngày. Sống một mình, bà già dành hết sự quan tâm vào cái tổ, như hồi xưa chỉ chăm chú vào thằng con, mặt nó hớn hở chắc là hái điểm cao, móng tay nó dài rồi kìa, tóc nó chải kiểu này coi không được, nó trỗ mã nhanh quá áo chưa chi đã ngắn. Rồi thằng nhỏ lập nghiệp ở xa, bà day qua cưng nhà, dồn vào nó thứ tình cảm đến mức cực đoan, kiểu như không nhà ai hay bằng nhà mình. Nên bà dõi theo chỗ sơn tường tróc lở hình như loang rộng ra một chút sau mưa, một viên gạch bật lên khỏi nền nhà, cửa gỗ bị nắng làm cho co ngót. Những tác động của thời gian và thiên nhiên lên ngôi nhà, dù là nhỏ, bà già cũng cảm nhận được ngay.

Giờ thì nhà chịu trận lún trong nước, chủ nó sắp chạy trốn. Như một kẻ bội phản, bà già nghĩ vậy trong lúc nhét bộ đồ vô giỏ, với tay lấy cuốn truyện ngắn Sê Khốp. Không thể mang theo cả căn nhà, nên cũng hết ham những thứ khác, kể cả thức ăn trong tủ lạnh mà cho dù ở chỗ nào thì bà cũng ăn được như thường, nhất là lúc này, sau một ngày mỏi rã. Chỉ mỗi việc tắt đèn hay không tắt đèn, thì nghĩ khá lâu. Nhà đã ướt rồi, giờ thêm tăm tối, nó lạnh chịu gì nỗi, bà già nghĩ vậy mà không nỡ gạt công tắc.

Nấn ná, tiếc rẻ, bịn rịn, rồi cũng phải rời đi. Lúc ra cỗng kịp cặp nách nải chuối xiêm chín bói, mà tại sao phải là nó mà không phải thứ gì khác thì chính bà già cũng không giải thích được, ngoài lý do tiện tay. Ngoài bộ quần áo khô, nải chuối và chút tiền gọi là gia tài, bà già không mang thêm gì nữa. Cả chiếc xe cub cà tàng cũng ướt bu gi câm như hến rồi.

Trong chuyến đi cuối cùng của một đời người sang bên trời khác, những thứ đem theo được cũng chỉ từng này. Sau ý nghĩ ấy tự dưng bà già thấy lòng thanh thản lạ lùng, khi ngoái lại căn nhà lần nữa.

Oct 20, 2015

Rồi thì, cũng xong

Chục năm sau, có anh nọ khoe với con, hồi trẻ ba oai lắm nghen, ba đã ra tay đánh sập một bà nhà thơ nổi tiếng luôn đó. Ba đã giẫm đạp bả không thương tiếc, không cho bả ngóc đầu lên, mặc dù bả ngoan cố chiến đấu tới cùng. Dĩ nhiên không phải mình ba, lúc đó cả xóm xúm vô đánh chung, nhưng công ba cũng lớn, vì ba ra đòn hiểm lắm.

Đứa nhỏ dĩ nhiên là tự hào, nhưng hơi thắc mắc :

- Mấy chú thợ hồ xây nhà mình hồi bữa đánh nhau bằng thùng hồ, họ nói uýnh đau nhưng không có chết, đánh xong rồi còn về mua gạo cho vợ nấu nữa. Vậy ba đánh bà kia bằng gì ?

- Bằng chữ, mài cho nhọn, cho sắc, cho đau cho chết. Không vậy thì sao bả chịu thua ?

Đứa nhỏ dĩ nhiên là tự hào, nhưng lại thắc mắc :

- Vậy bà đó có con hong ba ?

