Máy phát điện mini giá 5 USD của cô bé người Mỹ 13 tuổi

Với chi phí chỉ khoảng 5 USD (110,000 VNĐ) những chiếc "lá Mặt Trời" của Maanasa Mendu đã có thể sản sinh nguồn năng lượng sạch từ ánh nắng mặt trời, gió, mưa…

Mendu, cô bé 13 tuổi sinh sống tại bang Ohio đã giành được giải thưởng cao nhất của cuộc thi dành cho những nhà phát minh trẻ tuổi do quỹ Discovery Education 3M tổ chức. Sản phẩm của Mendu dựa trên mong muốn tạo ra nguồn năng lượng sạch, rẻ tiền từ gió và mặt trời.

 Maanasa Mendu – Cô bé đoạt giải cao nhất tại Young Scienctist Challenge

Những chiếc lá mặt trời của cô bé đã thuyết phục hoàn toàn ban giám khảo của cuộc thi Young Scientist Challenge để giành giải thưởng 25.000 USD và danh hiệu nhà khoa học trẻ hàng đầu nước Mỹ. Với chi phí chỉ khoảng 5 USD (110.000 VNĐ), những chiếc lá của Mendu đã có thể sản sinh nguồn năng lượng sạch từ ánh nắng mặt trời, gió, mưa… Sản phẩm này hứa hẹn sẽ rất thích hợp cho những quốc gia nghèo và kém phát triển.

Thiết kế dự thi của Mendu

Mendu đã nảy sinh cảm hứng để sáng tạo ra thiết bị này sau khi viếng thăm một số vùng khó khăn của Ấn Độ, nơi mà nước sạch và năng lượng là rất hiếm và đắt đỏ. Sau 3 tháng được các kỹ sư của 3M hướng dẫn tận tình thì những chiếc lá mặt trời của Mendu đã hoàn thiện một cách tuyệt vời mặt dù ý tưởng ban đầu chỉ là khai thác năng lượng gió.
Dưới sự hướng dẫn của thầy Margauz Mitera và nguồn cảm hứng từ hệ thống quang hợp của lá cây, Mendu đã nghĩ ra hệ thống “lá mặt trời” để vừa khai thác năng lượng ánh sáng vừa khai thác năng lượng rung động (Mưa, gió. . .) bằng cách kết hợp những tấm năng lượng mặt trời với vật liệu áp điện.

Sản phẩm hoàn thiện sau 3 tháng dưới sự hướng dẫn tận tình của kỹ sư từ tập đoàn 3M

Sau cuộc thi, Mendu chia sẻ về ước muốn phát triển các mẫu thử nghiệm để hoàn thiện sản phẩm và đưa vào sản xuất hàng loạt trong tương lai.

Quốc Văn (BusinessInsider)

Trầm cảm, lú lẫn vì thiếu vitamin này

Các vitamin B không thể thiếu với nhiều chức năng cơ thể, nhất là não bộ.
Chúng giúp tế bào sản xuất năng lượng và ‘tương tác’ với nhau, giúp cơ thể bạn "đọc" mã gen để từ đó các chức năng hoạt động tốt nhất. Chúng cũng tham gia vào sự hình thành của các tế bào hồng cầu khỏe mạnh.

