CHỚM THU Cúc của nhà ai nở nụ cười Rộn ràng ong bướm ghé thăm hơi Nắng mai nhẹ bước chân ron rén Sương sớm ươm mơ hạt sáng ngời Thủ thỉ lời chim còn nép tổ Thầm thì lửa bếp mới đương khơi Thóang đôi thôn nữ trên đường vắng Vạch khói về đâu... nhạt bóng rồi!
Chu Hà
Họa 1:
CHỚM THU
Vườn hoa ngũ sắc ướm môi cười
Một tách cà phê khói bốc hơi
Lặng lẻ ru hồn cơn gió thoảng
Lửng lơ tạo thể áng mây ngời
Đàn chim sãi cánh về non thẳm
Mạch suối xuôi dòng đổ biển khơi
Thanh thản lòng trần vui thú cảnh
Say thơ tình đã. . .chớm thu rồi!
Kim Trân
Họa 2:
SỚM THU.
Núi rừng chuyển sắc cúc hoa cười,
Trà sớm hương lài khói tỏa hơi.
Giọt móc nắng mai soi rực rỡ,
Hàng cây gió bấc thổi bời ngời.
Chim muông ríu rít cành bông hót,
Mái lá hiền hòa bếp lửa khơi.
Mây tím lá rơi trời quạnh quẽ,
Mênh mang thi tứ lại thu rồi.
Mỹ Ngọc.
Aug.27/2020.
Họa 3:
THU CẢM Chào thu, hoa cúc hé môi cười, Nắng ấm, sương mai khẽ hóa hơi, Làn gió nh ẹ nhàng hương thoảng đượm, Bầu trời rạng rỡ sắc xanh ngời. Cành chuồn điểm nước lao xao lượn, Khói bếp hòa mây lơ đãng khơi. Từng chiếc lá vàng ngơ ngác rụng, Hồn thơ rong ruổi chốn nao rồi? Minh Tâm
Họa 4:
DÁNG THU
Đong đưa tán lá dáng thu cười
Thời tiết giao mùa gió hắt hơi
Nắng ấm trở mình thêm quyến rủ
Mặt hồ gợn sóng sắc rêu ngời
Trên cành ríu rít bầy chim nhỏ
Bếp lửa lung linh ánh sáng khơi
Vương giả rực vàng màu lá mới
Thi nhân múa bút cảnh đây rồi .
Hương Lệ Oanh VA
Họa 5:
CHIỀU QUÊ
Yểu điệu nàng thơ chúm chím cười
Hạ vàng năm trước đã tàn hơi
Thu sang lá đổ cành xơ xác
Vạt nắng vờn mây bãi rạng ngời
Bếp lửa vần cơm thơm lúa mới
Thuyền chài vá lưới đợi ra khơi
Ghe về cập bến đầy tôm cá
Cảnh cũ giờ đây đã hết rồi !
Nguyễn Cang
Phụ bản:
BẪY TÌNH
Em đầm cơ có trái tim đầm bích Ta mệt nhoài nhưng thích cứ theo đuôi Sấp, ngửa, tình đời lọc lừa gian dối Vào cuộc chơi, thử vàng ta hóa đá Em bẩy tình, mê cung ngàn vạn ngã Ta nhập ma tẩu hỏa mới dại khờ Nên sáng chiều vương vấn với hồn thơ Nên tên em ta thờ như thánh nữ
Em điêu ngoa, giả dối, rất hiền từ? Lá bài tẩy sợ nhìn tim hóa bỏng Nên chi ta phớt lờ cho dễ sống Nên chi ta vỗ mộng để yêu em
Bẩy tình em chứa cơ, rô, chuồn, bích Ta mệt nhoài em thích... thích chăng em !
Các thực phẩm vị đắng có thể giúp làm tăng dịch tiêu hóa, hỗ trợ tiêu hóa thức ăn. Chúng chứa nhiều hợp chất giúp chống cảm lạnh và lão hóa.
Mướp đắng
Mướp đắng hay khổ qua chứa phyto, thành phần đặc biệt, có lượng vitamin phong phú, giàu khoáng chất và chất xơ. Mướp đắng giúp cơ thể phục hồi sau thai nghén, tiêu chảy, đái tháo đường, rối loạn mắt, rối loạn giấc ngủ, táo bón, các vấn đề hô hấp và giúp tăng sức chịu đựng. Loại quả này cũng làm sạch hệ máu từ bên trong và cho một làn da sáng tự nhiên.
Các loại rau đắng
Rau đắng, cải tàu bay, rau diếp đắng, rau bồ công anh, cải xoăn và củ cải trắng là những thực vật không chỉ bảo vệ gan mà còn kiểm soát cholesterol, lượng đường trong máu và chuyển hóa chất béo. Rau bồ công anh chứa vitamin A, C, K và canxi phong phú. Rau argula chứa các khoáng chất thiết yếu như beta carotene, vitamin C và sắt.
Nghệ
Được biết đến là loại gia vị quan trọng có khả năng chữa bệnh. Nghệ có vị đắng, và giúp thanh lọc máu, ngăn ngừa sỏi mật, duy trì dạ dày, hệ thống tiêu hóa, ruột và gan khỏe mạnh.
Ca cao không đường
Bột ca cao không đường làm tăng lượng chất xơ cũng như cung cấp đồng, một chất dinh dưỡng cần thiết. Ca cao không đường tốt cho huyết áp, mạch máu và chức năng tế bào máu của bạn.
Cỏ cà ri
Cỏ cà ri (một loại gia vị) có thể rất đắng nhưng có chứa yếu tố cần thiết cho sức khỏe như protein, vitamin C, niacin, kali, và diosgenin. Thêm cỏ cà ri vào chế độ ăn uống của bạn có thể làm tăng ham muốn tình dục, chữa bệnh rối loạn nội tiết tố, vấn đề về da và tim.
