Một ngày giáp Tết đầu năm 1978, lúc đó mình đang dạy học ở trường cấp 1 Gia An, Tánh Linh, Bình Thuận. Các anh bạn ở cùng nhà tập thể đã về quê ăn Tết, chỉ còn mình có một số việc nên phải ở lại hôm sau mới về.
Ngày đó muốn về Saigon trong ngày, thì 5 giờ sáng phải đến Võ Xu bắt một chuyến xe về bến xe Long Khánh, rồi từ đó mua vé về Saigon, nếu về Long Khánh trễ thì phải ngủ lại đó hôm sau mới có xe về. Vì không có chuyến xe nào từ Gia An đến Võ Xu kịp 5 giờ sáng, nên gần 2 giờ sáng Chúa nhật hôm đó, mình khoác ba lô một mình đi bộ đến Võ Xu.
Ra khỏi trường, mình đi qua thôn 1, trời tối mịt, đường vắng tanh, thôn xóm đang chìm trong giấc ngủ, thỉnh thoảng vài tiếng chó sủa vu vơ đâu đó, Ra khỏi thôn 1 là ra khỏi xã Gia An đi về hướng Võ Xu, vài ánh sao lấp lánh trên nền trời đen thẳm. Ngôi miếu đầu xã âm u lạnh lẽo bên cạnh cây sao cao vút, im lìm cho người ta một cảm giác lành lạnh ở sống lưng. Hai bên đường bắt đầu là ruộng lúa, đi tiếp đến là đầm lầy nối liền với hồ Biển Lạc. Tiếng cóc nhái, ễnh ương vang lên trong đêm mà nghe cô liêu hoang vắng. Một lúc sau, mình qua cầu Lăng Quăng, từ đó hai bên là rừng rậm. Trời tối mịt, chân mình cứ rảo bước theo con đường mờ mờ trước mặt, mình nghe rõ từng bước chân mình vang lên trong rừng vắng giữa đêm khuya. Đột nhiên, mình nghe hình như có tiếng người trong đêm, lúc đầu còn nhỏ, sau nghe rõ dần. Qua một khúc quanh, mình thấy phía trước có vài bóng người đang đi về phía mình. Mình nghe có tiếng la thất thanh và cả nhóm người đó đứng dạt về một bên đường. Khi mình tới gần thì nhận ra đó là bốn cô gái mặc quần dài, áo ngắn gọn gàng. Một cô nhìn mình rồi nói bằng cái giọng bắc vẫn còn run run : eo ơi ông này mà cứ tưởng là ma. Mình tính dọa thêm cho các cô sợ nhưng lại thấy tội nghiệp nên thôi. Mình hỏi các cô đi đâu đêm hôm khuya khoắt thế này, nghe mình cũng nói giọng bắc nên họ yên tâm trả lời : chúng cháu đến Gia An đi lễ. Mình nói mình cũng ở Gia An, đang đi đến Võ Xu để đón xe về Saigon, rồi mình chào các cô gái ấy để đi tiếp. Đi một lúc, mình gặp thêm vài nhóm nữa, cũng là những người đi lễ. Biết mình đi một mình về Võ Xu, họ cũng ái ngại cho mình.
Con đường từ Gia An đến Võ Xu hơn 10 km, trước đó hai bên hầu hết là rừng rậm. Sau này có một số gia đình bà con đa số theo đạo Công Giáo, từ huyện Vũ Thư tỉnh Thái Bình ngoài bắc vào lập nghiệp. Đầu tiên chỉ có 7 gia đình ở quây quần với nhau ở gần cua cây cày, sau vào ngày càng nhiều hơn thành một xóm. Cứ mỗi sáng Chúa nhật, họ đi bộ khoảng 4km để đến nhà thờ Gia An dự lễ... Tự nhiên, từ lúc gặp những người đi về Gia An dự lễ, lòng mình cảm thấy ấm lại, không còn cảm giác đơn độc trong rừng vắng dù còn phải đi thêm 5km đường rừng nữa mới đến Võ Xu. Đúng 4 giờ 30 sáng, mình đến Võ Xu, kịp đón chuyến xe 5 giờ sáng để về Long Khánh.