"Chúng đặc biệt có giá trị cho bộ não của bạn và hệ thống thần kinh”, tiến sĩ Brenda Powel tại Cleveland (Mỹ) cho biết.
Nhưng vitamin B tan trong nước, cơ thể của bạn không thể lưu trữ chúng, vì vậy, bạn phải hấp thụ chúng mỗi ngày từ thực phẩm.
Làm thế nào để hấp thụ được nhiều hơn 
"Bạn có thể có các vitamin B, ngay cả khi đang ăn chay”, Powell nói. "Các loại đậu, ngũ cốc nguyên hạt, trái cây và củ quả - rau xanh đặc biệt là lá màu đậm - thực sự là nguồn cung cấp vitamin B dồi dào". 
Tuy nhiên vitamin B12 chỉ được tìm thấy trong các sản phẩm động vật, vì vậy người ăn chay nên dùng thuốc bổ sung. 
Một trong những nguồn cung vitamin B là cây họ đậu. Nên dùng mỗi ngày. Các loại đậu không những giúp bạn duy trì sức khỏe tốt mà còn cung cấp nhiều chất xơ và làm giảm lượng đường trong máu cũng như cholesterol.
Để sử dụng nhiều loại đậu, bạn có thể nấu súp hoặc trộn salad; Hãy bắt đầu ngày mới với mì ống làm bằng đậu nành, đậu lăng hoặc đậu đen. "Hãy biến món pasta của bạn thành một nguồn protein chất xơ và vitamin", Tiến sĩ Powell nói.
Ngoài ra, bạn có thể trộn salad với xà lách, thêm đậu đen, đậu xanh. Làm súp đậu đen. Sử dụng các sản phẩm làm từ đậu nành…
Bổ sung hợp lý
Chỉ cần áp dụng một chế độ ăn uống cân bằng sẽ đảm bảo nguồn vitamin B.  
Có rất nhiều thực phẩm chứa vitamin B, nên việc thiếu hụt là rất hiếm khi xảy ra. Tuy nhiên, ở đây có một ngoại lệ: thiếu hụt B12. 
Khi có tuổi, hệ thống tiêu hóa của bạn có thể giảm khả năng hấp thụ B12. Ngoài ra, nếu bạn bệnh mãn tính như tiểu đường hoặc trào ngược, thì thuốc chữa bệnh sẽ cản trở hấp thu B12.
Câu trả lời là phải bổ sung B12 từ thịt, gia cầm và sữa. Và hãy cẩn thận với vitamin bổ sung trừ khi được bác sĩ khuyến cáo. 
Một số người không có khả năng đào thải các loại vitamin B đủ nhanh, và sự tích tụ sẽ gây kích thích quá mức hoặc buồn phiền lo âu. 
Dấu hiệu và nguy cơ thiếu vitamin
B1: Nó có vai trò quan trọng trong trao đổi chất, não và chức năng vận động. Thiếu hụt B1 do thiếu dinh dưỡng, nghiện rượu, nôn quá nhiều trong thai kỳ. Thiếu loại vitamin này khiến trí tuệ sút kém cũng như gặp phải những vấn đề về vận động.
B2: Có vai trò chính trong kiến tạo nặng lượng, dễ tìm thấy trong nhiều loại thực phẩm. Dấu hiệu giản đơn nhất của việc thiếu vitamin này là đôi môi nứt nẻ. 
B3: Tạo năng lượng cho các tế bào. Thiếu hụt có thể gây ra hàng loạt sự kích ứng như đỏ, ngứa, phát ban da...
B6: Có vai trò quan trọng trong củng cố và tăng cường chức năng thần kinh. Thiếu hụt vitamin này đôi khi gây ra bệnh trầm cảm, rối loạn tâm trạng. Cơ yếu, căng thẳng, dễ bị kích thích, lú lẫn.
B9: Cực kỳ quan trọng với chức năng não và không thể thiếu với phụ nữ mang thai. Nếu thiếu hụt làm tăng nguy cơ khuyết tật ống thần kinh ở trẻ sơ sinh, thiếu máu.
B12: Thiếu vitamin làm gia tăng nguy cơ tê cứng, ngứa ran ở bàn tay và bàn chân.

Thái An (Theo clevelandclinic)

TỦI THÂN - Thơ Trần Quang Tấn (SPSG.k.2)

Vài năm trước 1980-81,kinh tế trong nước khó khăn và những Thầy Cô giáo càng khó khăn nhiều hơn....
Trong cảnh bi đát của 1 GV nghèo,anh Tấn buồn có làm bài  thơ nầy....
Sau đó thì mọi việcđổi khác ,  tốt  hơn.
Mừng là nước nhà đã vượt qua được để có những thành tựu như hôm nay.
 Bây giờ mời các bạn xem bài thơ nầy để nhớ về những ngày u ám đó

TỦI THÂN .
Tôi nghĩ thân tôi quá bất tài.
Đeo mang nghiệp giáo bấy lâu nay.
Mười ba ký gạo, tờ hộ khẩu
Món ngon chẳng biết chỉ rau ,khoai
Giòng họ xa gần...ngày xa ngát
Học trò có hổn cũng khoanh tay
Hảnh diện chăng ai nghề nhà giáo
Đêm khuy xót ruột,rán chấm bài...

Trần Quang Tấn (1981)

( Họcsinh năm 201...)

Cách chào hỏi khác biệt ở các nền văn hóa (Từ Zing.vn)

Bạn có bao giờ tự hỏi, một ngày bạn tới Bắc Kinh, hoặc ở Rio de Janeiro hay Christchurch tại New Zealand, người dân địa phương chào đón bạn tại sân bay, bạn sẽ chào hỏi họ ra sao? Cúi chào, bắt tay hay một cái ôm kiểu Mỹ?
Cái ôm trìu mến của doanh nhân Mỹ và đối tác Nhật Bản có thể trở nên thật lúng túng. Cách đơn giản nhất trong trường hợp này là cúi chào.
Cách thức ứng xử và chào hỏi truyền thống của thổ dân bản địa Maori tại New Zealand là chạm hai đầu mũi và trán vào nhau.