Hạt vừng
Hạt vừng giàu mangan, đồng, canxi, magiê, sắt và phốt pho, giúp làm giảm đau viêm khớp dạng thấp, bảo vệ tế bào ruột kết khỏi ung thư và ngăn ngừa huyết áp cao.
Cà tím
Cà tím cung cấp nhiều dinh dưỡng thực vật, trong đó có các thành phần như nasunin và axit chlorogenic. Nó chứa nhiều vitamin K, đồng, vitamin C, vitamin B6, folate, và niacin rất tốt cho xương. Cà tím giúp cải thiện lưu lượng máu. Ngoài ra, các chất xơ được tìm thấy trong cà tím rất hữu ích cho những người đang cố gắng giảm cân.
Cải xoăn
Cải xoăn rất giàu vitamin A, vitamin C và canxi.
Cải xoăn được gọi là nữ hoàng rau xanh. Cải xoăn rất giàu vitamin A, vitamin C và canxi. Cải xoăn có chứa chất chống oxy hóa mạnh mẽ như carotenoid và flavonoid, giúp bảo vệ cơ thể chống lại bệnh ung thư. Nó cũng là loại thực phẩm giải độc hoàn hảo cho gan của bạn. Luôn chắc chắn rằng bạn thêm các loại thực phẩm có vị đắng trong chế độ ăn uống để có một cuộc sống khỏe mạnh.
Vỏ cam quýt
Vỏ cam quýt có vị đắng do nồng độ flavonoid cao. Chất chống oxy hóa trong vỏ cam quýt có tác dụng giảm viêm và bảo vệ cơ thể chống lại ung thư.
Quả nam việt quất
Quả nam việt quất mọng đỏ đắng, có thể ăn sống, nấu chín, sấy hoặc ép khô. Quả nam việt quất giàu polyphenol và chất chống oxy hóa giúp cơ thể ngăn ngừa nhiễm trùng do vi khuẩn, tốt cho tim.
Rau cần tây
Rau cần tây có vị đắng nhẹ nhưng cũng là một vị thuốc được dùng nhiều trong đông y trị các bệnh cảm mạo, đau họng. Rau cần tây cũng giúp hỗ trợ quá trình giảm cân cho người thừa cân.
Viêm phổi Vũ Hán (COVID-19) do virus corona mới vẫn không ngừng lây lan trên toàn cầu. Ngày 18/8, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cảnh báo đại dịch này đã bước sang giai đoạn mới, về cơ bản nhóm người trong độ tuổi 20 – 40 đang làm bùng phát đại dịch. Dịch đã lan rộng trong nhóm người này với nhiều người nhiễm không triệu chứng gây nguy hiểm nghiêm trọng cho nhóm người già yếu và người tàn tật. Cả thế giới đang chờ đợi vắc-xin, nhưng liệu khi có vắc-xin thì mang lại hiệu quả đến đâu?
(Ảnh minh họa: angellodeco / Shutterstock)
Trước nguy cơ sinh tồn, loài người chờ đợi liệu pháp kháng thể
Tiến sĩ Francis Collins, Giám đốc Viện Y tế Quốc gia Mỹ (National Institutes of Health), khuyến khích các nhà khoa học đẩy mạnh nghiên cứu về liệu pháp kháng thể đối với viêm phổi Vũ Hán. Hy vọng của ông Collins đã có câu trả lời khi việc nghiên cứu và sản xuất vắc-xin đang được đẩy mạnh trên khắp thế giới, đã có hơn 160 loại vắc-xin được giới thiệu nhưng hầu hết vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm trên động vật hoặc phòng thí nghiệm, trong đó khoảng 23 loại vắc-xin đã bước vào giai đoạn thử nghiệm trên người.
Theo một thông tin của AP (Mỹ) vào ngày 11/8, thử nghiệm lâm sàng giai đoạn ba của vắc-xin có mã MRNA-1273 do khu cộng đồng Modena (Illinois, Mỹ) và Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH) hợp tác phát triển đã nhắm mục tiêu 30.000 người dự kiến sẽ hoàn thành vào tháng 9. Thử nghiệm quy mô lớn này nhằm mục đích đánh giá độ an toàn của vắc-xin mRNA-1273 của Moderna và xác định liệu nó có thể ngăn ngừa các triệu chứng viêm phổi Vũ Hán sau hai lần tiêm hay không.
Có thông tin rằng vào tháng 8, nhà sản xuất vắc-xin Pfizer Inc (PFE.N) và Johnson & Johnson (J&J) (JNJ.N) đang khởi động các thử nghiệm lâm sàng giai đoạn cuối đối với vắc-xin của họ. Công ty dược phẩm AstraZeneca (AZN.L) của Anh cho biết, vào mùa hè này loại vắc-xin họ hợp tác phát triển với Đại học Oxford sẽ được thử nghiệm trên quy mô lớn tại Mỹ.
Virus biến đổi nhanh chóng nên rất khó lường
Tuy nhiên, chia sẻ với Vision Times, chuyên gia y tế Hoành Hà (Heng He) đã nhiều năm tham gia nghiên cứu sinh lý bệnh học và miễn dịch học ở Trung Quốc và Mỹ cho rằng có ba vấn đề lớn với vắc-xin:
Một là virus có thể biến đổi, điều này cũng giống như vắc-xin cúm phải tiêm mỗi năm một lần. Sự hiểu biết hiện tại về virus viêm phổi Vũ Hán còn ít hơn nhiều so với sự hiểu biết về bệnh cúm, vì vậy liệu trong tương lai có phải tiêm hàng năm hay không là một câu hỏi lớn.
Nghiên cứu mới nhất cho thấy virus viêm phổi Vũ Hán đã có những đột biến đáng kể.
Trong tháng 8 ở Hồng Kông, Hà Lan và Bỉ đều có trường hợp bệnh nhân bị nhiễm virus viêm phổi Vũ Hán trở lại, theo đó trình tự gen RNA virus của người bệnh hai lần bị nhiễm là khác nhau.