Anh Ba phẻ phắn

Anh Ba hỏi anh Tư tình hình lúc này sao, dân tình có xúm chửi thái tử đỏ công chúa hường không, trước đại hội mà máu dân nóng quá rất tốn trà đá. Anh Tư nói yên tâm đi anh, dạo này phẻ phắn, quần chúng dạo này bận rộn với mấy vụ lu xu bu kia, ít ai thèm nhớ tới nợ nần, thâm hụt quỹ, và cả mấy đứa quý tử của tụi ta.

Hết mấy vụ án cướp giết hiếp thiên hạ hết hồn vía, quần chúng cũng hụt hẫng một chút, nhưng họ sớm sắm được niềm quan tâm mới. Như vụ hội tã lót phấn rôm, Hội sữa tươi làm bằng sữa tươi, Hội những người vợ chăn chồng cực hơn chăn trâu, Hội nấu cơm không khét, tóm lại là hội của chị em, hiện đang lùng sục cô ca sỹ nào đó rốt cuộc đi chơi với bồ (có thể đã có vợ hoặc không) ở Sing hay ở Thái, đeo nhẫn mười hai tỉ (hoặc mười một tỉ chín).

Hay như vụ đạo thơ mới toe. Chép qua chép lại cũng đâu mới mẻ gì, nhưng dân mạng hiện bàng hoàng bẽ bàng, ngỡ ngàng, mê sảng. Thu hút báo mạng báo giấy báo fay, huy động kha khá nhân sĩ trí thức, họ đang dùng hết sức tinh lực để suy đoán coi sáng mai chị A nói gì, chị B cãi sao. Trong lúc chưa ai chịu ai, coi bộ còn cãi nhau dài dài, tụi ta cứ ung dung mở một chai ngon mà nhâm nhi nhấp nháp.

Anh Ba cười, đó thấy chưa, thằng Tư mày cứ nói nuôi tụi văn nghệ sỹ chi có thấy mần giàu cho đất nước gì đâu, suốt ngày thơ thẩn gió mây, nhún nhảy gấu ó. Nhưng gặp chuyện mới thấy họ có ích biết chừng nào, ai có thể đánh lạc hướng quần chúng tốt hơn họ, để cho chúng ta nghỉ ngơi, tính đường cho tụi nhỏ lên ngôi càng sớm càng tốt. Chúng ta cũng có tuổi rồi...

Đám cưới rừng

Địa chỉ in trên thiệp cưới có vẻ hẩm hút, kinh ông này ấp bà kia, nhưng hóa ra rất dễ tìm. Suốt con kinh xẻ dọc vạt rừng, chỉ mỗi đám cưới thằng Mọt. Ngay từ đầu kinh đã nghe tiếng nhạc sàn mở hết cỡ, cứ vịn theo đó mà đi.

Không thể nhận ra thằng Mọt suốt ngày lặn ngụp nhổ bông súng bán đang đóng bộ âu phục, dúi mũi vào gò má cô dâu cũng tây vô cùng trong tấm hình chình ình cửa rạp. Mặt hai đứa được chỉnh sửa láng o hệt đào kép trên lịch những năm 90. Má Mọt khoe chụp bộ ảnh này gần chục triệu, có quay phim nữa, chừng làm lễ sẽ mở cho bà con coi. Chị mặc áo đầm vàng, mang dép Lào, chắc vô thức xỏ nhầm.

Khách không nhịn được trầm trồ, ở rừng mà đám cưới y chang ngoài chợ, có khi còn trội hơn ở khoản khoa trường, ồn ào. Sà vô mâm tiệc toàn họ hàng, hỏi bà dì Bảy khỏe không, bà trả lời, ờ món này cay thiệt, nghe mùi muốn chảy nước mắt rồi. Thấy không cạnh tranh nổi âm thanh của dàn nhạc mướn từ ngoài huyện, khách đổi qua cách giao tiếp quen thuộc của những tiệc cưới thời nay : ra dấu.