Chạm đầu mũi và trán là cách chào của người Maori, New Zealand.

Tại Rio de Janeiro (Brazil), họ quy ước lời chào tương đương với ba nụ hôn lên má. Tuy nhiên, khi đi về vùng đông nam quốc gia này, tới thành phố Sao Paulo, bạn chỉ nên hôn một lần. Tại Bắc Kinh (Trung Quốc), bạn chỉ cần gật đầu và mỉm cười.

Nụ hôn chào hỏi

Nhiều nơi tại châu Mỹ Latin, châu Âu và Trung Đông, hôn gió là cách chào phổ biến giữa người xa lạ, nhưng với mỗi quốc gia và mỗi khu vực đều có những thói quen ứng xử riêng.
Nam giới ở Argentina thường chạm má nếu họ có quan hệ bạn bè. Trong hầu hết các nước ở thế giới Ả Rập, một nụ hôn gió kép là điều bắt buộc, mặc dù cách này chỉ áp dụng với người cùng giới tính.

Cách chào chạm má của người Argentina.

Tại Pháp, lời chào thường phức tạp hơn. Ở thành phố Nantes, người dân thường chào bằng bốn nụ hôn, hai nụ hôn ở Toulouse, hoặc nụ hôn duy nhất vào má khi bạn tới  thành phố Brest. Tuy vậy, nguyên tắc chung là môi không chạm má, và chỉ nên hơi tạo âm gió khi hôn.
Ở hầu hết các nước Bắc Âu, lời chào thường chỉ là một chiếc bắt tay với người xa lạ, và một nụ hôn dành cho bạn bè.

Bắt tay thật chặt là cách chào của người Bắc Âu và người Nga.

Việc bắt tay thật chặt giữa hai người đàn ông Nga thường còn mang ý nghĩa thử sức mạnh của người kia. Ngoài ra, bắt tay nhau trước qua ngưỡng cửa là điều cấm kỵ ở đây. Hãy đợi đến khi bạn bước vào trong nhà, hoặc chủ nhà bước ra khỏi cửa.
Thứ tự đặt nụ hôn là điều cần chú ý. Ở Bồ Đào Nha, người dân thường hôn từ má trái sang phải nhưng ở Stasbourg (Pháp) thì ngược lại.

Dùng tay thay lời chào

Cách chào phổ biến tại Thái Lan, Campuchia, Indonesia.

Hôn hay chạm vào người lạ không phổ biến tại châu Á. Theo phong tục Thái Lan, họ chào bằng cách chắp tay, tạo thành vòng cung như khi cầu nguyện. Campuchia và Indonesia có cách chào tương tự.

Cách chào người lớn tuổi hơn tại Ấn Độ.

Tại Ấn Độ, hai người đàn ông có thể bắt tay nhau, nhưng không làm vậy với người khác giới. Cách chào truyền thống với người Ấn Độ hơn tuổi là cúi xuống và chạm vào chân họ. 

Lè lưỡi và giữ khoảng cách là cách chào độc đáo của người Tây Tạng.

Cách chào hỏi truyền thống của người Tây Tạng được xem là đặc sắc nhất. Họ thè lưỡi từ một khoảng cách an toàn để chào nhau.

Trang Võ

Theo New York Times.
Ảnh: Adrian Samson

Mưa dữ dội, nguy cơ lũ lớn khắp miền Trung

- Hôm nay (1/11 ) mưa lớn tiếp tục trút xuống Quảng Bình, sau đó lan rộng tới Quảng Ngãi và sẽ tiếp diễn trong 3-4 ngày tới.
Do tác động của nhiễu động đới gió đông hoạt động mạnh nên trong hôm nay, mưa vừa, mưa to tiếp tục xảy ra diện rộng tại miền Trung.
Vùng có mưa to sẽ tiếp tục mở rộng vào đến các tỉnh Thừa Thiên - Huế, Quảng Ngãi, Bình Định.
Dự báo đợt mưa này sẽ kéo dài hết ngày 4/11, với tổng lượng mưa từ 200-400mm.