Ngày 24/8, Khoa Y của Đại học Hồng Kông thông báo về một người đàn ông 33 tuổi sau khi chẩn đoán nhiễm virus vào cuối tháng 3 đã hồi phục vào tháng 4, nhưng vào tháng 8 lại dương tính với virus sau khi từ châu Âu trở về Hồng Kông. Kiểm tra trình tự gen đã xác nhận rằng virus trong người đàn ông này thuộc một nhánh gen khác với gen virus trước đó, đã xác định rằng virus mà người đàn ông này nhiễm không phải là tàn dư của virus trước đó mà bị nhiễm lần thứ hai.
Ngày 25/8, truyền hình công cộng Hà Lan đưa tin WHO và một trong những nhà tư vấn quan trọng nhất của Hà Lan là nhà virus học Marion Koopmans, cho biết Hà Lan cũng có trường hợp nhiễm virus lần thứ hai là một bệnh nhân cao tuổi hệ miễn dịch bị suy giảm.
Ngày 25/8, Bỉ cũng xác nhận phát hiện ca nhiễm virus viêm phổi Vũ Hán lần thứ hai, bệnh nhân là một phụ nữ bị nhiễm lại virus sau lần nhiễm đầu tiên vào tháng 3.
Chuyên gia Koopmans cho biết, đối với các trường hợp nhiễm lần thứ hai thì cần tiến hành kiểm tra so sánh trình tự gen RNA virus của hai lần người bệnh bị nhiễm. Nếu trình tự gen RNA virus của hai lần nhiễm là khác nhau thì có thể xem là bị nhiễm lần thứ hai.
Nghiên cứu mới nhất được công bố ngày 2/7 trên tạp chí nổi tiếng “Tế bào” (Cell) chỉ ra virus viêm phổi Vũ Hán đang lưu hành toàn cầu đã có đột biến.
Các nhà nghiên cứu từ Phòng thí nghiệm Quốc gia Los Alamos (Los Alamos National Laboratory) ở bang New Mexico, Đại học Duke Bắc Carolina (Mỹ), và nhóm nghiên cứu từ Đại học Sheffield ở Vương quốc Anh đã hợp tác phân tích trình tự bộ gen của virus viêm phổi Vũ Hán, kết quả cho thấy 29% virus mẫu có đột biến D614G, đột biến này trên protein S-spike sẽ cho phép virus giữ nhiều chìa khóa hơn để mở cánh cửa vào tế bào người và dễ dàng xâm nhập vào cơ thể người hơn, làm tăng khả năng lây nhiễm của virus lên gấp 3 đến 6 lần.
Ngày 6/7, ông Trương Văn Hồng (Zhang Wenhong) – trưởng nhóm chuyên gia điều trị y tế Thượng Hải về dịch bệnh viêm phổi Vũ Hán và là Chủ nhiệm Khoa truyền nhiễm tại bệnh viện Hoa Sơn (Huashan) thuộc Đại học Phúc Đán (Fudan), đã tuyên bố trên Weibo rằng chủng virus được tìm thấy trong đợt bùng phát dịch bệnh ở Bắc Kinh cũng có đột biến D614G.
Trước đó, truyền thông Nhật Bản đưa tin, từ giữa tháng 6 Nhật Bản đã xuất hiện loại virus viêm phổi Vũ Hán đột biến với chuỗi gen mới. Hiện nay hầu hết các trường hợp nhiễm ở Nhật Bản đều là loại virus đột biến này.
Ngày 16/8, Tổng thanh tra Noor Hisham của Bộ Y tế Malaysia đã đăng lên trang mạng xã hội thông tin nghiên cứu của cơ quan y tế Malaysia chỉ ra nước này có các trường hợp virus chủng biến thể D614G. Chủng đột biến này có thể lây lan nhanh hơn 10 lần so với chủng thông thường.
Ông Noor Hisham cũng nhắc nhở rằng chủng virus được phát hiện vào tháng 7 năm nay có thể khiến vắc-xin hiện đang nghiên cứu không phát huy tác dụng.
Theo Press Trust of India (PTI) – cơ quan tin tức lớn nhất ở Ấn Độ đưa tin ngày 15/8, Ấn Độ đã phát hiện thêm hai dòng virus mới, 73 biến thể mới của dòng virus viêm phổi Vũ Hán.
Ngoài Malaysia và Ấn Độ thì các quốc gia khác như Việt Nam, Singapore, Philippines cũng liên tiếp phát hiện ra các chủng biến thể của virus viêm phổi Vũ Hán.
Thời gian bảo vệ của miễn dịch có thể không kéo dài
Vấn đề thứ hai được chuyên gia Hoành Hà chỉ ra là “tồn tại của kháng thể”. Kháng thể có thể tồn tại trong bao lâu? Quan điểm phổ biến hiện nay thường cho rằng kháng thể chống lại virus viêm phổi Vũ Hán cũng chỉ tồn tại có hạn chế thời gian: rất nhiều bằng chứng y tế cho thấy tồn tại vài tháng hoặc một năm. Như vậy liệu có cần phải thường xuyên tiêm phòng không?
Nhiều nghiên cứu đã phát hiện ra rằng kháng thể của bệnh nhân viêm phổi Vũ Hán bị suy yếu nhanh chóng, có nghĩa là ngay cả khi một loại vắc-xin được phát triển thì thời gian bảo vệ cơ thể cũng chỉ là tạm thời.
Tiếng nói nước Đức (Deutsche Welle) đưa tin rằng Đại học Hoàng đế Luân Đôn (King’s College London) đã theo dõi một nghiên cứu trên 90 bệnh nhân viêm phổi Vũ Hán đã khỏi bệnh, phát hiện ra vài tuần sau khi nhiễm virus, khoảng 60% người bị nhiễm đã phát triển các kháng thể mạnh mẽ, nhưng sau 3 tháng chỉ còn lại 16,7% số người còn duy trì được kháng thể đó, thậm chí có trường hợp số lượng kháng thể thấp đến mức gần như không phát hiện được.