Hỏi thăm mới biết không phải tự dưng mà người nhà thằng Mọt nảy ra ý tưởng làm đám cưới sang. Từ năm ngoái cưới kiểu chợ đã phả hơi thở thơm phúc nước hoa của nó vào rừng, xuyên qua những vạt tràm, lan rộng khắp như gió chướng. Tiếc là không thể rước dâu bằng xe mui trần, vì xứ rừng không có đường bộ. Vào cái ngày được coi là trọng đại của đời người, vợ chồng thằng Mọt cũng được tắm mình trong những thứ sặc sỡ nhất, gần như không có khoảng cách giữa chợ và quê, giàu với nghèo.

Nhưng cái nghèo chỉ lồ lộ khi khách ra khỏi rạp cưới vòng ra sau nhà. Gian bếp sắp đổ, lưng dựa hẳn vô hai cây tràm chỏi đỡ. Một bên vách rách, thấy bịt lại bằng mấy cái bao bố tời. Nhạc vỗ mạnh, cái nhà muốn rung lắc theo. Ba thằng Mọt nói cũng tính sửa nhà đón mùa mưa sắp tới, nhưng tiền đã dồn vô đám cưới thằng con. Chẳng đủ đâu là đâu, phải vay thêm một mớ. Hai chục năm nay thằng Mọt lặn ngụp sình bùn, mấy khi được hớn hở rỡ ràng như vầy để sau này kể lại cho con cháu.

“Nhưng cô đừng có lo, đám cưới xong tụi nó dắt nhau đi Bình Dương làm trả nợ, mấy hồi”, chắc thấy mặt khách hơi lo, ba thằng Mọt dỗ dành. Ngày này tháng sau, ở cái thành phố công nghiệp xa xôi cách quê nhà năm trăm cây số, đôi vợ chồng trẻ này nằm trong gian trọ hẹp như lổ mũi, nhắc hoài nhớ không anh bữa đám cưới mình mấy thằng bên sông nhậu xỉn quá, mửa tại chỗ, nhớ không em lúc bong bóng nổ tung cơn mưa giấy màu xuống đầu tụi mình, con nít cả xóm vỗ tay quá chừng. Ký ức đó có làm hai đứa quên cặp giò sung phù vì tăng ca, và những đầu ngón tay rướm máu, quên nước mưa tràn vào nhà trọ và cơm cháy thì khô nuốt cong cổ họng ?

Thực lòng, với tư cách cô họ thằng Mọt, cảnh nó mặc com lê xanh đọt chuối, cầm ly bia vàng tăm tăm bọt, nhìn bảnh hơn nhiều so với thằng Mọt môi mỏ tím ngắt mà khách từng gặp dầm mưa ngồi ngoài chợ, bán mớ nhái còm nhom. Biết đâu những gam màu u ám bôi vào cả đời thằng nhỏ, trong ký ức chỉ mỗi ngày cưới là rực rỡ, duy nhất chói lên mỗi khi ngó lại.

Nhưng ông nội thằng Mọt không chịu nổi cái lý đó, giận lẫy bỏ ra ngồi ngoài hậu vườn từ sáng sớm. Liếp chuối cách rừng chỉ một con mương khô đáy, muốn đốt điếu thuốc hút cho đỡ buồn, nhưng sợ tàn lửa gây cháy rừng, nên thôi. Thấy khách ra thăm ông già nói xóc óc, sao không ở trỏng nghe nhạc cho sướng mà ra đây chi, mướn dàn nhạc bộn bạc, không nghe uổng tiền.

Nói vậy thôi, ra tận bìa rừng nhạc vẫn bám gót dội theo. Ông già nói tụi chim nghe còn sợ hết hồn. Đầu mùa mưa có bầy cò về làm tổ, ông mừng hết nước. Chim cò chịu tới ở, thành sân chim, ông già sẽ xui ba má thằng Mọt cất quán nước bán cóc ken cho khách du lịch, đỡ nghèo. Nhưng nhạc nện suốt ba ngày đám cưới, tối qua chim về thưa lắm.