Quảng Bình đang phải đối mặt với tình trạng lũ chồng lũ

Mưa dồn dập sẽ khiến hầu khắp các sông lớn tại miền Trung đồng loạt lên mức BĐ2, xấp xỉ BĐ3.
Cảnh báo từ nay đến 5/11, trên các sông từ Nghệ An đến Khánh Hòa sẽ xuất hiện lũ.
Hiện lũ trên sông Ngàn Sâu tiếp tục lên, trong sáng nay, mực nước tại Chu Lễ sẽ lên mức 13,5m, ở mức BĐ3; tại Hòa Duyệt lên mức 8,5m, dưới BĐ2 0,5m; lũ trên sông Gianh tại Mai Hóa lên lại ở mức 5,5m, trên BĐ2 0,5m; sông Kiến Giang dao động ở mức BĐ1-BĐ2.
Ngoài ra, cần đề phòng nguy cơ cao xảy ra lũ lớn, lũ quét trên các sông suối nhỏ, sạt lở đất ở vùng núi, ngập úng cục bộ tại vùng trũng, thấp tại: Hương Khê, Đức Thọ (Hà Tĩnh); Minh Hóa, Tuyên Hóa (Quảng Bình); Hướng Hóa, Hải Lăng, Triệu Phong, Vĩnh Linh (Quảng Trị); Tây Trà, Sơn Hà, Sơn Tây (Quảng Ngãi).
Miền Bắc đón không khí lạnh tăng cường
Trong khi đó tại miền Bắc, trưa chiều nay sẽ tiếp tục đón một đợt không khí lạnh tăng cường, nhiệt độ đêm giảm xuống mức 18-20 độ, vùng núi 13-17 độ C.
Nhiệt độ cao nhất tại thủ đô Hà Nội và các tỉnh Đông Bắc Bộ hôm nay không vượt quá 22-25 độ, các tỉnh Tây Bắc Bộ không qua 25-28.
Khí lạnh tràn xuống bao phủ toàn vùng sẽ khiến trời tạnh ráo, quang mây hơn.
Đợt lạnh này được dự báo sẽ kéo dài đến khoảng ngày 4/11, sau đó sẽ duy trì lạnh về đêm và sáng sớm. Ban ngày nhiệt độ sẽ nhích lên 26-29 độ, riêng phía Tây Bắc Bộ ở mức 29-32 độ.
Tại Nam Bộ, do ảnh hưởng của áp cao cận nhiệt nên hôm nay sẽ có mưa diện rộng. Trong mưa cần đề phòng gió giật mạnh, sét đánh. Nhiệt độ cao nhất ban ngày ở mức 30-33 độ C.

Minh Anh

Vụ án cánh đồng Nọc Nạn (1928, Bạc Liêu) - Từ Bình Luận Án

Wikipedia

BLA: Lịch sử cho thấy để giữ đất, cả dân tộc nói chung, người nông dân nói riêng, đã phải đổ bằng máu của chính mình hoặc của những kẻ cướp đất. Quyền có đất canh tác là một trong những mục tiêu lớn nhất của chủ nghĩa cộng sản Mác Lê, theo phương châm: giai cấp vô sản không có gì để mất. Điều gì sẽ xảy ra khi người nông dân mất đất? không có đất canh tác? Bài viết này là một tư liệu lịch sử, cũng là một bài học kinh nghiệm vậy. 

Vụ án Nọc Nạn (hay Nọc Nạng) - vụ tranh chấp đất đai lớn, xảy ra năm 1928 tại làng Phong Thạnh, quận Giá Rai, tỉnh Bạc Liêu (nay là ấp 4, xã Phong Thạnh B, huyện Giá Rai, tỉnh Bạc Liêu) giữa một bên là các gia đình nông dân Biện Toại, Mười Chức và bên kia là giới địa chủ cường hào, quan chức thực dân Pháp cùng tham quan Nam triều. Vụ án gây thiệt mạng 5 người, là một ví dụ điển hình thể hiện chính sách phân chia và quản lý ruộng đất bất công tại Nam Kỳ dưới thời thuộc Pháp. Điều đáng lưu ý là Tòa án sau đó đã tuyên tha bổng những "kẻ giết người". Sự kiện này về sau được Nhà nước CHXHCN Việt Nam tôn vinh như một biểu tượng của đấu tranh và phản kháng của nông dân với thực dân Pháp. 

Sự kiện Nọc Nạn được đưa vào văn học ngay cả ở miền Nam (trước 1975) (nguồn ảnh: internet) 

Diễn tiến vụ việc 

Nhà Hương chánh Luông khai phá đất

Trước 1900, một nông dân đến khai phá khu rừng ở rạch Nọc Nạn, được 73 ha. Năm 1908, nông dân này chết, để lại đất cho con là Hương chánh Luông. Khi khai phá, Bạc Liêu còn hẻo lánh, việc đo đạc ruộng đất, lập bản đồ đất đai chậm so với các tỉnh khác ở Nam Kỳ.