The Guardian của Anh đưa tin, ngày 13/7, nghiên cứu mới cho thấy những người bình phục sau khi bị nhiễm virus viêm phổi Vũ Hán có thể mất khả năng miễn dịch trong vòng vài tháng, giống như cảm lạnh thông thường, có thể khiến người ta mắc bệnh liên tục.
Hồi tháng 6 cố vấn Y tế Cấp cao của Nhà Trắng là bác sĩ Anthony Fauci đã suy đoán rằng, nếu COVID-19 hoạt động giống như các virus corona khác, thì “khả năng miễn dịch của kháng thể hoặc vắc-xin sẽ không tồn tại lâu.”
Tiến sĩ Katie Doores tại Đại học Hoàng đế Luân Đôn (King’s College London) cho biết rằng nếu trong vòng 2 – 3 tháng mà mức độ kháng thể giảm xuống thì có thể vắc-xin cũng tương tự, như vậy một lần dùng có thể không đủ.
Trên một chương trình của CNBC ngày 6/7, giáo sư Danny Altmann chuyên về miễn dịch tại Đại học Hoàng đế Luân Đôn cũng cho biết, tại các vùng đô thị bị nhiễm virus viêm phổi Vũ Hán, số người có thể miễn dịch được chỉ từ 10% – 15% dân số.
Nhà virus học tại Đại học Cambridge là giáo sư Jonathan Heeney thì cho biết rằng, nghiên cứu này là một bằng chứng khác cho thấy khả năng miễn dịch của con người đối với virus viêm phổi Vũ Hán chỉ tồn tại trong thời gian ngắn. Ông nói: “Đó là một đòn chí mạng khác với khái niệm miễn dịch cộng đồng đầy rủi ro.” Nhà miễn dịch học người Anh này cảnh báo rằng việc dựa vào vắc-xin để chống lại COVID-19 như một chiến lược ứng phó chủ chốt “sẽ không phải là đặt cược an toàn”. Ông cũng bổ sung rằng chiến lược miễn dịch cộng đồng “có thể không bao giờ phát huy hiệu quả.”
Lo ngại tác dụng phụ của vắc-xin. Tổng giám đốc WHO: Không có thuốc nào hoàn hảo toàn vẹn
Vấn đề thứ ba được chuyên gia Hoành Hà đưa ra là: Vắc-xin mang lại hiệu quả hoàn toàn không? Hiện nay chưa có tiêm chủng trên diện rộng, chưa rõ tác dụng phụ thế nào?…
Tổng Giám đốc Tedros Adhanom của WHO cũng cho biết không có thuốc nào hoàn hảo toàn vẹn. Ông chỉ ra: “Hiện có rất nhiều loại vắc-xin đang trong giai đoạn thử nghiệm lâm sàng thứ ba. Tôi hy vọng những loại vắc-xin này sẽ giúp mọi người tránh được dịch bệnh. Nhưng đến nay vẫn chưa có bất kỳ loại thuốc nào hiệu quả triệt để, và có thể một thời gian nữa vẫn chưa thể có được.”
Các loại vắc-xin thường phải đợi vài năm mới có thể được cơ quan chức năng phê chuẩn đủ quy cách. Lý do chủ yếu là các tác dụng phụ tiềm ẩn của thuốc cần được thời gian minh chứng. Ngay cả khi thuốc đã được phê duyệt thì vẫn tiềm ẩn khả năng có tác dụng phụ trên cơ thể người.
Việc nghiên cứu và sản xuất vắc-xin đang được đẩy mạnh trên khắp thế giới. (Ảnh minh họa từ: ca.garcia.s/pixnio).
Công luận đang bày tỏ những lo ngại đối với tính an toàn của các loại vắc-xin được phát triển nhanh chóng. Cuộc thăm dò mới nhất do Angus Reid công bố cho thấy có đến 60% người Canada lo lắng về tác dụng phụ của vắc-xin.
Chuyên gia Hoành Hà khẳng định khó tránh những tác dụng phụ. Nhiều loại vắc-xin hiện nay có hội chứng GBS (hệ thống miễn dịch của cơ thể tấn công các dây thần kinh). Với vắc-xin COVID-19 thì còn vấn đề lớn hơn là không thể lường được kết quả ngoài dự tính. Phần lớn do thực trạng xen vào của chính trị, việc phát triển phương pháp chống dịch nào nhiều khi rất mất tự chủ. Giống như liệu hydroxychloroquine có phải là vấn đề chính trị không, khẳng định là vấn đề chính trị.
Ông ví dụ ở Mỹ năm 1976 có một loại virus cúm mùa thu. Khi mới xảy ra, nó chưa trở thành một sự kiện toàn quốc, họ đặc biệt lo sợ về khả năng giống như dịch cúm Tây Ban Nha vào năm 1918. Vì vậy đã quyết định tiêm chủng cho toàn dân.
Vì vắc-xin cần nuôi cấy trong trứng gà, cần rất nhiều trứng gà, nuôi cấy vắc-xin có chu kỳ nên phải quyết định nhanh chóng, chi phí rất tốn kém. Còn xu hướng phát triển của dịch bệnh là hoàn toàn không lường trước được nên lúc đó phải quyết định tiêm phòng cho toàn dân, nhưng rồi sau này bệnh cúm không lây lan trên cả nước.
Vì lúc đó quy định mọi người đều phải tiêm phòng, hệ quả sau này xuất hiện căn bệnh mới là hội chứng GBS (Guillain-Barré syndrome), lúc đó cứ 100.000 người thì có 7-10 người mắc hội chứng này, sau này các vụ kiện kéo dài nhiều năm. Đây là vụ kiện lớn nhất trong lịch sử y học Mỹ, xuất phát từ yêu cầu bắt buộc của Chính phủ Mỹ.