“Không biết tụi nó có quay lại không ?”, ông nội thằng Mọt nói. Khách tự hỏi không biết ông già đang nói tới bầy chim hay những đứa cháu ông, nay mai đây sẽ bỏ rừng ra chợ, cày cục trả nợ cho cái đám cưới thiệt sang.

Cảnh báo 9 bệnh nguy hiểm qua vị trí các cơn đau

Những cơn đau bất chợt nhưng thường xuyên xuất hiện có thể chính là dấu hiệu cảnh báo một căn bệnh nguy hiểm. Vì thế, nếu có thể phát hiện bệnh càng sớm thì bạn sẽ có cách điều trị càng hiệu quả hơn.

Sau đây là 9 căn bệnh nguy hiểm tương đương với những vị trí đau mà bạn nên tìm hiểu.

1. Bệnh tim

Vị trí đau cho biết bạn đang gặp phải các vấn để về tim mạch là xung quanh vùng ngực, đau vùng tay trái hoặc phần giữa phía trên lưng. Theo nghiên cứu y học, đau tim thường có liên quan đến các khu vực cùng gửi xung động đến tủy sống đều có thể cảm nhận nhịp tim, trong đó có khu vực phía bên trái.

2. Bệnh phổi hoặc cơ hoành

Dấu hiệu của bệnh phổi và các vấn đề về cơ hoành thường là đau một bên cổ hoặc vai. Vì các dây thần kinh tác động chạy từ cột sống, thông qua phổi, tới cơ hoành.

3. Gan và túi mật

Đau ở cổ, vùng vai phía trên, phía dưới vùng ngực hoặc phía bên phải cơ thể cho thấy dấu hiệu của các vấn đề liên quan tới gan. Còn đau xương bả vai có thể là dấu hiệu của các bệnh có liên quan tới túi mật.

4. Dạ dày và tuyến tụy

Theo nghiên cứu, có khoảng 50% bệnh nhân xuất hiện cơn đau ở lưng mắc bệnh viêm tụy cấp. Trong khi đó, các vấn đề liên quan đến dạ dày và tuyến tụy thường gây đau bụng ở các góc phần tư phía trên.

5. Ruột non

Khi ruột non bị viêm, co thắt hay bị rối loạn chức năng đường ruột thường gây đau ở vùng bụng gần rốn

6. Đại tràng và ruột thừa

Viêm ruột thừa thường gây đau ở phần bụng bên phải. Còn đau ở giữa bụng lại thường có liên quan đến các vấn đề sức khỏe của đại tràng.

7. Bệnh thận

Các vấn đề về thận thường gây đau ở vùng lưng dưới hai bên sườn. Ngoài ra, còn có thể gây đau ở lưng, bụng, khung chậu và phần trên của chân.

8. Bàng quang

Các vấn đề ở bàng quang thường gây đau ở vùng xương chậu thấp ở cả phía trước và phía sau. Vì khi cơ quan này bị nhiễm trùng sẽ gây ra các cơn đau nghiêm trọng ở vùng thắt lưng.

9. Buồng trứng

Theo một nghiên cứu cho biết, bệnh u nang buồng trứng có thể khiến bạn bị đau thắt ở một bên vùng bụng. Đặc biệt những căn bệnh khác liên quan tới buồng trứng cũng có thể gây đau đớn ở cả hai bên của vùng bụng.