Năm 1910, Hương chánh Luông chính thức làm đơn xin khẩn 20 ha đất, chịu đóng thuế trên diện tích này, được chính quyền chấp nhận bằng văn bản. Năm 1912, gia đình Luông lại làm đơn xin đo đạc và cấp bằng khoán (giấy chứng nhận sở hữu đất) chính thức cho toàn bộ diện tích đất canh tác 73 ha. Chủ tỉnh Bạc Liêu chấp thuận, trao cho Luông bản đồ phần đất.

Năm 1916, Tăng Văn Đ. kiện lên chủ tỉnh Bạc Liêu, yêu cầu không cấp đất cho Luông, với lý do Đ. cũng góp sức khẩn hoang. Nhà chức trách xử Đ. thua kiện, vẫn cấp giấy tờ đất cho Luông, nhưng cắt 4,5 ha cho Đ.. Luông được cấp tờ bằng khoán tạm số 303 đề ngày 7 tháng 8 năm 1916.

Âm mưu của Hoa kiều Mã Ngân

Luông qua đời, người con trai cả là Biện Toại thừa kế phần đất trên. Năm 1917, Hoa kiều giàu khét tiếng Bạc Liêu là Mã Ngân, thường gọi là Bang Tắc, muốn tranh chiếm đất đai nhà Biện Toại. Là người tinh ranh luật lệ, Bang Tắc mua lại phần đất giáp ranh Biện Toại của bà Nguyễn Thị Dương, nhưng trong hợp đồng ghi bán phần đất với ranh giới bao trùm luôn khoảnh đất anh em Biện Toại đang sử dụng. Bang Tắc biết đất của nhà Biện Toại mới chỉ có bằng khoán tạm.

Tranh chấp đất nổ ra, hai phía thưa kiện nhau bốn lần lên chủ tỉnh Bạc Liêu và bốn lần lên Thống đốc Nam Kỳ, lên cả Toàn quyền Đông Dương. Năm 1919, Bang Tắc sai tá điền đốt một căn chòi ruộng và giết một con trâu của Biện Toại để dằn mặt. Anh em Biện Toại không phản kháng, chờ nhà chức trách phân xử. Viên quan phủ H. ở quận Giá Rai, theo dư luận nghi ngờ, đã nhận tiền của Bang Tắc, yêu cầu chia đôi phần đất: Biện Toại một nửa, Bang Tắc một nửa.

Cũng năm 1919, quan phủ Ngô Văn H. được cử giữ chức Chủ tịch Hội đồng Phái viên (commission administrative), có trách nhiệm khảo sát đất đai, chính thức cấp bằng khoán đất ở làng Phong Thạnh. Hội đồng này xác nhận phần đất của gia đình Biện Toại thuộc về Nguyễn Thị Dương, và nay là của Bang Tắc.

Ngày 13 tháng 4 năm 1926, Thống đốc Nam Kỳ ký Nghị định bán lô đất 50 ha trên phần đất của Biện Toại với giá 5.000 đồng cho Bang Tắc. Đến đây, chính quyền chính thức công nhận phần đất mà gia đình Biện Toại đã hai đời khai thác và sử dụng là của Bang Tắc. Anh em Biện Toại vô cùng căm phẫn, chống đối ra mặt. Bang Tắc không dám làm to chuyện, bèn bán lô đất 50 ha cho một người rất quyền lực là bà Hà Thị Tr., mẹ vợ anh ruột quan phủ H.
Bà Tr (mẹ vợ anh ruột quan phủ H) vào cuộc

Bà Tr. bắt đầu đòi anh em Biện Toại phải nộp địa tô, coi họ như tá điền trên chính phần đất họ đã khai khẩn. Ngày 6 tháng 12 năm 1927, bà Tr. xin được án lệnh của tòa, cho phép tịch thu tất cả lúa của anh em Biện Toại. Ngày 13 tháng 2 năm 1928, lính mã tà gặp anh em Biện Toại để thực thi lệnh tịch thu lúa, anh em Biện Toại kháng cự. Ngày hôm sau, mã tà lại tới, anh em Biện Toại lại kháng cự, mã tà phải rút.

Trước thái độ cứng rắn của anh em Biện Toại, hương chức làng liền tự ý bắt giữ bà Hương chánh Luông (mẹ Biện Toại) trong 24 giờ. Thương mẹ, Biện Toại hứa không kháng cự. Bà Luông được thả. Tối 14 tháng 2 năm 1928, anh em nhà Biện Toại họp, làm lễ lạy ông bà tổ tiên và bà Luông, gọi là báo hiếu lần chót. Họ trích huyết thề ăn thua, không sợ chết, rút thăm để ông bà chỉ định ai là người hy sinh đầu tiên. Lần đầu, cô em gái tên Út Trong (tức Nguyễn Thị Trong) rút được thăm. Anh em yêu cầu bốc lại. Lần thứ hai, Út Trong vẫn rút được thăm. Cô nói: "Ông bà đã dạy, em xin liều chết!"