Chuyên gia Hoành Hà cũng nói rằng một triệu chứng của bệnh hô hấp này là hội chứng giải phóng cytokine (Cytokine Release Syndrome, CRS). Hiện nay, có ý kiến cho rằng sau khi tiêm vắc-xin thì trong lần lây nhiễm thứ hai dễ xuất hiện hội chứng giải phóng cytokine, nghĩa là gia tăng tình trạng bị nhiễm trùng phổi và phản ứng viêm phổi sẽ gây ra nhiều ca tử vong hơn. Quan điểm này không có cách nào để chứng minh được vì hiện nay đang ở giai đoạn thử nghiệm vắc-xin.
Vì hiện nay về cơ bản có xu hướng sử dụng protein S làm kháng nguyên để thúc đẩy hệ thống miễn dịch, đó là làm vắc-xin, vấn đề của vắc-xin là có thể thúc đẩy hệ thống miễn dịch nhưng liệu có thể ngăn chặn sự xâm nhập của virus không? Điều này vẫn còn quá nhiều ẩn số.
“Thỏa thuận bảo mật” cho người tham gia thử vắc-xin của Trung Quốc
Trong chuyên mục “Đối thoại” của CCTV ngày 22/8, Chủ nhiệm Trịnh Trung Vĩ (Zheng Zhongwei) của Trung tâm Phát triển Khoa học và Công nghệ thuộc Ủy ban Y tế Quốc gia Trung Quốc, tuyên bố rằng ngày 22/7, Trung Quốc chính thức triển khai sử dụng khẩn cấp đối với bệnh viêm phổi do virus corona mới.
Ông Dương Hiểu Minh (Yang Xiaoming), Chủ tịch Tập đoàn Công nghệ sinh học Sinopharm của Trung Quốc và là nhà khoa học chính của dự án vắc-xin chương trình “863” quốc gia, cho biết vào ngày 23/6, tập đoàn này đã khởi động giai đoạn ba thử nghiệm lâm sàng vắc-xin đối với 20.000 người tại Bắc Kinh, Vũ Hán và Abu Dhabi (UAE).
Đài Á châu Tự Do (RFA) đưa tin, một người phụ trách kinh doanh của một công ty tiết lộ rằng Bắc Kinh đã tiến hành tiêm vắc-xin trên quy mô nhỏ ở một số khu vực, những người tham gia phải ký “thỏa thuận bảo mật” không tiết lộ bất kỳ thông tin nào về hoạt động này.
Một thông tin của Reuters ngày 22/8 dẫn lời ông Trịnh Trung Vĩ (Zheng Zhongwei) cho biết, các nhà chức trách có thể xem xét mở rộng thêm kế hoạch tiêm vắc-xin khẩn cấp để ngăn chặn các đợt bùng phát có thể xảy ra vào mùa thu và mùa đông.
Điều đáng chú ý là vào cuối tháng 6 năm nay Đảng Cộng sản Trung Quốc đã chính thức thông báo rằng vắc-xin “Ad5-nCoV” do nhóm nghiên cứu Trần Vi (Chen Wei) của Học viện Khoa học Quân sự và Công ty Công nghệ Sinh học CanSino hợp tác phát triển đã được Quân ủy Trung ương phê duyệt và có thể bỏ qua giai đoạn thử nghiệm thứ ba, sẽ tiêm chủng trực tiếp cho các binh sĩ.
Sau đó, một báo cáo từ The Lancet tiết lộ rằng trong số 108 người được tiêm vắc-xin này có 70% đến 80% người thử nghiệm có phản ứng bất lợi.Do đó báo cáo cho rằng, hiệu quả của vắc-xin tái tổ hợp lấy Ad5 làm chất dẫn vẫn cần phải nghiên cứu thêm.
Tin tặc liên quan đến Bắc Kinh cố gắng đánh cắp dữ liệu vắc-xin quan trọng của Mỹ
Về việc tin tặc có liên quan đến Bắc Kinh cố gắng đánh cắp dữ liệu vắc-xin quan trọng của công ty nghiên cứu phát triển vắc-xin Modena (Mỹ), chuyên gia Hoành Hà cho biết, dù Trung Quốc tuyên bố rằng họ đi đầu trong lĩnh vực vắc-xin nhưng họ vẫn muốn đánh cắp thông tin của Mỹ, vẫn muốn tấn công nghiên cứu về virus của Mỹ. Một mặt để cản trở người khác nghiên cứu, mặt khác muốn nắm được tiến độ nghiên cứu của Mỹ. Bởi vì các công ty hiện đang giữ bí mật, không muốn người khác biết kết quả nghiên cứu của họ, trong khi bây giờ tất cả mọi người đều đặt cược vào vấn đề này, không còn cách nào, không có lối thoát nào khác.
Reuters ngày 30/7 dẫn lời một quan chức an ninh Mỹ theo dõi hoạt động của tin tặc Trung Quốc cho biết, đầu năm nay, các tin tặc liên quan với Chính phủ Trung Quốc đã nhắm mục tiêu tấn công vào công ty nghiên cứu phát triển vắc-xin viêm phổi Vũ Hán Modena hàng đầu của Mỹ. Mục đích là cố gắng đánh cắp dữ liệu quan trọng về vắc-xin của công ty này. Tháng Giêng năm nay, công ty này đã thông báo về việc phát triển vắc-xin, là một trong những công ty lớn đầu tiên tiến hành nghiên cứu phát triển vắc-xin viêm phổi Vũ Hán. Đến ngày 27/7, vắc-xin được công ty phát triển đã bước vào giai đoạn thử nghiệm lâm sàng cuối cùng.