Bây giờ khu rừng dài 10km hai bên con đường từ Gia An đến Võ Xu không còn nữa, thay vào đó là một xã mang tên Vũ Hoà. Mỗi lần đi ngang qua đây, nhớ lại những kỷ niệm xưa, nhớ con đường đất xuyên rừng đã bao lần in dấu chân đêm ngày của mình một thời trai trẻ mà lòng bồi hồi vô hạn.
Ngày thứ ba 30/12/2025 , Ngày “Thầy Trò Hội Ngộ” ,
tại Cà phê Sân Vườn 203
Nhân ngày Mận chín , anh Tâm Hồ K8 , chủ vườn Xoài , vườn mận, mời thầy Nguyễn Duy Linh và các anh em trong GĐN gồm : anh Trung K8 , anh Tâm Hồ K8 , anh Danh Lê K11 + Thuận , Tuyết Hồng K12 và nhóm Thân Hữu GĐN gồm : anh Biền Vũ K8 , anh Long K8 , anh Kim Môn K9 , anh ĐẶng Việt Lợi K13 ( Nhóm cà phê ông Biền ) , đến cà phê Sân Vườn 203 , để cùng thưởng thức” Mận Vườn Nhà Tâm “ .
Nhìn những bịch mận chín đỏ và những dĩa muối ớt đỏ Hồng , cho Thuận cảm nhận một Tình Cảm Nồng Hậu của Anh Chị Tâm Hồ đối với Tình Thầy Trò Thân Thương và Tình Anh Chị Em , Thân Hữu Thật Gắn Bó Thân Thương trong GĐN chúng mình Thật Sung Sướng và Thật Cám Động khi :
“ GIA ĐÌNH NHỎ MÀ HẬNH PHÚC TO “
Đúng vậy các bạn ạ ! anh Tâm Hồ K8 trong GĐN chúng mình còn hẹn cùng nhau ngày 1/3/2026 , “ Vườn Xoài Nhà Tâm “ , chín , lại mời Thầy Linh và Nhóm GĐN và Thân Hữu GĐN ( nhóm cà phê ông Biền ) , đến nhà anh Tâm Hồ để cùng thưởng thức Xoài Sạch Thơm Ngát , Thắm Tình Thầy Trò và Tình Đồng Môn Thắm Thiết .
GĐN thật Vui và thật Cảm Động và Thành Thật Cám ơn Anh Tâm Hồ Thật Nhiều Nhé !!!
Sáng hôm qua ( 29/12/2025) Tôi & Dễ còn nói chuyện hẹn nhau đi dự họp mặt ngày 1/1/025) chiều lại thì người nhà của Dễ báo tin là Dễ bị đột quỵ chở vào BV Nguyễn Tri Phương cấp cứu , rồi tới 22h 15' thì nhận tin Dễ đã mất .
Dễ rất háo hức mong muốn đi họp để gặp mặt Thầy Cô và ACE đồng môn!
Kính gửi Quý Ông, Bà, Cô, Bác, Anh, Chị họ hàng hai bên gia đình, cùng các bạn bè thân hữu quý mến.
Gia đình chúng tôi (con) là con và cháu của Nghệ sỹ Nhân dân Đinh Bằng Phi, đã từ trần vào ngày 25 tháng 12 năm 2025 (nhằm ngày 06 tháng 11 năm Ất Tỵ), hưởng thọ 88 tuổi.
Xin chân thành cảm ơn quý thân hữu đã dành thời gian quý báu đến viếng thăm, chia buồn, gửi vòng hoa và giúp đỡ chúng tôi trong suốt thời gian tổ chức tang lễ.
Sự hiện diện và tình cảm quý báu của quý vị là nguồn động viên và an ủi lớn lao giúp gia đình vượt qua nỗi đau này.