Thảm kịch đồng Nọc Nạn

Sáng 16 tháng 2 năm 1928, khoảng 7 giờ, hai viên cảnh sát Pháp là Tournier và Bouzou cùng bốn lính mã tà từ Bạc Liêu đến Phong Thạnh để tiếp tay viên chức làng tịch thu lúa của gia đình Biện Toại. Đến gần đống lúa, Tournier yêu cầu hương chức làng mời một người trong gia đình ra chứng kiến. Mười lăm phút sau, cô Nguyễn Thị Trong, em gái Biện Toại đi ra, dắt theo một bé gái 14 tuổi, tên là Tư. Tournier đuổi Trong, vì cho cô là phụ nữ và còn nhỏ tuổi, không thể chứng kiến việc đong lúa. Trong không đi, còn yêu cầu đong lúa xong phải ghi biên nhận.

Tournier từ chối, tát tai Trong. Cô lập tức rút ra cây dao nhỏ. Tournier đập báng súng, làm cô ngất đi. Bouzou tước dao khỏi tay Trong. Trong lúc lấy dao, ông này bị một vết thương nhỏ không đáng kể ở tay. Đứa cháu tên Tư bèn chạy về cấp báo. Anh em Biện Toại từ nhà chạy ra, mang theo dao mác gậy gộc. Họ chia thành hai tốp, tốp đầu do Mười Chức, em ruột Biện Toại, dẫn đầu. Tốp thứ nhì do bà Nghĩa (vợ Mười Chức) dẫn đầu. Tổng cộng năm đàn ông, năm phụ nữ. Tournier ra lệnh cho lính chuẩn bị ứng phó, bắn chỉ thiên, nhưng Mười Chức không dừng lại. Tournier bèn bắn Mười Chức. Bị thương nặng, nhưng Mười Chức vẫn gắng nhào đến, đâm lưỡi mác trúng bụng Tournier, rồi mới ngã xuống.

Bạo lực trở nên không thể kiểm soát. Bouzou rút súng bắn bị thương nặng bốn người phía Biện Toại. Hết đạn, Bouzou lại lấy súng của Tournier, bắn tiếp, làm nhiều người thương vong. Sáng hôm đó, Mười Chức và vợ đang mang thai (bà Nghĩa), một người anh tên Nhẫn, đều chết. Nhịn, Liễu (hai em Mười Chức) bị thương nặng. Ba ngày sau, Nhịn chết tại bệnh viện. Về phía nhà cầm quyền, Tournier thiệt mạng ngày 17 tháng 2 tại bệnh viện Bạc Liêu.
Phiên tòa

Tòa Đại hình Cần Thơ xét xử vụ án Nọc Nạn ngày 17 tháng 8 năm 1928. Chánh án là De Rozario, công tố viên là Moreau, Hội thẩm là ông Sự. Các luật sư biện hộ (miễn phí) cho gia đình Biện Toại là người Pháp, Tricon và Zévaco, theo lời nhờ của nhà báo Lê Trung Nghĩa.

Diễn biến phiên tòa

Ông phủ Tâm, viên chức phụ trách đất đai tỉnh Bạc Liêu, nói giấy tờ lưu trong sổ bộ của nhà chức trách về tờ biên lai cấp đất cho hương chánh Luông năm 1910 đã bị mất cắp. Điều này gây ra nghi ngờ có khả năng hồ sơ trong văn khố cũ bị thủ tiêu, có lợi cho những kẻ cường hào.

Hương thân làng Phong Thạnh Hồ Văn Hi xác nhận Tournier nổ súng trước. Mười Chức đâm Tournier sau khi trúng đạn.

Lâm Văn Kiết, thành viên Hội đồng phái viên, xác nhận phần đất do Hương chánh Luông và con là Biện Toại khai khẩn trước. Công tố viên nói ông Kiết không dám cãi cấp trên của mình là Tri phủ H., người theo phe Bang Tắc và là Chủ tịch Hội đồng phái viên.

Tri phủ Ngô Văn H. cho rằng vấn đề đất đai quá phức tạp, mất thì giờ, nên ông đã buông xuôi. Công tố viên rất giận dữ, cho rằng lề lối làm việc của ông H. quá bừa bãi, không thể viện lý do mất thì giờ mà không phân xử rạch ròi. Bị luật sư chất vấn, ông H. thú nhận anh ruột của ông có hùn vốn làm ăn với Bang Tắc. Sau vụ án, ông H. bị bãi chức tri phủ.