Nhiều công ty tham gia vì được Chính phủ hỗ trợ, không đồng nghĩa hiệu quả của vắc-xin
Chuyên gia Hoành Hà đề cập rằng trước đây các công ty công nghệ sinh học không muốn lao vào nghiên cứu vắc-xin, lý do quan trọng là do không có sự hỗ trợ của chính phủ, vì giả như sau khi đầu tư mà không có hiệu quả thì công ty sẽ mất trắng bao công sức. Sau khi viêm phổi Vũ Hán trở thành đại dịch, Chính phủ Mỹ mới phân bổ kinh phí để ký hợp đồng với nhiều công ty khác nhau. Hệ quả nhiều công ty vào cuộc, kinh phí dành cho mỗi công ty là không nhỏ, có hỗ trợ này thì ngay cả khi kết quả nghiên cứu không tốt và không thể sử dụng được thì công ty cũng không chịu thiệt hại. Cho nên, sự tham gia của nhiều công ty không có nghĩa là có thêm nhiều hy vọng về vắc-xin, nhưng công ty thì thấy được hy vọng kiếm tiền.
Được biết, Chính phủ Mỹ đã phân bổ ít nhất 10,9 tỷ đô la Mỹ cho nghiên cứu vắc-xin.
Ngày 11/8, Tổng thống Donald Trump thông báo ông đã ký hợp đồng với công ty công nghệ sinh học Modena để đặt hàng 100 triệu liều vắc-xin đang được phát triển với giá 1,5 tỷ USD. Kể từ tháng 5, đây là lần thứ 6 Chính phủ Mỹ đã đạt được loại thỏa thuận này. Trong những tuần gần đây, Chính phủ Mỹ đã đặt hàng 100 triệu liều vắc-xin từ Johnson & Johnson, Novavax, Pfizer và Sanofi, và 300 triệu liều từ AstraZeneca.
Sau những ngày hầu như khuya nào cũng chong đèn đọc Dưới trăng và một bậc cửa, đêm qua, đã dòng cuối, tôi đọc lại, giở trang bất kỳ.
Đã phủ ngập trên mênh mông mặt hồ, tiếng chim đơn độc
và rền rĩ
Những quả đồi cựa mình và lặng lẽ bước đi
Những đám mây tha phương đã trở về, đứng bên kia đầu dốc
Ngước nhìn lên trong đêm mờ sao, và tôi nhận thấy…
Tôi tự thấy ngỡ ngàng. Đã từ lâu, không chỉ với sự đời mà cả với văn học, trong tôi, nhiệt tình đã nguội ngắt. Cái cảm giác xốn xang, mừng vui lẫn bàng hoàng khi được đọc một tác phẩm văn học khiến lòng mình rung động, như mọi người, tôi đã từng có nhưng những lần gần nhất cách nay cũng bao nhiêu năm rồi. Thời xa vắng. Tướng về hưu. Những người thợ xẻ. Những bài học nông thôn. Bước qua lời nguyền. Mình và Họ… Mà đấy là văn xuôi, các truyện ngắn và tiểu thuyết. Đây là thơ[1].
1. [2]Thơ của nhà thơ Nguyễn Quang Thiều đẹp và bình dị, ngôn từ đậm đà, mộc mạc, không gian thơ thân thuộc, gần gũi. Anh thực sự là một thi sĩ của làng quê, sông hồ và đồng nội… Lời bình này tôi được nghe từ nhiều năm trước trong một cuộc luận bàn bột phát và rất trái chiều nhau, nảy lửa, về Sự mất ngủ của lửa (2015)[3]. Ngoại đạo, song khi đó tôi đã thầm, chỉ dám thầm thôi, đồng tình với nhận định ấy. Đúng thế, thơ Nguyễn Quang Thiều, từ Sự mất ngủ của lửa ngày đó, đến Những người đàn bà gánh nước sông, rồi Nhịp điệu châu thổ mới, và giờ đây, Dưới trăng và một bậc cửa, đẹp và bình dị. Qua suốt chiều dài của gần hai trăm trang thơ và trường ca, dọc ngang, độc giả không bị vấp một chữ một từ hóc búa nào, không va phải câu nào đoạn nào ý tứ bịt bùng đánh đố; trái lại, cũng không gặp phải những câu thơ màu mè điệu nghệ, cầu kỳ mà dễ dãi, bóng bẩy mà trơn tuột, rất hay gặp trong không chỉ văn chương thời nay.
Vậy nhưng, tôi cảm thơ Thiều không phải bởi vì thế.
Tôi không biết diễn đạt thế nào. Từ ngữ và câu cú văn xuôi quen viết mỗi ngày không thể hiện được tâm trạng những đêm vừa qua đọc Dưới trăng và một bậc cửa. Có lẽ chỉ thơ mới ứng, và tôi muốn mượn từ tập thơ câu thơ này:
Chợt nhận ra ngôi nhà của mình, nhận ra thơ ấu của mình
Nhận ra cơn mơ của mình đang đi trên con đường đơn độc
Nhập tâm vào tập thơ, con người tôi như lạc khỏi bản thể và khỏi thực tại, trở nên siêu thực đến độ có lẽ cũng đã gần như tác giả, nhận ra được thơ ấu của mình, cơn mơ của mình, đang đi. Tuy nhiên, trạng thái nhập tâm của tôi vào tập thơ lại là một trạng thái nhập tâm tỉnh thức; tâm thức sáng tỏ, vừa đọc vừa ngẫm nghĩ, những ý nghĩ miên man theo dòng thơ, và những ý nghĩ bất chợt, xuất thần, vượt hẳn ra ngoài ý nghĩa của câu thơ. Và thậm chí cả những ý nghĩ triết lý, vốn là sự rất hiếm khi tôi thấy ở mình.