Trong lúc tang gia bối rối, nếu có gì sơ suất, mong quý vị thông cảm.
Xin chân thành cảm tạ và kính chúc quý thân hữu sức khỏe dồi dào, vạn sự bình an.
Những hàng cây trụi lá soi mình trên hồ nước, vài con vịt cổ xanh bay từ khu rừng gần đó xuống, có khi còn có đám vịt con rỉu rít chung quanh- Photo Ara Cũng đã bước sang tháng thứ ba của mùa thu, gió đã mang hơi lạnh mùa đông về, ra ngoài phải khoác chiếc áo ấm hơn, những quán café terrace (dành cho khách hút thuốc) bắt đầu đem thêm cho khách những tấm chăn nỉ để ấp ủ đôi chân cộng thêm hơi nóng của máy sưởi. Lại phải chịu đựng những cơn gió tây bắc lạnh đến rùng mình.
Vợ chồng ngồi ăn chiều hay nhắc chuyện về những mùa thu qua, lúc còn sống ở Angleur, Liege nhà hắn chung quanh có sông hồ rừng núi nên vào những ngày này hai vợ chồng dắt tay nhau ghi lại những hình ảnh của từng mùa, vác vai chiếc máy ảnh và chiếc tripot.
Những súc gỗ bị đốn chưa được đem đi, hình ảnh này giống ở Phước Long mà có lần hắn vào khu rừng bên suối Đá hái những nhánh lan rừng mọc trong những ráng cây làm quà tặng cho bố hắn, cụ có thú vui tuổi già xem hoa nở, hắn là con mà chẳng có tí nào giống cụ- Photo Ara chụp tự động với máy Sony và tripot vợ hắn lại thích hình ảnh của Canon .
Lúc đó hai vợ chồng cũng vào tuổi 70 nhưng còn khỏe mạnh, còn sung sức trèo đèo, băng rừng, lang thang khắp nơi, từ xuân sang hạ, đến thu rồi vào đông. sau đó Chả Quế không may bị gãy chân nặng, phải đi bằng xe đẩy, kế tiếp là lụt lội, không tiện sống nơi này nữa nên bán nhà rồi dọn lên Bruxelles thuê một appartement sống gần con cháu
Thảm lá vàng lót chỗ cho vợ chồng hắn ngồi mỗi khi chân có mỏi, có khi ngồi nơi băng gỗ đặt ở đâu đó, nhờ tripot vợ chồng hắn có nhũng tấm ảnh kỷ niệm, thời gian trôi qua có bao giờ trở lại, được phút giây nào bên cạnh nhau là trân quý phút giây ấy – Photo Ara
Hắn hay thích đi ngoài phố, cho dù đông hay hè, nhiều lúc Chả Quế phải thắc mắc…chỉ là cái thú thôi mà! riết vợ hắn hôm nào không thấy hắn thay quần áo lại phải nhắc sợ hắn ham ngồi trên máy mà quên đi cái thú vui phố phường. Bởi vậy hắn mới bảo là thà hắn sống trong một căn app. nhỏ nơi phố thị còn hơn ra ngoại ô sống trong một căn nhà lớn, có vườn tược để hưởng thú vui cây cối hoa lá, chuyện thú vui tuổi già làm bạn với « chim, hoa, cá, kiểng » cái thú tao nhã ấy hắn kém lắm . Vợ chồng trái tính nhau như vậy nhưng sống lâu với hắn hiểu hắn nhiều hơn ai hết, có bảo vừa là vợ vừa là tri kỷ cũng chẳng sai cũng theo hắn bất cứ nơi đâu.