Bang Tắc ra làm chứng, nói không hối hận gì. Viên hội thẩm bức xúc: "Dân chúng nói đáng lý ra ông phải chết thay cho viên cò Tournier".

Trước khi buộc tội, công tố viên Moreau đề nghị tòa thận trọng, nhắc lại vụ án Ninh Thạnh Lợi năm 1927. Ông cho rằng vụ này chứng tỏ bất ổn xã hội về đất đai đang gia tăng hết sức nghiêm trọng. Ông nói tình cảnh của gia đình Biện Toại rất đáng thương: bị những kẻ không có trái tim (hommes sans coeur) đến cướp đất, rồi bọn có quyền thế tiếp tay với bọn cường hào. Ông đề nghị tòa tha bổng Biện Toại, cô Liễu (em Biện Toại) và con là Tia, giảm nhẹ cho cô Trong và Miều (em rể Biện Toại, chồng Liễu).

Biện hộ của luật sư

Luật sư Tricon nhận định nguồn gốc của vụ án là vấn đề điền địa. Ông cho rằng chính sách ruộng đất thời Nguyễn công bằng và hợp thực tế, còn luật lệ do người Pháp đặt ra chưa được áp dụng đúng, thiếu thực tế, những người trong Hội đồng Phái viên chỉ ngồi một chỗ, chưa hề bước ra sở đất mà họ xem xét, chỉ quyết định dựa trên báo cáo. Ông ca ngợi tinh thần lao động khẩn hoang của gia đình Biện Toại: họ phải đấu tranh với thiên nhiên, với bọn cường hào, với cả các thủ tục pháp lý, nói: Chúng ta, những người Pháp, nên xây dựng ở xứ này một chế độ độc tài. Không phải độc tài bằng sức mạnh của súng đạn, nhưng là sự độc tài của trái tim (Non pas de la dictature de la force du mousqueton, mais de la dictature du coeur). Ông cũng ca ngợi lập luận của công tố viên, cho rằng chính sách của nhà nước thì tốt, nhưng người thừa hành xấu đã làm cho chính sách trở nên xấu đối với dân chúng. Ông nói nên sa thải vài ông phủ, ông huyện bất hảo và vạch rõ hành động của cặp bài trùng Bang Tắc - Tri phủ H. đã dẫn đến tấn thảm kịch Nọc Nạn. Ông xin tòa tha thứ cho các bị can, nói: Lần này sẽ có một bà lão khóc về cái chết của bốn đứa con. Bốn người này đã chết, vì họ tưởng rằng có thể tự lực gìn giữ phần đất ruộng mà họ đã từng rưới mồ hôi và máu của họ lên đó.

Án tuyên

Tòa Đại hình Cần Thơ tuyên Biện Toại, Nguyễn Thị Liễu (em út Toại) và Tia (con trai Toại) được tha bổng. Cô Nguyễn Thị Trong, sáu tháng tù (đã bị tạm giam đủ sáu tháng). Miều (chồng Liễu), hai năm tù vì tiền án ăn trộm.

Làn sóng công luận

Báo chí Sài Gòn bấy giờ đua nhau phản ánh vụ Nọc Nạn. Nhà báo xuống tận nơi điều tra. Dư luận từ mọi giới, kể cả giới thực dân, đều thuận lợi cho gia đình Biện Toại. Họ chịu bất công quá lộ liễu. Họ là những tiểu điền chủ siêng năng nhưng bọn cường hào cấu kết với quan lại tham nhũng đã đẩy họ đến đường cùng.

Các phong trào yêu nước bấy giờ đang sôi nổi. Hai năm trước (1926) vừa xảy ra đám tang chí sĩ yêu nước Phan Chu Trinh. Đảng Lập hiến của ông Bùi Quang Chiêu cũng vừa ra đời. Dù chủ trương Pháp-Việt đề huề, ông Bùi Quang Chiêu chính là người lập tờ báo tiếng Pháp La Tribune Indochinoise. Phóng viên báo này - Lê Trung Nghĩa - đã nhờ hai luật sư Tricon và Zévacon biện hộ cho gia đình Biện Toại.

Tại tòa, trừ tờ La Dépâche l’Indochine, tất cả báo chí Sài Gòn đều có mặt: L’Écho Annamite, Đông Pháp thời báo, L’Impartial, l’Opinion, Le Courrier Saigonnais, Le Phare, La Tribune Indochinoise.