Theo khoe360.tienphong.vn

2 thg 11, 2015

Mẹ Một Đời Bên Nhánh Sông - Thơ Thuyên Huy

Để nhớ người mẹ nghèo bên nhánh sông Vàm làng Long Thuận

Lầm lũi tháng ngày bên nhánh sông

Buồn theo từng con sóng ngược dòng

Mẹ đếm tuổi đời trong đơn lẻ

Chăn mòn chiếu lạnh những mùa đông

Ôm mái chèo lơi đội nắng chiều

Xuồng nghèo bông súng úa buồn theo

Nhà trơ vách trống mùa nước lớn

Dầu cạn tối đèn gió hắt hiu

Đêm nghe tiếng sóng vỗ xô bờ

Lạnh lùng như tượng đá chơ vơ

Mẹ ôm con khóc giòng lệ muộn

Sông lặng lẽ chờ tiếng ầu ơ

Mẹ chậm dắt tay con đến trường

Đê dài thơ thẩn sáng mù sương

Bên sông trâm bầu mùa hoa nở

Mẹ cười nhìn đâu đó cuối đường

Ngày tiếp nối ngày bên nhánh sông

Chôn kín tình riêng một nổi lòng

Nón nghiêng rách hứng chiều nắng tím

Mẹ che con ngủ giữa chợ đông

Rồi con lớn dần con bỏ đi

Đi xa lâu lắm chưa lần về

Dặm trường định mạng đời lăn lóc

Mẹ vẫn xuồng chèo nhánh sông quê

Thuyên Huy

Động và thực vật lạ trong rừng Amazon

Nếu có dịp thám hiểm rừng Amazon, bạn sẽ "ngạc nhiên" trước hệ động, thực vật phong phú và đầy kỳ thú ở đây.

1. Thằn lằn Jesus

Khi giật mình, những con thằn lằn này chạy rất nhanh, có thể đạt được tốc độ từ 15 đến 16 dặm một giờ.

2. Diện tích Amazon tương đương châu Úc

Theo các số liệu khoa học, rừng Amazon có diện tích 5,5 triệu km2, bằng nửa tổng lãnh thổ của Mỹ (gồm cả Alaska và Hawaii) và gần bằng diện tích của Australia (7,7 triệu km2).

3. Cây Sandbox

Quả của cây sẽ nổ tung khi chín để phát tán hạt trong khoảng cách tới 45 m nên loại cây này còn có tên là cây thuốc nổ.

4. Ếch thủy tinh

Ếch thủy tinh (glass frog) có tên khoa học là Hyalinobatrachium valerioi. Lớp da dưới bụng của loài ếch này khá trong nên có thể nhìn thấy tim, gan, đường tiêu hóa của chúng.

5. Ếch phi tiêu độc

Loài ếch này được mệnh danh là "sát thủ sắc màu", tên gọi bắt nguồn từ việc thổ dân lấy chất độc của chúng tẩm vào đầu mũi phi tiêu để săn bắn.

6. Cá candiru

Về bản chất, candiru thuộc vào họ cá da trơn nhưng chúng luôn sống bằng cách ăn thịt những con cá lớn hơn ở Amazon.Chúng rất hiếu chiến .

7. Vùng trũng Bodele

Theo các nhà khoa học, gió thổi qua Đại Tây Dương đem bụi đất từ vùng trũng Bodele, một sa mạc ở Cộng hòa Chad-Phi câu, tới Amazon khiến khu rừng trở nên màu mỡ. Nếu không có sa mạc này, Amazon không tồn tại.

8. Lươn điện

Theo các nhà sinh vật học, nhờ một hệ thống nội tạng đặc biệt, lươn điện có thể phát ra dòng điện mạnh hơn 500 volt, đủ để gây chết người.

9. Thực vật bí ẩn (chưa được các nhà khoa học nghiên cứu).

10. Bộ lạc tách biệt với văn minh thế giới

Bộ lạc này sống tại Thung lũng Javari gần biên giới với Peru. Thung lũng Javari có thể là nơi sinh sống của khoảng 2.000 người bản địa thuộc ít nhất 14 bộ lạc.

11. Sông ngầm Rio Hamza

“Sông” ngầm Rio Hamza nằm dưới sông Amazon cách khoảng 2.5 dặm (4 m).

Trăn anaconda

Trăn anaconda không có nọc độc và thường giết con mồi bằng cách siết cho ngạt thở và gãy hết xương trước khi nuốt chửng.

13. Cá heo hồng

Cá heo hồng – Pink Dolphin hay Batos – được biết là loài cá heo thông minh nhất trong số các loài. Các chuyên gia nói chúng đối mặt với nạn tuyệt chủng.