Những cây Hortensia mà người Việt gọi là Cẩm Tú Cầu, được trồng nơi mảnh đất hai bên cửa ra vào của tòa nhà hắn ở, hai tháng trước còn rực rỡ đến tháng giữa mùa thu bắt đầu héo úa. Sáng nay vừa ra khỏi cửa bắt gặp những giọt sương đọng trên lá trên những màng nhện giăng mắc, ghi lại. Hoa không còn rực rỡ nữa nhưng để lại dấu ấn của cuộc đời : sinh, lão, bịnh, tử. (photo Ara) . Hắn cũng dành một góc nhà để Chả Quế vui với cây cảnh, hắn mà lỡ tay đánh gãy giò lan là hờn giận, nhưng cũng chẳng bao lâu, vì thế hắn không đụng chạm vào cây cối, tưới nước bón phân là không có hắn. Kể cho hắn nghe có một giò lan mới mọc, anh cẩn thận kẻo đụng vào, hắn nghe tai này trôi sang tai kia rồi hỏi lại; thế là « quạo », chỉ biết cười trừ., Mấy hôm trước chuyện trò với bạn bè trên mạng lại râm ran mấy chuyện « hồng mềm, hồng giòn » rồi ba cái chuyện « hạt hồng » ẩn hiện, trong lúc vui miệng, hắn bảo là có đọc ở đâu đó một câu đố đại loại có dính dáng đến cái hạt hồng này… « múi như múi bưởi/ hạt như hạt hồng/ lông như lông gấu/ trông thì rất xấu/ ai cũng muốn xem…. » ai cũng hình dung ra, nhưng chẳng ai dám trả lời thế là râm ran cái hạt hồng trong cánh « liền ông ». Bác nào có năng khiếu thêm vào 2 câu cuối cho đủ bộ, mà thêm vào phải có vần điệu đấy! …. còn không hỏi thử AI xem sao, không biết óc nhân tạo thêm có hồn không, thiếu thứ này mất vui .
Không phải hồng mềm cũng không phải hồng dòn mà được lai giống trái lớn, dòn, ngọt lại không có hột, vậy là Ara thua vụ đố hạt hồng rồi ( Photo Ara)
Ở nước ta có loại hồng có hột, ngày trước mẹ hắn bảo hồng xứ Lạng(Lạng Sơn) giòn, ngon nhưng có hạt, ăn cẩn thận kẻo nó trôi vào bụng. Hắn đã tìm thấy trên mạng quả hồng bổ đôi còn dính hạt hồng, thôi thì hắn thêm 2 câu cuối vào câu đố cho các bác dễ trả lời; đó là gì? « múi như múi bưởi/ hạt như hạt hồng/ lông như lông gấu/ trông thì rất xấu/ ai cũng muốn xem/ Nhìn thấy thì thèm/ Bảo ăn lại giận ». Có giận không các bác?
Mùa nào thức nấy, đã vào cuối mùa hồng, mà trái cây cứ đầu mùa hay cuối mùa là giá cả đắt, giữa mùa vừa ngon vừa rẻ… chút nữa hắn lại ra khu « chợ trời » Bruxelles. Đây cũng là cái thú cuối tuần của hắn, một khu chợ mang tên Abatoir; lớn, dài theo hắn nếu đi hết những đường ngang đường dọc trong chợ ít lắm chân cũng phải bước hơn 2 km, chỉ nguyên khu vực bán trái cây, rau củ cũng dài cả 1km, khu chợ này dân bắc phi như Maroc, Turquie buôn bán nhiều và cây trái cũng từ nguồn gốc nơi đây, sản phẩm của Espagne cũng có, ít có sản phẩm của Ý của Pháp nơi đây.
Hình như loại xoài này người mình gọi là xoài « Lữ phụng Tiên » thì phải vì được ví von đẹp như Lữ Bố, ngày trước hắn thấy bán nơi bến bắc Mỹ Thuận. Còn nơi đây, họ nhập từ Nam Mỹ, có khi từ Úc hay Nam Phi. Tóm lại vào mùa đông trái cây từ nam bán cầu nơi đó đang là mùa hè cây trái đưa đến nhiều, còn mùa hè thì ở ngay địa phương hay những nước Bắc Phi chuyển qua (photo Ara)
Mùa hồng tháng 12 này vẫn còn, cuối mùa nhưng cũng không đắt lắm, nhớ đến nhữngbài viết của nhà văn Thạch Lam có câu « hồng cốm tốt đôi » vì cuối năm, nước ta là mùa cưới, hai màu này dùng để sêu tết, rước dâu, đi chung rất hòa hợp lại đẹp mắt, màu hồng, bên cạnh màu xanh lá mạ .