Sau phiên tòa, các nhân sĩ và người dân ở Phong Thạnh như các ông Huỳnh Minh Trí, Nguyễn Duy Biện, Nguyễn Viết Trọng ở Giá Rai, Bùi Văn Túc ở Long Điền, làm tiệc cảm ơn hai vị luật sư và các nhà báo Pháp và Việt, theo truyền thống trung hậu và hào hoa cố hữu của người Bạc Liêu. Bà Hương chánh Luông cũng tham dự buổi tiệc này.

Dư âm Nọc Nạn

Vụ án Nọc Nạn xuất hiện trong nhiều tác phẩm văn nghệ sau này, như:

• Bài vè Nọc Nạn, được dân gian sáng tác sau vụ án không lâu
• Vở cải lương Máu thắm đồng Nọc Nạn của tác giả Phạm Ngọc Truyền
• Phim truyền hình năm tập Đồng Nọc Nạn, đạo diễn Trần Vịnh, kịch bản Chu Lai, nhà sản xuất Đài truyền hình Bạc Liêu năm 2004
• Bộ phim truyền hình nổi tiếng Đất phương Nam, do TFS sản xuất năm 1997, đề cập đến vụ án Nọc Nạn trong một tập phim.

Di tích cấp quốc gia Nọc Nạn

Di tích Nọc Nạn, được công nhận là di tích lịch sử cấp quốc gia của Việt Nam, hiện ở ấp 4, xã Phong Thạnh B, huyện Giá Rai, tỉnh Bạc Liêu. Di tích gồm hai phần: sân phơi lúa và khu mộ ông bà Tám Luông (Hương chánh Luông), cách nhau khoảng 300 m. Sau khi song thân mất, anh em ông Biện Toại đắp một nền mộ rộng khoảng 700 m2, cao 50 cm để an táng và xây nhà mồ. Sau sự kiện Nọc Nạn, những người thiệt mạng được chôn rải rác gần đó, đến năm 1963 được quy tập về khu mộ. Những người anh em ông Mười Chức mất sau này cũng được an táng tại đó.

Hiện nay, Bảo tàng Bạc Liêu còn lưu giữ ảnh những người đã bị giết trong vụ Nọc Nạn và những người tham gia cuộc đấu tranh của anh em Biện Toại. Ngoài ra còn có ảnh chân dung các luật sư biện hộ cho gia đình nạn nhân. Nhà nước Việt Nam đã đầu tư trùng tu và mở rộng khu di tích lên khoảng 3 ha, gồm các hạng mục khu mộ gia đình Mười Chức, nhà tưởng niệm, nhà trưng bày, cụm tượng tái hiện trận đánh giữa gia đình Mười Chức và binh lính chính quyền, với kích thước như người thật.

Xem thêm (trang ngoài)

• Lịch sử khẩn hoang miền nam - Sơn Nam (nhà xuất bản Trẻ, Thành phố Hồ Chí Minh, 2009)
• Đồng Nọc Nạn và số phận người nông dân (Báo Nông nghiệp VN online)
• Kỷ niệm 84 năm sự kiện Đồng Nọc Nạn (Dân trí online)

Để ghi lại sự kiện này, UBND tỉnh Bạc Liêu đã cho xây dựng khu di tích đồng Nọc Nạn ngay tại nơi xảy ra vụ việc năm xưa. Di tích là chứng tích lịch sử thể hiện công cuộc đấu tranh của nông dân Bạc Liêu nói riêng, nông dân Nam bộ nói chung chống lại những tên địa chủ, thực dân cướp đoạt ruộng đất của nhân dân. Di tích đồng Nọc Nạn được Bộ Văn hóa - Thông tin xếp hạng là Di tích lịch sử quốc gia vào năm 1991.

Bình luận án blog

Chủ blog: luật sư Trần Hồng Phong. Liên hệ: ecolaw3@gmail.com

THU ĐI THEO NGƯỜI - Thơ Thuyên Huy

Người đi thu vội vã theo sau

Phố quen từ buổi đó thay màu

Gió lùa xào xạc bên lề vắng

Lá khóc lìa nhau giấu nổi đau

Đường về nhà người mưa cứ rơi

Tả tơi từng giọt hắt hiu đời

Đèn vàng cuối ngõ mù sương muộn

Đêm lẻ loi nhìn tôi với tôi

Chiều nhặt nắng lùa qua ngõ thưa

Thềm hoang cây cỏ xót xa chờ

Nhớ nhung thu chở về bên ấy

Chuyến xe ngựa gầy hơn dốc xưa

Từ độ người xa đã mấy thu

Áo thôi tà khép bến sông mờ

Lá xếp chất chồng ngày tháng đợi

Tôi giết tình tôi trong giấc mơ

Thuyên Huy