14. Cá mập bò

Loại cá này có chiều dài khoảng 3,3 m, nặng 312 kg.Giống như các loài cá mập khác, chúng có răng nhọn hình tam giác và bộ hàm rất khỏe với lực cắn lên tới 589 kg. Cá mập bò là một trong những loài cá mập nguy hiểm nhất thế giới.

(Từ Cảnh chuyển)

Một Kết Luận Nguy Hiểm (Trich từ Báo Tuổi Trẻ)

“Tác động của 11 đập thủy điện trên sông Mekong lên đồng bằng sông Cửu Long là không đáng kể”! Đó là kết luận của báo cáo dự án “Nghiên cứu tác động của các đập thủy điện trên dòng chính hạ lưu sông Mekong lên châu thổ sông Mekong, trong đó có đồng bằng sông Cửu Long (MDS, Mekong Delta Study)” mà Ủy ban sông Mekong Việt Nam (VNMC) cùng với tư vấn là Viện Thủy lợi Đan Mạch (DHI) dự kiến trình bày tại một hội nghị quốc tế.
Cụ thể, trong báo cáo dự án này nêu một số điều như sau: “Tác động dự kiến của 11 đập trên dòng chính lên mực nước ở phần lãnh thổ Việt Nam của châu thổ (đồng bằng sông Cửu Long, người viết chú thích) là tương đối nhỏ, trung bình thấp hơn 2cm” (slide 18/51); “Các thay đổi về độ mặn (g/l) là tương đối nhỏ ở châu thổ, khoảng dưới 1g/l cho năm 2007 với chế độ vận hành hằng ngày của đập” (slide 44/51); “Đỉnh lũ do vỡ đập tại Sambor vào khoảng 8m. Tại Phnom Penh vào khoảng 0,6m. Tại châu thổ, dưới 0,4m” (slide 49/51); “11 đập dự kiến trên dòng chính không tác động một cách có ý nghĩa sự xói lở bờ sông trên phần lãnh thổ Việt Nam của châu thổ” (slide 50/51)...
Các kết luận trên đây là vô cùng nguy hiểm vì nó liên quan đến môi trường, sản xuất nông nghiệp và thủy sản, đời sống của gần 18 triệu người dân ở đồng bằng.
Nguy hiểm còn bởi dự án là một dự án của Chính phủ Việt Nam được giao cho Bộ Tài nguyên và môi trường thay mặt Chính phủ là chủ đầu tư quản lý và VNMC điều hành. Dự án lên tới 3,5 triệu USD (gần 80 tỉ đồng, được quốc tế tài trợ), và công ty tư vấn là DHI. Kết luận của dự án báo cáo ra quốc tế hàm nghĩa đã được sự cho phép của Chính phủ Việt Nam và gián tiếp có thể được hiểu là Việt Nam đồng tình với việc xây dựng cả 11 đập thủy điện trên dòng chính sông Mekong.
Phải nói rằng cách làm của những người trực tiếp thực hiện dự án này là thiếu trách nhiệm.
Bởi vào tháng 12-2014, sau khi có được và nghiên cứu báo cáo nền của dự án, bản thân tôi và một số nhà khoa học đã lưu ý ba nội dung: (1) phương pháp luận không ổn vì còn nhiều lỗ hổng; (2) số liệu không được cập nhật, chuyên gia tư vấn cần hiểu kỹ hơn thực tế thay vì chỉ sử dụng các kết quả đã có, được cung cấp; (3) mô hình số mô phỏng các tác động phải minh bạch, Việt Nam có thể kiểm tra việc mô phỏng; nên yêu cầu tư vấn sử dụng và cung cấp phần mềm mã nguồn mở.
Các góp ý trên đây đã thông qua một hội nghị tại Ban chỉ đạo Tây Nam bộ ngày 30-12-2014, có sự tham dự của 13 tỉnh thành đồng bằng sông Cửu Long, và ngay sau đó đã được trình lên Thủ tướng Chính phủ, đồng gửi Bộ Tài nguyên và môi trường, VNMC.
Chưa hết, đến tháng 6-2015, thay mặt nhóm chuyên gia, tôi đã trình bày với các nhà tài trợ những góp ý trên đây trong một cuộc họp tại Hà Nội và yêu cầu phải hoàn thiện phương pháp luận. Rất tiếc, VNMC không có mặt.
Sau hơn 10 tháng VNMC viện đủ lý do để khất hẹn với nhóm chuyên gia trong khi đó vẫn cùng DHI tiếp tục thực hiện dự án, và đã đi đến các kết luận trên đây mà VNMC định báo cáo với quốc tế trước khi báo cáo với trong nước, trình bày với các chuyên gia, các nhà khoa học trong nước am hiểu về đồng bằng sông Cửu Long.
Vì tầm quan trọng của vấn đề, chúng tôi có một số kiến nghị như sau: 1. Bộ Tài nguyên và môi trường cùng VNMC phải báo cáo với Thủ tướng kết quả nghiên cứu của dự án, có sự tham dự của các nhà khoa học và cho ý kiến chỉ đạo về các bước tiếp theo.
Trong khi chờ đợi, Bộ Tài nguyên và môi trường, VNMC không công bố ra quốc tế các kết quả nói trên. 2. Quốc hội theo dõi và giám sát kịp thời dự án quan trọng này. Trước mắt, yêu cầu Bộ Tài nguyên và môi trường, VNMC giải trình dự án trước Ủy ban Khoa học, công nghệ và môi trường của Quốc hội và các ủy ban khác có liên quan.
(*) Nguyên phó chủ nhiệm Ủy ban Khoa học và kỹ thuật nhà nước, nguyên chủ nhiệm Chương trình nhà nước điều tra cơ bản tổng hợp đồng bằng sông Cửu Long (1983 - 1990), đại biểu Quốc hội các khóa IX, X, XI, nguyên phó chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội.