Với tôi, Dưới trăng và một bậc cửa, là một miền đất được nhà thơ “lập ra”, dành cho tôi. Miền đất này vừa bình dị và mộc mạc những cảnh sắc của đời sống thực tại thân thuộc, làng quê, sông hồ, đồng nội, với người Nông Dân Già, với bà nội tôi, em gái tôi, lại vừa là một miền đất của những quả đồi có thể cựa mình bước đi, của những đám mây tha phương trở về dừng bước nơi đầu dốc, của những cây cầu được bắc vào trong xa xôi, của khu vườn đang mang thai, của những ngôi nhà đang chạy trốn, của những ngôi nhà đang sụp lạy, của vở kịch đã mấy trăm năm rồi vẫn diễn, của những người chết trở về mượn đời sống chúng ta… Và cái miền châu thổ “hiện thực huyền ảo” Dưới trăng và một bậc cửa này như là được dành riêng cho tôi là bởi vì trong nó hàm chứa những ý tưởng mà bao lâu nay tôi vẫn chập chờn nằm mộng thấy và vẫn thầm mong là rồi ra mình sẽ nghĩ thấu được tới, sẽ chạm bút được vào.
Cũng như nhiều người viết văn xuôi khác, hàng ngày, sáng chiều tôi thường vất vả cặm cụi viết một cái gì đấy, và về khuya, nếu thời gian và không gian cho phép thì lẳng lặng một mình một “đêm thơ” riêng mình. Không chỉ là sở thích, đây là một nhu cầu thiết thân. Thơ, thầm đọc trong đêm, làm khuây đi cái ban ngày thường nhật, và hơn thế, đưa đến cho buổi sáng ngày hôm sau một sức viết, một đà viết, và có khi là cả một hướng viết mà nhờ thế sẽ vượt qua được những bế tắc đang kìm chân bản thảo.
Tác động khai mở của thơ có thể là lập tức lúc tôi đang tập thơ trên tay, nhưng thường khi là sau đấy, trong giấc ngủ. Thơ ngấm vào giấc ngủ giúp tôi trong đêm thấy ra được một từ, hoặc một câu, hoặc cả một đoạn dài văn chương đặc biệt ưng ý, thậm chí mách cho tôi một cốt truyện mà tôi biết chắc là hay vô cùng, để rồi lúc sáng ra, tỉnh dậy, không sao nhớ lại nổi, khôn xiết xót xa tiếc nuối.
Cố nhiên, với tôi, những bài thơ có thể ảnh hưởng trực tiếp lên “văn xuôi” của mình như thế không mấy. Bởi vậy tôi không đọc rộng ra mà bấy lâu chỉ cứ hàng đêm những bài thơ đó, nhà thơ đó. Và trong số ít đó, nhiều nhất là thơ Thiều. Thơ Thiều của những năm 1990, của mấy năm gần đây, và bây giờ đây, tập thơ này.[4]
Tranh Lê Thiết Cương
2. Đêm qua, đã trang cuối cùng, tôi ngược dòng tập thơ đọc lại, nhưng không từ đầu, mà trang bất kỳ.
Đã phủ ngập trên mênh mông mặt hồ, tiếng chim đơn độc
và rền rĩ
Những quả đồi cựa mình và lặng lẽ bước đi
Những đám mây tha phương đã trở về, đứng bên kia đầu dốc
Ngước nhìn lên trong đêm mờ sao, và tôi nhận thấy
Linh hồn của những người chết trên mảnh đất này
Bay lượn nặng nề cùng linh hồn những chiếc thuyền thúng
Và linh hồn những con chó chạy ra mép nước sủa vang
đón linh hồn những ông chủ
Linh hồn một bà già hấp hối đòi gặp linh hồn con cháu
Ngước nhìn lên và tôi thấy linh hồn ông nội tôi
Đang dựng lại đình làng và linh hồn bà nội
Đang đội đất đắp đê dài đến tận chân trời
Không hiểu là bởi vì đâu, phải chăng là do trong sự đọc của mình thường trực một cái nhìn văn xuôi, nên tôi, gần như là bằng trực giác vậy, thật mắt nhìn thấy, hiển hiện, trong trang thơ tuyệt ảo này của Bài ca những con chim đêm (năm 2000)[5] phần hồn của một cuốn tiểu thuyết mà phần chữ còn chưa được viết ra.
Mà không chỉ một trang này, hầu như trang nào của tập thơ cũng gợi cho tôi tứ của một thiên truyện. Thế nên, với tôi, Dưới trăng và một bậc cửa là một tập thơ mang dung lượng của vô kể những ý tưởng tiểu thuyết. Thậm chí thực sự hẳn ra là một thiên tiểu thuyết. Chẳng hạn, Cây ánh sáng, hay Hồi tưởng, hay Nhân chứng của một cái chết, mà đặc biệt là Khúc ba.
… Nếu ngày ấy tôi lên thuyền tôi đã ở bến bờ khác…
Cô đọng tới tột mức trong hai trang thơ, Khúc ba là một tiểu thuyết bi kịch, trữ tỉnh và huyền ảo, mà đọc đi đọc lại lần nào tôi cũng bị lay động tận đáy lòng.
Cũng kết tinh lại chỉ trong hai trang thơ, Hồi tưởng tháng Chín (trong Hồi tưởng), với tôi, là một tiểu thuyết triết lý, hoặc có thể nói, một ngụ ngôn tiểu thuyết, hết sức cao thâm và hàm súc. Tôi cảm tưởng đây là một truyện ngụ ngôn về chính tôi, về những năm tháng viết văn đằng đẵng của tôi, về sự mò mẫm và về niềm vô vọng.
Chúng ta cố ngước mắt kiếm tìm dấu vết
Và lạc ngay trước cửa ngõ nhà mình
Thú thực là tôi thấy buồn cho mình. Tôi đã từng có mặt trong thực cảnh của hai trang thơ đó: một buổi sáng ngập dưới sương mù… bộ hành tất cả đều như bỗng nhiên bị lòa, hoảng hốt hỏi nhau về con đường vẫn thường đi… duy nhất một người, người mù, là bình thản, thong thả bước đi giữa những hàng cây… Có mặt trong cảnh tượng đó và là một người viết văn, song chỉ thế thôi, tôi chỉ nhìn thấy, với một chút cảm giác là lạ chứ không nhận thấy, không nghĩ tiếp được, không manh nha nổi trong tâm trí một ý tưởng văn chương nào như là đáng lẽ ra.