Thường thì người miền bắc vào những tháng cuối năm là mùa cưới xin, vào mùa này cũng chính là mùa hồng, vì thế lễ vật ngoài trầu cau,không thể thiếu mâm hồng, cốm để được hạnh phúc theo câu tục ngữ « hồng cốm tốt đôi ». Cốm được chế biến thành bánh nhân đậu xanh và đây là những phần để nhà gái đem biếu họ hàng bè bạn. Chính vì thế mới có chuyện « thách cưới ». Một vài câu ca dao của con gái nhà giàu được mẹ cha thách cưới ….
Tráp tròn dẫn đủ trăm đôi Ống thuốc bằng bạc ống vôi bằng vàng Sắm xe tứ mã đem sang Để quan viên họ nhà nàng đưa dâu Ba trăm nón « Nghệ » đội đầu Mỗi người một cái quạt Tàu xinh xinh Anh về sắm nhiễu Nghi Đình May chăn cho rộng ta mình đắp chung….. Cũng chính những thách cưới mà không biết bao nhiêu cặp không đến được với nhau cũng chỉ vì « môn không đăng, hộ không đối »
« hồng cốm tốt đôi »
Có một bài ca dao khác nói về hồng, cốm của đàng trai khi đi hỏi vợ Mình nói dối ta mình chửa có chồng Ðể ta mang cốm mang hồng sang sêu Ta sang mình có chồng rồi Ðể cốm ta mốc, để hồng long tai Ngỡ là long một long hai Nào ngờ long cả trăm hai quả hồng
Vẫn hỏi lòng mình là hương cốm Chả biết tay ai làm lá sen?… (Nguyên Sa)
Nơi đây còn có một khu vực bán thịt có khoảng hơn chục cửa hàng lớn, là nơi bán với giá bán buôn(bán sỉ), những cửa hàng này lấy hàng từ lò mổ nên đây còn gọi là chợ Abatoir(lò mổ) hay là chợ « Clémenceau »(tên của khu vực); giá cả nơi đây chỉ bằng 6/10 giá nơi super marché, dân làm nhà hàng và gia đình đông con mua nhiều, các cửa hàng thịt này chỉ bán 3 ngày cuối tuần, họ bán hàng chục tấn thịt, tưởng tượng mỗi cửa hàng có đến chục người bán liền tay, lại chiều khách, mua muốn cắt chặt kiểu nào họ giải quyết, hắn mua chân giò nấu bún bò Huế hay hay làm giả cầy, muốn xẻ ngang hai, ba khúc hay xẻ dọc làm đôi chớp nhoáng là theo yêu cầu…bò, heo, gà, thỏ, dê, cừu đều có. Một khu vực khác bán hải sản lớn cũng tương tự, giá cả cũng như khu hàng thịt, nơi đây hắn còn bắt gặp họ bán như loại như cua đồng, từ Maroc chuyển qua, còn bò lổn ngổn, cũng chỉ chưa đến chục đồng/kg, nấu bún riêu hay canh mồng tơi(đây không có rau đay) ngon lắm.…nói tóm lại chỗ nào cũng đông đảo, ồn ào nhất là những ngày gần Noel hay tết dương lịch như đi chợ tết mà nhà thơ Đoàn văn Cừ diễn tả, có đến hơn trăm ngàn lượt khách ra vào chợ mỗi tuần. Nhiều người cũng ngại đi vào khu vực của những người Hồi giáo buôn bán nơi đây; người Maroc, Turkey, một số là Ấn Độ, Pakistan hay những người đông Âu như Ba Lan hay Ukraine., bảo rằng nơi này nhiều móc túi, trộm cắp…là một xã hội thu nhỏ mà, xã hội, đất nước nào không có đủ mọi thành phần này chỉ là ít hay nhiều thôi, những thành phần này cũng được gieo trồng ở Bỉ, lúc nhỏ cũng được hấp thụ ít nhiều nền giáo dục nhân bản nơi này, được gieo trên vùng đất hiền hòa, nên cũng không quá khích như những nơi khác, tự mình phải bảo vệ cho mình là tốt nhất.