GS.TSKH NGUYỄN NGỌC TRÂN (*)

(ảnh từ Wikipedia ) Trên: Đồng Bằng Sông Cửu Long.

Dưới Sông Serepok,1 nhánh của Mekong chảy qua Tây Nguyên

Thơ Thanh Liêm (SPSG..) NẮNG , NHỚ

NẮNG

Mặt trời lố dạng ở đàng đông .

Ngọn cỏ lung linh ánh nắng hồng

Dọc con đường cũ quê ta đó
Không biết em còn nhớ hay không

Hôm nay trời trở tiết sang đông
Vạt lúa làng ta đã trổ đòng
Đong đưa dưới nắng mai hình tóc
Nhìn bây én liệng ở trên không
Con đường nằm uốn dáng cong cong
Ẻo lả trông như sợi chỉ hồng
Ông tơ làm rớt nên không buộc
Cho mình phải cách núi ngăn sông .
Thương nhớ thôi đành thương nhớ thôi
Chuyện cũ năm xưa đã lỡ rồi
Cứ xem như cuộc tình trong mộng
Tô điểm đời ta một nét hồng

Nhớ
Nơi ấy chiều rồi phải không em
Anh nghe giọt nắng rớt bên thềm
Nghe văng vẳng tiếng ai đang hát .
Bài hát tình ca rất thân quen .

Chiều vàng ngã bóng ánh chiều buông
Một chút bâng khuâng một chút buồn
Nhớ góc sân xưa làng quê cũ .
Đêm ngồi tâm sự dưới trăng suông .
Nhớ lắm hàng dừa xang sắc mây
Giăng tay như hứng ánh trăng đấy
Đung đưa trước gió đang vung vẩy
Muôn ánh trăng vàng lên xóm quê
Thời gian dù có dài hơn nữa
Cũng chẳng phôi phai được nổi niềm
Chim nhớ hàng câu mây nhớ gió
Trăng nhớ mặt hồ anh nhớ em .
20/10/2015