Nhưng chúng ta không sao hình dung được
Con đường trong ngôn ngữ của trí tưởng tượng
giữa bóng tối
3. Nói chung là rất buồn, cảm nhận khi vừa đọc xong Dưới trăng và một bậc cửa, một nỗi buồn thẳm sâu, mênh mang khôn tả, xâm chiếm tâm hồn tôi.[6] Nỗi buồn ấy tôi tưởng chừng có thể trực tiếp chạm tay vào trên từng trang sách, và có thể cả nhìn thấy nó, ngoài cửa sổ.
Cửa sổ căn phòng mà tôi hằng đêm chong đèn đọc sách cũng giống ô cửa sổ quên đóng và đèn quên tắt của nhà thơ trông ra một mặt hồ và ra xa hơn nữa tới một triền đồi. Thực cảnh là vậy, và bấy lâu qua cửa sổ tôi chỉ thấy được đúng như thể, hồ nước và những quả đồi, nhưng từ đêm qua, như là từ trong tập thơ nhìn ra, tôi nhìn thấy một hiện thực khác, một cõi khác của thế gian.
Ngước nhìn lên trong đêm mê sảng của một hồ nước và
như một chứng nhân
Của lịch sử lặng câm và tôi nhìn thấy…
Đấy là một cõi mê loạn mà khôn xiết sầu thương thống thiết hiển hiện trong những lời thơ u sầu mà uy nghi và trầm mặc, với giọng thơ, nhịp thơ buồn vô hạn.
Linh hồn những ông vua vẫn mê đắm những linh hồn
tì thiếp
Linh hồn những ngựa bạch vẫn kéo theo linh hồn những cỗ xe
Và linh hồn những đao phủ bay song song linh hồn
những cái đầu bị chặt
Một đoàn dài linh hồn những người lính đang tìm về
linh hồn những ngôi nhà
Và bên này hồ nước linh hồn những người đàn bà góa bụa…[7]
3. Đêm qua, đứng bên cửa sổ, theo mách bảo của nhà thơ, tôi ngước nhìn lên.
Ngước nhìn lên ngôi sao mỗi lúc một sáng hơn
Mỗi lúc nghe một rõ hơn như chính từ bản thân mình
Giọng nói xa lạ và quen thuộc
Cả hồ nước mở ra một con mắt
Sáng dần lên một đóa hoa
Lời mách bảo của thơ như là lời mách bảo nghe thấy từ trong tiếng sấm vọng về từ bên kia hồ, như lời của trời đất, khiến tôi bàng hoàng, choáng ngợp.
Nguồn: Tuổi trẻ cuối tuần 30-8-2020, tr. 32-33.
[1] Sau “Đây là thơ”, nguyên văn còn viết thêm nhưng Tuổi trẻ cắt: “, lại không phải thông lệ văn vần, và có lẽ cũng không phải Hậu hiện đại, dạng thức thơ đang dần một thịnh hành.
Trước, tôi đã tìm đến một số tác phẩm được các nhà nghiên cứu định danh là thế, là Hậu hiện đại, mà chắc là do sự đọc và hiểu cố hữu của mình làm cho vướng vấp nên dù rất cố tôi vẫn như bị bật dội ra, không vào nổi. Nhưng, với Dưới trăng và một bậc cửa, chẳng những không hề bị chữ nghĩa của nó làm khó, tôi còn “tâm đầu ý hợp” ngay từ trang đầu, qua hàng đêm, từng dòng. Bởi vậy, từ sự cảm thụ nhập tâm như thế của bản thân, tôi tự cho rằng tập thơ tuyệt vời đột ngột và khác lạ này không phải là Hậu hiện đại, hoặc phải thì “hậu hiện đại” này hoàn toàn khác những “hậu hiện đại” kia.”
[2] Tuổi trẻ đánh số thành ba phần (1, 2, 3), chứ không phải trong nguyên văn.
[3] Tuổi trẻ ghi 2015 nhưng thực ra bản in đầu tiên là năm 1992.
[4] Tuổi trẻ cắt: “Trong Dưới trăng và một bậc cửa có những trường đoạn tôi nhớ là đã đọc từ nhiều năm trước, mà bây giờ trong tổng thể của tập thơ, những trường đoạn ấy tôi thấy khác hẳn, vượt bậc lên, tầm cao hơn. Là bởi vì, có thể ví như, những năm trước đây tôi chỉ mới thấy từng quãng của dòng sông, còn bây giờ là suốt dọc triền sông, toàn cảnh.
Đời người, đời thơ, những ai có thể mở ra được cả một miền đất, cả một triền sông như nhà thơ này, tập thơ này?”
[5] Tuổi trẻ ghi 2000 nhưng thực ra bản in đầu tiên là năm 1999.
[6] Nguyên văn: “Nói chung là rất buồn, cảm nhận khi vừa đọc xong Dưới trăng và một bậc cửa, một nỗi buồn thẳm sâu, mênh mang khôn tả, xâm chiếm tâm hồn tôi.” Mấy chữ “Nói chung là rất buồn, cảm nhận khi vừa” bị cắt.
[7] Sau đoạn thơ trích dẫn trên, nguyên văn còn thêm (nhưng bị cắt):
“Và:
Dưới gốc thông già, linh hồn cái đầu một nhà thơ đang
đọc một linh hồn sách
Và bay quanh ông vừa cười vừa khóc, linh hồn ba họ
Ngước nhìn lên và cố tìm linh hồn chén rượu độc
Chỉ thấy linh hồn một ông vua cắn mãi không đứt
lưỡi mình…
Biết là chẳng lẽ nào lại cứ miên man dẫn hết câu thơ này tới câu thơ khác của tập thơ, mà tôi không đừng được, không thể cưỡng được sức cuốn âm thầm mảnh liệt của những dòng thơ ấy, những dòng thơ tuyệt tác “linh hồn của kiêu hãnh, khát vọng mang xúc cảm vĩ đại”.