Cổng chính vào chợ Abatoir (.
Những người theo Hồi giáo, họ không ăn thịt heo. Trong khu vực này có những tiệm bán thịt gà, thịt bò, trừu và những tiệm bán đủ loại thịt.
Một trong chục cửa hàng bán hải sản, tôm cá tươi, sản phẩm của biển đại tây dương, Địa trung hải và vùng biển bắc, cá đánh bắt thiên nhiên tại, sông, hồ suối không được phép bán để bảo đảm vệ sinh an toàn.
Hôm hắn đi dạo bắt được hình ảnh cành cây trơ trụi còn vướng lại chiếc lá cuối cùng trên bầu trời xám ngắt, có cảm tưởng như còn muốn níu kéo cuộc sống khi chẳng còn bạn bè chung quanh (photo Ara)
Chỉ còn chiếc lá cuối cùng của mùa thu, mấy hôm nay gió từ biển bắc đã thổi về, có hôm xuống độ âm, cũng có hôm tuyết đã bay giăng giăng khắp lối, hắn cũng có chút quái đản !…sợ lạnh mà lại thích đi dạo ngoài đường, lúc nào thấy cóng đôi bàn tay vào một quán nhỏ nào đó trên đoạn đường đi hoặc là tách café nóng hổi hoặc là ly rượu vang nóng bốc hơi(vin chaud) thoang thoảng mùi quế, hồi.
Ly rượu vang đỏ hâm nóng với lát cam và thanh quế, hồi, đinh hương trên bàn gỗ, là hình ảnh của quán rượu mùa đông ở Bỉ .
Cũng chẳng còn mấy ngày là vào đông(21/12), mấy ngày hôm nay đêm dài tối đa khi 4.25′ chiều mà trời đã nhá nhem, đến khi những tia sáng đầu ngày lọt vào phòng chắc cũng gần 10 giờ sáng. Hắn hay ngủ nướng, không có mùi cơm canh đánh thức dậy,chắc hắn còn nướng đến trưa, Chả Quế chuẩn bị cơm nước, khi xong xuôi mới gọi dậy, để hắn ngủ vì biết hắn hay thức khuya, sạo sự với bạn bè.
Chỉ là những mẩu chuyện phiếm trong buổi tàn thu, nhưng có thật, vì xẩy ra với hắn trong những ngày vừa qua khi bước vào tháng cuối cùng của mùa thu, hắn nôm na gọi vậy chứ người ta văn chương hơn thường gọi là « quý thu ». Hắn cũng biết điều là lúc nào lên giường cũng chúi vào vòng tay người đàn bà của hắn và chưa đếm đến mười đã nghe tiếng hắn ngáy(là vợ hắn nói như vậy).
Viết xong lúc 0.53′ ngày « song thập nhị » Bruxelles- Auderghem Đồi Delta ngày 12/12/2025 Ara
Bây giờ khu rừng dài 10km hai bên con đường từ Gia An đến Võ Xu không còn nữa, thay vào đó là một xã mang tên Vũ Hoà. Mỗi lần đi ngang qua đây, nhớ lại những kỷ niệm xưa, nhớ con đường đất xuyên rừng đã bao lần in dấu chân đêm ngày của mình một thời trai trẻ mà lòng bồi hồi vô hạn.
.jpg)
.jpg)
